Türk Dili

Türk Dili
Milliyetçilik ve Dil
G

ençlerimizin bir kısmı Türkçeyi "arılaştırma" nın, yâni dilimizdeki kelimelerin büyük bir kısmını atarak yerlerine yenilerini uydurmanın "milliyetçilik" olduğunu zannetmektedir. Tıpkı sokaklardaki "Tam Bağımsız Türkiye" sloganları gibi, dilde de bir "bağımsızlık" savaşı açmanın yurtseverlik gereği olduğuna…

Türk Dili
"Nesiller" ve "Millî Dil"
B

ir millet, bir kültür müessesesi, hayatiyetini "nesiller" ile devam ettirir. "Nesiller" sözü, çok geniş bir kavramdır. O, bir milletin dününü, bugününü ve yanını birlikte ifade eder. "Nesiller", birbirinden kopuk tanecikler değil, bir teşbih gibi birbirine bağlanmış yapıdadırlar. Bir zincirin halkaları, bir denizin…

Türk Dili
Bugünkü Fakir Türkçe
A

nayasamızda Türkiye’nin resmi dilinin Türkçe olduğu yazılıdır. Devletin ve milletin Türkçeyi koruması ve yaşatması gerekir. Oysa bizde son 60–70 yıl içinde devlet, daha doğrusu rejim Türkçeyi çok darbelemiş bulunuyor. Şu anda yine elbette Türkçe konuşuyoruz, yazıyoruz.

  Ama nasıl bir Türkçe? Türkçemiz resmi…

Türk Dili
Tarih ve Dil İnkâr Edilemez
T
arihimizi nasıl inkâr edemezsek, dilimizi de öyle reddedemeyiz. Çünkü çok iyi biliyoruz ki, hiç bir millet tek bir neslin mahsulü değildir; bazısı az,bazısı çok, bir kısmı şu, diğer kısmı bu sahada olmak üzere her nesil muhakkak bir şeyler katmıştır.

  Hattâ bunlardan bazıları menfi ve zararlı da olsa bir…

Türk Dili
ÖSS "Uydurukça Dilde" Nereye?..

2009’un ÖSS Türkçesi

2
000 yılından beri, ÖSS'nin, bilhassa Türkçe sorularında Türkçe'yi kullanma hakkında üç makalem yayınlandı. Geçen dokuz senelik sürede, maalesef, hiçbir şeyin değişmediğini görüyoruz. İnadına bir uydurma kelime hastalığı almış başını gidiyor.

   2009'un ÖSS Türkçesi'ne geçmeden önce,…
Türk Dili
Eski Türkçe Bilirim
1

978 yılı Ekim ayında Arnavutluk İlimler Akademisi'nin davetlisi olarak 3. Millî Folklor Festivali'ne katıldım. Festival, Arnavutluk'un güneyindeki güzel ve târihî karakteri muhafaza edilmiş Girokastra şehrinin kalesinde bir hafta müddetle devam etti. 

   Devlet ve millet birlik ve beraberliği ile bilgi,…

Türk Dili
Akıl ve Dil
M

ücerret düşünce, insanlara has bir melekedir. İnsan, eşyanın teferruatından sıyrılıp birtakım sembollerle düşünme seviyesine ulaşmış, müşahhasdan mücerrede yükselmiştir. Artık "kalem" deyince cebindeki dolmakalemi değil, bütün "yazı yazma aleti olan kalemleri" ifade etmektedir. Nasıl yazı dili, eşyanın resimlerini…

Türk Dili
Türkçe-Kürtçe Üzerine
B

ir Alman Üniversitesinin yaptığı araştırmaya göre, dünden bugüne, yeryüzünde 5.651 dil konuşulmuş.Türkçe, bu 5.651 dil zincirinin 11. halkasında bulunuyor. Türkçe’den daha çok konuşulan diller sırasıyla şöyle: Çince-İngilizce-Hindce-İspanyolca-Arapça-Rusça-Almanca-Japonca-Portekizce-Bengalce. (Yılmaz…

Türk Dili
Şapkalı Yazı
G
eçen gün bir yazımda “Türk milleti olarak...” diye bir ifade kullanacak oldum. Birden elim geri gitti! “Türk milleti olarak...” Böyle dersem kimilerini incitmiş, gücendirmiş mi olurum? İnsan haklarına aykırı bir lâf mı etmiş olurum? “Açılım”a zararı dokunur mu? Ne demem lâzım onun yerine? “Türkiye halkı” demeye de alı…
Türk Dili
Suçlu Kim?
K

ıyasıya bir savaştı bu, Haç'la Hilâl'in, Batı'yla Doğu'nun, iman'la inkâr'ın savaşı.. Hisarlar düşüyordu birer birer. Dost düşmana karıştı. Müstağripler bir ağızdan haykırıyordu: Teceddüt, teceddüt..

   Nihayet İstiklâl Savaşı... Yangın alevleri içinde doğan genç bir devlet. Evet, çetin bir imtihandan yüz…

Türk Dili
Konfüçyüs ve Yargıtay
B

ir milletin can damarı olan dili üzerinde yapılacak çalışmaların beslenmesi ilme itaattir. Dil ilmi üzerinde hiçbir fikri olmayan, üstelik niyeti bozuk birtakım kimselerin, ne yazık ki, başı boş kalmış Türkçemizle her çareye başvurarak oynamalarına göz yummak olur.

   Vatandaşının sıhhatini korumak için…

Türk Dili
Lisan Üzerine Hatıralar
G
eçen asrın tanınmış lisâniyat mütehassıslarından  Max Muller demiştir ki: "Türk dilini gözden geçirince anlarız ki, bu lisan âlimler heyeti marifetiyle meydana getirilmiştir. Mantık bir temel ve kemâle dayanıyor..." Onyedinci asrın şöhretli dilci ve şarkiyatçılarıdan Antoine Gattan da aynı kanaattedir ve kendi…
Türk Dili
Kelimeler Sembollerdir
D

il, bir "uydurma sesler topluluğu" değildir. Her kelime, beynimizde, konuşma merkezlerinde yerleşmiş mefhumlara tekabül eden birer "mücerret" "sembol" dür ve insanlığın zuhurundan bugüne, insan düşüncesine paralel olarak gelişmiş, olgunlaşmıştır, Bu arada, zaman zaman yeni mefhumlar için kelimeler bulunmuş…

Türk Dili
Medyaca
S

ize bir dil masalı anlatacağım. Ama sakın paniklemeyin, sonra yalan yanlış talking edersiniz de show'unuz berbat olur. Yine de üzülmeyin, bir shopping center'e gidip birşeyler buying ederek desarj olmaya bakın. Ya da bir chicken house'da eating yapın, sakın ha paniking olmayın.

İşte Medyacadan çarpıcı bir örnek. Aşa…

Türk Dili
TRT'ye "Dil" Genelgesi
M
illi varlığımızın dayanağı olan dilimiz, toplumumuzun gelişmesine paralel olarak zenginleşen en büyük kültür değerimizdir.Türk milleti kendi dilini bu inanış içinde geliştirmiştir.
Bu temel anlayış, dilin gelişmesini sağlamış, toplumun,  ancak fertlerinin birbirlerini anlayabildiği ölçüde bütünlük kazanıp,…
Türk Dili
Türk Birliği'nin Önündeki En Büyük Engel:Uydurukça
T
ürk Birliği’nin önündeki en büyük engellerden biri, Türkiye Türkçesinde kullanılan uydurukça kelimelerdir. Türk dili aslına dönmeli, uydurukça kelimeler kullanılmamalıdır.  Bu kelimeler Türk halklarının birbiriyle  anlaşmasını zorlaştırıyor.

 Türkiye Türkçesinde“ Okul taşıtı” deniliyor. Olur mu?  Okul taşınır mı?…
Türk Dili
Kelimeler
D
emirtaş Ceyhun küçükken İstiklâl İlkokulu'na gidiyormuş, fakat anlaşılmasının zorluğundan dolayı "İstiklâl" kelimesinin mânâsını bilmiyormuş ve bir "yer adı" sanıyormuş. Buna hüküm bina ediyor ve şöyle diyor: "Bağımsızlık denilseydi bilirdim. (Bağımsızlık) sözcüğü güzeldir, (istiklâl) çirkindir."

Hadi, "İstiklâl S…

Türk Dili
Dilde Yozlaşma

D
ilin çok önemli bir kültür unsuru olduğunu kabul etmiyen yoktur. Gericisi de böyle düşünür, ilericisi de... Sosyalist de bu kanaattadır, kapitalist de... Aksini düşünemezler, çünkü insanlar birbiriyle anlaşıp kaynaşmak için müşterek dilden başka bir vasıtaya sahip değillerdir. Bu zaruret, şu halk sözünde en güzel…
Türk Dili
Benim Güzel Türkçem
1
2 Temmuz 1932'de "Türk Dili Tetkik Cemiyeti" kuruldu. Peyami Safa, o dönemi şöyle anlatıyor; "Türk Dil Kurumu'nun çalışma ve tartışmalarının birinci safhasında tasfiyeciler ön plana geçtiler. Atatürk onları destekledi. Türk Dil Kurulu, bilim ve felsefe terimlerinin Osmanlıca ve Fransızcalarından mürekkep bir liste…
Türk Dili
Uydurmacılık
T
ürkiye'de ve Türkiye dışında yaşayan bütün Türklerin kullandıkları ve anladıkları "sebep, imkân, akıl, hâtıra" gibi kelimeleri dilimizden atmak isteyenler kendilerine "öztürkçeci" diyorlar. Yaptıkları işin "millî" bir iş olduğunu iddia ediyorlar. Dilimizi zenginleştirdiklerini ve "bilimsel" olduklarını da iddialarına…
Türk Dili
Türkçeye Dâir
H
oca, leyleği yakalamış, ayaklarını, gagasını kesmiş… Sonra şöyle elinde tutup bakmış ve demiş ki:
    — Şimdi kuşa benzedin!

    Türkçemiz de böyle oldu… Arapça ve Farsçadan Türkçeleşmiş kelimelere karşı açılan mânâsız ve amansız bir savaş dili dilsiz hale getirdi... O kadar ki birçok yeni dil…
Türk Dili
Dilde Uydurmacılık
U
ydurmacılar biz bildiğimiz gibi yaparız, gramer arkadan gelsin diyorlar. Oysa dilin bünyesine uygun olan değişmeler ve yeni kelimeler kabul edilmelidir."

    İlk Türk Dili Kurultayı'nın toplanma tarihi olan 26 Eylül (1932) tarihi, son zamanlarda "Dil Bayramı" olarak kutlanmaktadır. Her yıl, yapıla gelmekte olan bu…
Türk Dili
Dil Buhranı
K
ahire'deki el-Ezher Üniversitesi'nde talebe olduğum günlerde II. Cihan Harbi'nin en şiddetli devresi olan 1943 yılında Şeyhülislâm Efendi'yi Mısır el-Cedîde'deki devlethanelerinde ziyaret etmiştim. Vakit, akşamla yatsı arası idi. Kütüphanelerine girdiğimde kendilerini, Türkiye Radyosu'ndan haber bültenini…
Türk Dili
Türkçe'den Rahatsız Olanlar
B
ir milletin ana diline yapılacak en büyük fenalık o memlekette yabancı dilden eğitim ve öğretim yapmaktır. Sakın bu sözümden kollejlerden, yabancı okullardan ve yabancı dille öğretim yapan fakültelerden yetişenlerimiz alınmasınlar. Sözüm kimseye değil, fakat dünyanın en zengin dillerinden biri olan Türkçe ile…
Türk Dili
Türkçe'miz, Ah Türkçe'miz
G
üzel Türkçe'mizin genel durumuna, konuşma ve yazma estetiğine dâir o kadar çok şey söylenebilir ki... Hele bu konuya piyasada satışta olan 50 bin tür kitabın devr-i dâim yaptıgı Babıâli'den (Cagaloğlu) bakacak olursak, daha enteresan tesbitler karşımıza çıkar.

    Evvelâ, Türkçe'mizi söz ve mânâ…
Türk Dili
Uydurukça Dil
G
ÖTE’nin:
«—Bir millete yapılacak en büyük manevî suikast, onun diliyle oynamaktır!»

    Dediğini biliyordum ama. bu sözü bastıracak kudret ve hikmette başka bir ölçünün, bir Fransız edibin de olduğundan haberim yoktu.

    Meşhur Fransız edip ve mütefekkiri (Bossuet) diyor ki:

    «— Sabit olmayan ve…
Türk Dili
Kültür Emperyalizmi ve Dilimiz
T
oplumları millet yapan ve dil, din ve ahlâk, örf ve âdetler, millî alışkanlıklar ve zevkler, hukuk, sanat, milli tarih şuuru, ideal birliği, tesis teşkilât ve sanat eserlerinden meydana gelen ahenkli bütüne "millî kültür" diyoruz. Başta Türkiye olmak üzere, bütün Müslüman ülkelerin kültürleri, kültür…
Türk Dili
Dilde uydurmacılık
T
ürkiye'de en yaygın ve bulaşıcı hastalıklardan biri «uydurmacılık» tır. Bu da, «sosyalizm» gibi 1960'tan sonra hızla yayılmış ve umumiyetle aydınların beyninde yuvalanmıştır. «Uydurmacılık» hastalığına yakalanan insanlar çeşit çeşit, tip tip ve sürü halindedir. Hem bunları tedavi etmek, hem de hastalığın…