Türkiye’deki Türk Dünyası
Türkiye’deki Türk Dünyası
Ahmed Sadık Efendi
Ş
eyh Ahmed Sadık Hüseynî Efendi 953'de (1546-47) Buhara'da vefat eden Mehmed Abdüssemi'nin oğludur. O beldede tahsilini tamamladı. Nakşibendî tarikatının ulularından irade alarak tarikata girdi. 980'de (1572-73) hacdan sonra İstanbul'a geldi. Şeyhülislâm Ebussuud Efendi meclisine kabul olunup ev ve maaş ihsan…
Türkiye’deki Türk Dünyası
Prof. Dr. Abdulhamit Avşar
D
oğu Türkistan'ın Yarkent şehrinde 1964 yılında doğdu. İlk ve orta öğretimi Kayseri’de dereceyle bitirdi. 1986 yılında Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi (Basın-Yayın Yüksek Okulu) Radyo-Televizyon Bölümünden birincilikle mezun oldu. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Siyaset Bilimi Anabilim Dalında…
Türkiye’deki Türk Dünyası
Prof. Dr. Ahmet Temir
P
rof. Dr. Ahmet Temir, İmamı Rabbani Hazretlerinin ‘‘Mektubat’’ kitabını Farisi’den Arabi’ye tercüme eden, Muhammed Muradi Kazani Hazretleri’nin doğduğu Tataristan’ın Elmet köyünde 1912 tarihinde dünyaya geldi. Çocukluk dönemi Çarlık Rusya’sında, gençlik dönemi Sovyet Dönemi’nde geçti. Sovyetler döneminde…
Türkiye’deki Türk Dünyası
Ebussü'üd Efendi
O
smanlı âlimlerinin en meşhûrlarından. Onüçüncü Osmanlı Şeyhülislâmı olup, tefsîr, fıkıh ilimlerinde ve diğer ilimlerde büyük âlim idi. 898 (m. 1413) senesinde doğdu. 982 (m. 1584) senesinde İstanbul’da vefât etti. Kabri Eyyûb Sultan’da kendi yaptırdığı medresenin yanında, Eyyûb Câmii karşısındadır.
Ebüssü’ûd Efendi, âl…
Türkiye’deki Türk Dünyası
Prof. Dr. İlber Ortaylı
1
947 yılında bir göçmen kampında Kırım Tatarı bir ailenin çoçuğu olarak dünyaya geldi. İlk ve orta öğrenimini İstanbul ve Ankara'da tamamladı. 1965'te Ankara Atatürk Lisesi'nden mezun oldu. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi (1968) ile Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Tarih bölümünü…
Türkiye’deki Türk Dünyası
Ahmed Davutoğlu
S
on devirde yetişen din adamlarından. Fakir bir çiftçi
ailesinin çocuğudur. Babası Hasan Efendidir. 1912 senesinde Bulgaristan’ın
Şumnu vilayetine bağlı Kalaycı köyünde doğdu.
İlk tahsilini doğduğu yerde, rüşdiye yani orta tahsilini köyüne yakın Ekizce köyünde bitirdi. Babası dini ilimlere ve alimlere…
Türkiye’deki Türk Dünyası
Muhammed Semerkandî Hazretleri
1
116 [m. 1704] de vefat edip, Karaca Ahmed kabristânında defn edilen Muhammed Semerkandi, Ahmed Yekdest Cüryaninin, bu da, Urvet-ül-vüska Muhammed Ma'sûm-ı müceddidî Serhendinin talebesidir.
Muhammed Semerkandi Hazretleri vefatlarına kadar, Üsküdar Şemsi Paşa'daki tekkelerinde, doğru iman bilgilerini, islâmiyetin…
Türkiye’deki Türk Dünyası
Devrin padişahı Kanuni Sultan Süleyman Han tarafından burada kendilerine tahsisat…
Esseyyid Muhterem Taşkendi
S
eyyid, alîm ve nakşibendi tarikatı büyüklerindendir. Türkistan’ın Taşkent şehrinde doğdu. Yüksek dini ilimleri beldesinde bulunan medreselerde okudu. Hac vazifesini ifa ettikten sonra Hicaz’dan hilafet merkezi olan İstanbul’a geldi. Devrin padişahı Kanuni Sultan Süleyman Han tarafından burada kendilerine tahsisat…
Türkiye’deki Türk Dünyası
Devrin padişahı Kanuni Sultan Süleyman Han tarafından burada kendilerine…
Esseyyid Muhterem Taşkendi
S
eyyid, alîm ve nakşibendi tarikatı büyüklerindendir. Türkistan’ın Taşkent şehrinde doğdu. Yüksek dini ilimleri beldesinde bulunan medreselerde okudu. Hac vazifesini ifa ettikten sonra Hicaz’dan hilafet merkezi olan İstanbul’a geldi. Devrin padişahı Kanuni Sultan Süleyman Han tarafından burada kendilerine…
Türkiye’deki Türk Dünyası
Hüseyin Hilmi Işık
8
Mart 1911 tarihinde, İstanbul Eyüp'te doğdu. Babası Said Efendi, Bulgaristan Lofca'dan 1877 Osmanlı-Rus Savaşı'nda göçmen olarak İstanbul'a gelmişti.
Eğitimi
Beş yaşında Eyüp Sultan'da Mihrişah Sultan ilkokulu'na başladı. Yazları Hakîm Kutbeddin, Kalenderhâne ve Ebussuud sibyan mekteblerine devam etti. Yedi yaşında…
Türkiye’deki Türk Dünyası
Annesi Melike H…
Dr. Enver Ören
R
umeli'den Türkiye'ye muhacir olarak gelen bir aileden, 10 Şubat 1939’da Denizli’nin Honaz ilçesinde doğdu. Babasının ismi Nazîf Efendi, annesinin ismi Melike Hanımdır. Dört yaşındayken âilesi Denizli’ye yerleşti. İlk ve ortaokulu burada bitirdi. Ortaokuldan mezun olduğu 1953 senesinde babasını kaybetti.Annesi Melike H…
Türkiye’deki Türk Dünyası
Şevki Bektöre
A
aslen Kırımlıdır. 1888 yılında, Romanya’da Kavlaklar köyünde bir öğretmen ailesinde doğmuştur. Henüz beş yaşında iken ailesi, Ankara’nın Polatlı ilçesine bağlı Karakaya köyüne göç etti. İlk okulunu köyde ve rüşdiye tahsilini Haymana kasabasında aldı. Daha sonra tahsiline devam etmek için İstanbul’a gönderildi.1912’de…
Türkiye’deki Türk Dünyası
Prof. Dr. İbrahim Yarkın
Z
iraatçı, yazar. 1902'de, Taşkent'te doğdu. Özbek Türklerindendir. İlkokulu bitirdikten sonra, 1913 yılında Münevver Kârî Abdurreşithanoğlu’nun yeni usûl okulunda orta kısmı (1915), Sovyet rejimi tarafından İkinci Basamak Okul adı verilen okulda liseyi (1921) bitirdi. 1921-22 ders yılında Taşkent’teki Türkistan Devlet…
Türkiye’deki Türk Dünyası
Prof. Dr. Ahmet Caferoğlu
1
7 Nisan 1899, Gence, Azerbaycan'da doğdu. Türkçenin temel eserleri, etimolojisi, Türk lehçeleri ve Anadolu ağızları üzerindeki çalışmalarıyla meşhur dilbilimci. İlk ve orta öğrenimini Semerkand’da, lise öğrenimini Gence’de tamamladı (1916). Üç sömestr Kiev Yüksek Ticaret Okulu’nda okudu (1916-1918); Ekim Devrimi’nden…
Türkiye’deki Türk Dünyası
Prof. Dr. İlber Ortaylı
1
947 yılında bir göçmen kampında Kırım Tatarı bir ailenin çoçuğu olarak dünyaya geldi. İlk ve orta öğrenimini İstanbul ve Ankara'da tamamladı. 1965'te Ankara Atatürk Lisesi'nden mezun oldu. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi (1968) ile Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Tarih bölümünü…
Türkiye’deki Türk Dünyası
Prof. Dr. Abdülkadir İnan
A
bdülkadir İnan 29 Kasım 1889 yılında Başkurdistan'da Çıgay köyünde doğdu. Sibirya demiryolu üzerindeki Çelebi çevresi Başkurt'larından Ulu Katay boyunun Kazbörü (Gazi Börü) koluna mensuptur.
Abdülkadir, çadırda doğmuştur; muhafazakar bir aileye mensuptur. Soyunu yedi boya kadar sayabilen bu aile, köklü bir geçmişe…
Türkiye’deki Türk Dünyası
Osman Kılıç
1
920 tarihinde, Bulgaristan’ın Razgrad Sancağına bağlı Kılıç köyünde doğdu. İlkokulu kendi köyünde bitirdi. Orta Okulu ise Razgrad Türk Rüştüyesinde okudu. Sonra Şumnu’daki ‘’Nüvvab’’ okuluna girdi. Nüvab’ı ikmal ettikten sonra aynı okula müderris olarak tayin oldu. 22 Kasım 1942 yılında, Hocazade efendinin…
Türkiye’deki Türk Dünyası
Prof.Dr. Ömer Lütfi Barkan
A
slen Bulgaristan’ın Eski Zağra şehrinden İsmail Efendi ile Gülsüm Hanımın oğludur. 1902 senesinde Edirne’de doğdu. İlk tahsilini Edirne Numune Mektebinde gördü. Edirne Muallim Mektebini bitirdikten sonra üç yıl ilkokul öğretmenliği yaptı. 1923’te İstanbul’a giderek Yüksek Muallim Mektebine girdi. Daha sonra…
Türkiye’deki Türk Dünyası
Ali Haydar Efendi
A
Aslen Rumeli’nin Pirlepe şehrindedir. 1837 senesinde İstanbul’da doğdu. Osmanlı hukuk alimidir.
Küçük yaşta ilim tahsiline başlayan Ali Haydar Efendi, Fatih Camiinde Şeyh Mustafa Efendiden fıkıh ve tefsir okudu. Bir taraftan da Rüşdiye tahsili gördü. Tikveşli Yusuf Efendinin cami derslerine devam ederek icazetname…
Türkiye’deki Türk Dünyası
Prof. Ali Nihat Tarlan
A
slan "Dağıstanlı" olup 1898’de İstanbul’da doğdu. Edebiyat tarihçisi, şair ve metinler şerhi profesörüdür. Çok yönlü bir hoca olan Ali Nihad Tarlan, ilim ve fikir adamı olup, aynı zamanda şairdir. Arap, Fars, Fransız ve Türk dil ve edebiyatlarına hakkıyla vakıf olmuş son devrin en büyük metinler şerhi hocasıdır.…
Türkiye’deki Türk Dünyası
Mehmet Emin Buğra
M
ehmet Emin Buğra, Doğu Türkistan milli mücadelesinin en önemli isimlerinden biridir. 1901 yılında Doğu Türkistan’ın Hoten şehrinde doğdu. İlk tahsilini Hoten’de yaptı. Daha sonra Karakaş’da o devrin meşhur medreselerinde dini tahsilini tamamladı. Arap ve Fars dillerini öğrendi. 1922-1930 yılları arasında Hoten’de…
Türkiye’deki Türk Dünyası
Prof. Dr. Timur Kocaoğlu
T
ürkistan’da, Eski Buhara Devleti Cumhurbaşkanı Osman Kocaoğlu'nun Oğludur. 1947’de İstanbul’da doğdu. 1971 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nü bitirdi. 1988 yılında doçent oldu. Marmara Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nde görev yaptı. Koç Üniversitesi…
Türkiye’deki Türk Dünyası
Yrd. Doç. Dr. Erkin Emet
1
962’de Doğu Türkistan’ın Kaşgar vilayeti Yopurga'da ilçesinde doğdu. 1968-1973 İlkokulu Kaşgar Yopurga Tohtika İlköğretim Okulunda okudu. 1973-1975 Kaşgar Yopurga, Yekşenbe Bazar Ortaokulunu bitirdi.
1975-1978 Yopurga Nahiyesi Birinci Lisesinde okudu.
1978-1982 Çin Pekin Merkezi Milletler Üniversitesi Azınlıklar Dili…
Türkiye’deki Türk Dünyası
Hızırbek Gayretullah
H
ızırbek Gayretullah, 1940 yılında Doğu Türkistan’ın Manas ilçesinin Alankı yaylasında dünyaya geldi. Büyük dedesi Baytik, kuzeydoğu Kazakistan’ın (Zeysan, Sarıterek, Kendirlik, Kögeday ve havalisi) Çarlık Rusyası’nın Bolısı (Mutasarrıf) idi. Dedesi Muhammed Can, alim ve molla idi. Babası Kaynaş, Manas Emniyet Müdürü…
Türkiye’deki Türk Dünyası
Yrd.Doç.Dr.Hayrettin Tüleykan
B
abası Kırgızistan’ın âlimler diyarı, “Oş” da doğdu, hafız ve şair idi. Konya’da vefat etti. Annesi ise, Özbekistan’ın evliyalar şehri, “Semerkant” da doğdu ve halen sağ olup, Konya’da yaşamaktadır. Hayrettin Tüleykan’da 1977 yılında Şereflikoçhisar’da dünyaya geldi. Lise tahsilini Konya’da bitirdi. Üniversiteyi…
Türkiye’deki Türk Dünyası
Prof. Dr. Ahad Andican
Ö
zbekistan’da Fergana vadisinin Andican şehrinde Komünizm zulmünden kaçarak Afganistan’a gelmiş bir aileden. Dedeleri bu bölgenin en ileri gelenleriden.
Komünist Ruslar, Fergana'yı işgal eder etmez, Andican'ın dedesini tutuklar. Suçu şehrin eşrafından ve zengin olmasıdır. Hapiste işkence edilerek öldürülür. 6…
Komünist Ruslar, Fergana'yı işgal eder etmez, Andican'ın dedesini tutuklar. Suçu şehrin eşrafından ve zengin olmasıdır. Hapiste işkence edilerek öldürülür. 6…
Türkiye’deki Türk Dünyası
Prof. Dr. Orhan Kavuncu
1
949 yılında Osmaniye'nin Bahçe ilçesinde doğdu. Annesi Türkistan'ın Hokant şehrinde dünyaya geldi. Babası Türkiye doğumlu olmakla birlikte, Türkistan'ın Namengan şehrinden göç etmiş bir din adamının oğludur.Orhan Kavuncu, ilk, orta ve lise öğrenimini Kahramanmaraş'ta tamamladı. 1971 yılında Ankara Üniversitesi Ziraat…
Türkiye’deki Türk Dünyası
1942 yılında Tanzimat ve Bulgar Meselesi adlı doktora tezini verdi. Uzun…
Prof. Dr. Halil İnalcık
P
rof. Dr. Halil İnalcık, aslen Kırım Türkleri'ndendir. 7 Eylül 1916’da İstanbul’da doğdu. Balıkesir Muallim Mektebi'ni bitirdi. 1935 yılında Ankara Üniversitesi Dil, Tarih ve Coğrafya Fakültesi Yeni Çağ Tarihi bölümünde yüksek öğrenimine başladı. 1942 yılında Tanzimat ve Bulgar Meselesi adlı doktora tezini verdi. Uzun…
Türkiye’deki Türk Dünyası
Yahya Kemâl Beyatlı
Y
irminci yüzyıl Türk Edebiyatının şâir ve yazarlarından. 1884’te Üsküp’te doğdu. İlk öğrenimini Üsküp’te yaptı. Selânik İdâdîsinde başladığı orta öğrenimini 1902’de geldiği İstanbul Vefâ İdâdîsinde tamamladı. Paris’te Siyâsal Bilgiler Fakültesinde derslerini tâkip ettiği Albert Sorel’in kuvvetli tesiri altında…
Türkiye’deki Türk Dünyası
Şeyh Seyyid Süleyman Belhi hazretleri, tahsilini Bedahşan’da tamamlamıştır. Belh’deki…
Şeyh Seyyid Abdulkadir-i Belhî
1
839 güney Türkistan’ın Belh bölgesindeki Kunduz şehrinin Hankâh kasabasında doğdu. Babası Seyyid Süleyman Efendi hazretleridir. Türkistan’da seyyidlere Hâce denildiğinden babası "Hâce Süleyman” diye meşhurdur. Şeyh Seyyid Süleyman Belhi hazretleri, tahsilini Bedahşan’da tamamlamıştır. Belh’deki…
Türkiye’deki Türk Dünyası
Şeyh Seyyid Süleyman Efendi
G
üney Türkistan’da Kunduz
şehrinin Hankah kasabasında doğdu.
Şeyh Seyyid Süleymân Belhî hazretleri, tahsilini Bedehşân’da tamamlamıştır. Belh’deki fitne (İngilizler’in Afgânistân’ı işgâli ve sonrasındaki taht kavgaları) zamânında üç yüz kadar talebesiyle ve âilesiyle hicret etmiştir. Bu hicretin başladığı…
Türkiye’deki Türk Dünyası
Prof. Dr. Sabahattin Zaim
H
ocaların Hocası Prof. Dr. Sabahattin Zaim, eskiden Osmanlı Devleti topraklarında bulunan Makedonya’nın İştip Kasabasında, 1926 yılında dünyaya geldi. Ailesi ile birlikte 1934 yılında İstanbul’a yerleşti. Makedonya’da 5 yaşında başladığı eğitimine İstanbul Fatih’te yer alan Fethiye İlkokulu’nda devam etti. Ardından…
Türkiye’deki Türk Dünyası
Berlin Üniversitesi’nde Prof. W. Bang’ın öğrencisi olarak Türkoloji okudu; Berlin Üniversitesi…
Prof. Dr. Reşit Rahmeti ARAT
T
ürk Dil bilgini Reşit Rahmeti Arat, 1900 yılında Kazan
yöresinin “Eski Ücüm” kasabasında doğdu. Kuzey Türklerinden, İlmiye Sınıfı’na
bağlı bir ailenin çocuğudur. İlk, orta öğrenimlerini Kazan’da Kızılyar’da
yaptı. Berlin Üniversitesi’nde Prof. W. Bang’ın öğrencisi olarak Türkoloji okudu; Berlin Üniversitesi…
Türkiye’deki Türk Dünyası
Prof. Dr. Zeki Velidi Togan
T
ârihçi yazar. 10 Aralık 1890’da Başkırdistan’ın Sterlitamak şehrinde doğdu. İlk tahsiline Ötek Medresesinde başladı. Gayri Rus Muallim Mektebi ve Kazan Üniversitesinde tahsil hayâtına devam etti. Tahsilini tamamladıktan sonra Kazan Kasimiye ve Ufa Osmaniye Medreselerinde Arap edebiyatı ve Türk târihi dersleri verdi.…
Türkiye’deki Türk Dünyası
Abdurrahman Sâmi Paşa
O
smanlı Devletinin kıymetli vezirlerinden, âlim ve edib bir zât. Sâmi, şiirdeki mahlasıdır. Asıl ismi Abdurrahmân’dır. 1792’de Yunanistan'da "Mora’nın Trapoliçe" kasabasında doğdu. 1878’de İstanbul’da vefât etti. Kabri Sultan İkinci Mahmûd Han türbesindedir.Mora eşrâfından, Şeyh Necîb Efendinin oğludur. Babasından ve…
Türkiye’deki Türk Dünyası
Fahreddin Türkkan Paşa
E
edîne müdâfii. 1868’de Bulgaristan Rusçuk’ta doğdu. Babası Mehmed Nâhid Bey, annesi Fatma Âdile Hanımdır. Âilece 93 Harbinden sonra Rusçuk’tan ayrıldılar. Fahreddîn Paşa 1888’de Harbiye Mektebini, 1891’de Erkân-ı Harbiyeyi bitirdi.Erzincan’daki 4. Orduda vazîfe yaptı. 31 Mart Vak’asında Dîvân-ı Harb başkanıydı.…
