Türk Dili
Türk Dili
Güzelim "Hayat..."
Y
orgun hatta bezgin bir sesle ölümü hatırlamaktan bahsediyor... Muhtemelen sesin dışarıya taşmaması için ayarı iyice kısılmış mikrofonla konuştuğundan tarihi caminin serin avlusunu dolduranlar söylediklerini zor işitiyor. Cuma namazı için erkenden gelenler sıcak öğle vaktinin isteksiz, heyecansız, yazılı bir metin…
Türk Dili
Türk Dil Kurumu: Eski Yoluna Aynen Devam...
G
üzel ve zengin dilimiz eski Türk Dil Kurumu’nun marifetiyle nasıl fakirleştirilerek adeta bir kabile diline döndürüldüğü herkes tarafından bilinen acı bir gerçektir. Şimdi yeni Türk Dil Kurumunun da aynı zihniyetle yola devam ettiği esefle müşahede edilmektedir. Türkçe’nin inceliklerine vakıf bir…
Türk Dili
Ah Türkçe, Vah Türkçe
B
ütün vatansever, akıllı, şuurlu Türkiyelilerin, hele bilhassa samimi Müslümanların "Güzel Türkçe Konuşma ve Yazma" dersleri almaları gerektiğini düşünüyorum. Anadilimiz bizim en büyük güç kaynağımızdır. Edebî zengin Türkçe bizim için sadece bir kültür meselesi değil, aynı zamanda bir din ve mukaddesat meselesi ve…
Türk Dili
İğneli Fıçıdaki Türkçe
D
il bir milletin dehasından doğan, o milletin tarihi, kültürü, medeniyeti ve karakteriyle beraber nesilden nesile geçerek devamlılığını temin eden muhteşem bir sistem, mucizevî bir kuvvettir.
Türk Dili
Sâdeleştirme Sakaaleti (Âdilik)
B
u iş artık öylesine çığrından çıkmışdır ki meselâ kadîm ahbablarımdan Erdal Öz, Orhan Veli'nin 1945'de kaleme aldığı metinleri "Garib Hareketi Manifestoları I ve II" 1982 yılında, yani -tasavvur buyrulsun!- kaleme alınışlarından 37 sene sonra "günümüz Türkçesi'ne aktarmak" garabetine düşmüşdür. Eh, "Garib Hareketi"ne…
Türk Dili
Millî Dilimiz ve Türk Dünyası
M
illî kültürün temel unsurlarından biri olarak dil, korunmaya veya himâye edilmeye muhtaç, tabiî ve hayatî bir anlaşma vasıtasıdır.
Türk Milleti’nin, tarih boyunca çok fazla coğrafyada hâkimiyet sağlaması ve coğrafya değiştirmesi, bu coğrafyalarda, gerek barış ve gerekse savaş esnâsında, diğer milletlerle,…
Türk Dili
Giderek Değil, Gittikçe
Ü
lkemizi saran sosyal ve siyasi anarşi, maalesef, dilimizi de tesir sahası içine almış bulunuyor. Kimse, bir kelime veya tabiri kullanırken, doğru olup olmadığını düşünmüyor. Bazı insanlar, nasıl kendilerine yakışıp yakışmadığına bakmadan, şuursuzca modaya uyarlarsa, şimdi, biz de, dil konusunda adetâ milletçe o…
Türk Dili
Eller, Kendi Dillerini Seviyor
A
merika Birleşik Devletlerinde psikiyatri ihtisası yaptığım yıllarda haftada dört gün hastanede çalışıp hizmet veriyor, haftanın son günü de Gyracuse, N. Y. üniversitesinde kursa gönderiliyorduk. Bir psikiyatri için lisan diğer ihtisas şubelerinden daha çok ehemmiyetli olduğundan, ecnebi asistanlara bir sömestr lisan…
Türk Dili
Kitabı yüksek okul bitirmiş muhtelif k…
Kaybolan Kavramlar
E
limdeki kitabın sahifeleri değişik bir şekilde numaralanmıştı. İçindekiler, Önsöz ve Giriş kısımlarındaki sahifelere romen rakamlarıyla inceleme kısmına bildiğimiz rakamlarla numara verilmişti. Kitabın sonunda yer alan metinler kısmındaki numaralar ise tekrar birden başlıyordu. Kitabı yüksek okul bitirmiş muhtelif k…
Türk Dili
Türkçe Mahzun, Türkçe Mağdur
E
dipler şâirler, yazarlar, Türk Dili ve Edebiyatı sahalarında faaliyet gösteren akademisyenler, kısaca güzel Türçe’mizin vefâkâr dostları son yıllarda şu soruyu daha sık sormaya başladılar:- Türkçe, günümüzdekinden daha vahim günler görecek mi acaba?
Mesele felâket tellâllığı yapmak değil elbette……
Türk Dili
Türkçenin Güzelliği
H
er dili konuşan, kendi konuştuğu dilin güzel olduğunu iddia etmektedir. Bir dilin güzel olması, kelimelerinin "ince sesli" lerden teşekkül etmesi ve ahenkli bir söyleyişe sahip olmasına bağlıdır. Bunun için yabancılar, bir yandan "etimolojiye" diğer taraftan da "fonetiğe" ağırlık vermektedirler.Türkçe, güzel bir dild…
Türk Dili
- " Bu uydurmacılar iki büyük gruba ayrılırlar: Hainler grubu-Gafiller grubu. Hainler grubunun mensupları, uydurmacılık akımını neden ve hangi maksatla desteklediklerini gayet iyi bilmektedirler. Bunlar, yaptıklarının…
Prof.Dr. N.Hacıeminoğlu ile Dil Üzerine Bir Sohbet
A
ziz hocam! Uydurmacılar, Türkçemizi kemirmeye devam ediyorlar. Bu hususta neler söyleyeceksiniz?- " Bu uydurmacılar iki büyük gruba ayrılırlar: Hainler grubu-Gafiller grubu. Hainler grubunun mensupları, uydurmacılık akımını neden ve hangi maksatla desteklediklerini gayet iyi bilmektedirler. Bunlar, yaptıklarının…
Türk Dili
Yıl: 1965
Dil yarası
Yıl: 1965
K
arşıma âniden çıkınca ziyâdesiyle şaşakaldım! Nasıl bir edâ takınacağıma hükûm veremedim, âdetâ vecde geldim. Buna mukâbil az bir müddet sonra kendime gelir gibi oldum, yüzünde beni fevkalâde rahatlatan bir tebessüm vardı... Üstümü başımı toparladım, kendinden emin bir sesle ‘Akşam-ı şerifleriniz hayrolsun’ d…
Türk Dili
Dil Meselesi
T
ürkçe dünyadaki dört imparatorluk dilinden biridir. Zengin bir coğrafi muhite yayılarak, asırlar boyunca büyük devletler kuran Türklerin, diğer milletlerle münasebetleri sonucu, bu dillerden kelime almış olmaları tabiîdir. Mühim olan bir dilin başka bir dilden kelime almış olması değil, o kelimeye kendi rengini,…
Türk Dili
Yabancı Dil İstilası
Y
eni Dünya Düzeni İslâm ve Türk Dünyasına karşı açılmış bir Haçlı seferidir. İslâm ülkelerinde aydınlardan bir "oligarşi" teşkil edilmektedir. Bu oligarşi piramidini teşkil eden aydınlar ise yabancı ülkede veya Türkiye'de yabancı dil ile öğretim veren okullarda yetiştirilmektedir. Türk Cumhuriyetlerinde Türkiye T…
Türk Dili
Uydurmacılık ve Kelime Türetme
B
irçok kimseler bilerek veya bilmeyerek yeni kelime meydana getirmek ile uydurmacılığı birbirine karıştırıyorlar.Diyorlar kî: “Her dilde uydurmacılık vardır. Yeni kelimeler uydurulur. Dili özleştirme akımına uydurmacılık denmez.” Bu düşünce ve görüş doğru değildir. Bir dilde o dilin yapısına ve gramer kaidelerine…
Türk Dili
Resmi Dil Türkçe
A
nayasa'nın 3. maddesine göre "Resmi dil Türkçedir". Çok vazıh gibi görünen bu madde düşünülmeye muhtaçtır. "Resmi" kelimesiyle burada kastedilen nedir? Devlet daireleri mi? Okullar mı? Yoksa her ikisi mi? Bugünkü dil anarşisi karşısında "Türkçe" kelimesinin muhteva ve şeklini de tâyin etmek icab eder. Resmî bir…
Türk Dili
Dolayısıyla; dil, bütün milli kültür unsurlarını tarihi muhtevasıyla kucaklıyor demektir. Güzel, zengin ve…
Türkçe'yi Sevmek
T
ürkçe âşığı Nihad Sami Banarlı, Türkçe'nin Sırları adlı eserinde şöyle der: "Milletlerin dilleri üzerinde söz sahibi olacakların; dili, milletten ve milli maziden ayrı varlık gibi görmeleri büyük gaflettir." Dolayısıyla; dil, bütün milli kültür unsurlarını tarihi muhtevasıyla kucaklıyor demektir. Güzel, zengin ve…
Türk Dili
Türkler Namusludur
T
ürkçe bir kabile lisanı değildir. Okyanusu kavanoza sığdıramazsınız. Ecdadımızın tarihin derinliklerinden bize seslenişini işitmek istiyoruz. Şairlerimizi anlayabilmek, mütefekkirlerimizle hasbıhal edebilmek istiyoruz. 50 kelimeyle değil. 5000 kelimeyle konuşup düşünmek istiyoruz. Köksüzlük,…
Türk Dili
Türk Dünyası "Özleştirmecilik" e Nasıl Bakıyor?
T
ürk dilini özleştirme faaliyetinin dış Türkler açısından da titiz bir dikkatle düşünülmesi gerekir. Türk Dil Kurumu işin bu yönünü bile bile kulak ardı etmiştir. Dış Türkler denilince sırf milliyetçiliği yıkmak için ve bile bile kötü bir kavram gibi tanıtılmak istenilen "turancılık" ı kasdetmiyorum. Şunu bilmek gere…
Türk Dili
"Uydurukça" nın Babası: "Agop Dilaçar"
“Ruhsal, parasal, soyut, boyut, yaşam, eğilim...
Ya bunlar Türkçe değil, ya da ben Türk değilim! “
Necip Fazıl Kısakürek
Türk Dil Kurumu’nda Yarım Asır
A
gop Martayan (Dilaçar) İstanbul Büyükdere’de doğar (1895). İlk ve orta öğrenimini Gedikpaşa’da, Amerikalı…
Türk Dili
Bu Nasıl Türkçe?
Y
eni kelimeler pek çok yazarın dilini bozuyor; anlatmak istedikleri anlaşılamaz hale geliyor. İşte dış politika yazarı Ali Sirmen’den bir cümle: “ Gelecek günler dünya barışı açısından yaşamsal nitelik taşıyan bu sorunun yanıtına açıklık kazandıracaktır.” Ne demektir “yaşamsal nitelik?” Türk Dil Kurumu sözlüğü “…
Türk Dili
Aritmetik ve Hesap
T
ürkçemizdeki Arapçadan ve Farsçadan alınmış, fakat asırlar boyu kullanıla kullanıla gerek şekil, gerek mânâ bakımından artık tamamıyla Türkçeleşmiş kelimeleri dilimizden çıkarıp atmaya kalkışanlar, acaba milletimiz, halkımız tarafından kolaylıkla kullanılan (rahatlıkla anlaşılan) bu kelimeleri "Özleştirmek" ile dili…
Türk Dili
Sünni itikad, tefekkür ve amelin kökünden baltalanması gibi muhteşem Türkçe de fukaralaşsın diye her şey yapıldı. Maziden gelen ve maziye giden her köprünün…
Nerelerde O "Japon Mucizesi?"
Ü
lkemizde 1930-1980 arası 50 yıl dil ırkçılığı yapıldı. 10 asırdır kullandığımız, kelimeler, İslam kültür paydasına ait olmalarından dolayı hayattan sürüldüler.Sünni itikad, tefekkür ve amelin kökünden baltalanması gibi muhteşem Türkçe de fukaralaşsın diye her şey yapıldı. Maziden gelen ve maziye giden her köprünün…
Türk Dili
Yabancı Dille Eğitim İhanettir
Y
abancı dille eğitim Türkiye’nin ve Türk dünyasının en önemli meselesidir. Tarihte birçok misalleri vardır. Bunu, 2000 yıl önce Romalılar keşfettiler. O Bunlar Avrupa'nın çoğunluğunu teşkil eden "Ket" kavimlerini feth etmelerine rağmen bir türlü rahat edemediler. Çünkü bu kavimler, kimliklerini kaybetmiyorlar, hatta…
Türk Dili
İki Hatıra
Ü
yesi olduğum zamanlarda yapılan bir Türk Dil Kurumu kongresinde Tüzük Komisyonuna seçilmiştim. Komisyonda tüzük dilinin "arılaştırılması" ele alınmıştı. Tüzük metninden geçen bütün Arapça ve Farsça kelimeler atılırken, hattâ yerlerine Fransızca kelimeler konurken, Fransızca'dan Türkçe'ye geçmiş kelimelere hiç…
Türk Dili
Şimendifer Hattı
P
eyami Safa merhum Osmanlıca, Türkçe, uydurmaca adlı eserinde: "Kalemi elime aldığım günden beri Türkçenin müdafaası için yazdığım satırları birbirine eklesem İstanbul-Ankara şimendifer hattından daha uzun olur" diyor. Düşündüm, bu hakîr-i pür-taksîrin yazılarını toplasalar karayolundan Bolu dağına varır herhalde…
Türk Dili
Türkçemizde Yabancı Kelimeler
B
ir müddet önce Dil Kurumu, matbuat vasıtasiyle umumî efkâra, bâzı yabancı kelimelerin kendince bulunmuş karşılıklarını sundu. Bu vesile ile, her dilde olduğu ve görüldüğü üzere, bizim lisanımıza da girmiş ve yerleşmiş yığın yığın Avrupa malı kelimelerin lüzum ve ihtiyacını bir kere daha hissederek bu yazıyı kaleme…
Türk Dili
Türkçesi Nedir?
U
ydurmacılık denen Türkçeyi bozma hareketi dolayısıyla yukarıdaki soruyla sık sık karşılaşmaktayız. Türk dili ile uğraştığımızı bilenler; dilimizde kullandığımız pek çok kelimenin Türkçesinin ne olduğunu sormaktadırlar. "Tedbirin Türkçesi nedir, ihtiyacın Türkçesi Nedir?" gibi.
Bu soru saçmadır. Çünkü "Türkçe ned…
Türk Dili
Türk Cumhuriyetleri Arasında Dil ve Alfabe Birliği
D
okuzuncu Cumhurbaşkanımız Sayın Süleyman Demirel’in bir basın toplantısında söyledikleri hep aklımda: Demişti ki:
Özbekistan Cumhurbaşkanı İslâm Kerimov’a, Özbekistan’ın serbest piyasa ekonomisi içerisinde nasıl kalkınacağını anlatıyordum. Beni dikkatle dinliyor, cümlelerimi: Togri! Togri! Togri! diye tasdik ediyo…
Türk Dili
Okumaya çalı…
Kelimeler ve Sözcükler
B
ugünlerde uydurukça kelimelerle dolu bir kitap okuyorum. Kitabın merkezinde insan var; ama ben, sanki bir tarım makinesinin kullanma kılavuzunu okuyor gibiyim. Ağzımda metalik, paslı bir tat var. Kelimeler kurşun askerler gibi dizilmişler. Hepsi birbirine benziyor. Bakışları donuk, yüzlerinde ifade yok. Okumaya çalı…
Türk Dili
Türkçe'nin Gerçeği
D
il, bir gerçek olarak kabul edilmelidir. Şivemizin de kopup geldiği Türk dili tarihine bir göz atarsak, İslâmlığın kabulünden sonra, dile çok sayıda yabana kelime girmiş olduğunu görürüz. Bu daha sonra normal sınırları da aşarak, "Osmanlıca" yı yapma bir dil durumuna getirmiştir. Ancak Osmanlı Devleti'nin çöküşü…
Türk Dili
Güzel Türkçe'ye Dönüş
E
vet, güzel Türkçeye dönüş ve uydurukçaya paydos başlamıştır. Yani Türk milletinin akl-ı selimi galip gelmiş, mâkul ve mûtedil dilcilerin müsbet mücadelesi nihayet semere vermeye başlamıştır. Bu satırların sahibi de en azından otuz yıldır uydurukçaya karşı mücadele etmektedir; tâ talebelik hayatından beri... Bugün…
Türk Dili
Sevgili dostum, İ.Ü. Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü Anabilim Dalı Başkanı…
Türkçe Giderse Vatan da Gider
Ü
sküp doğumlu Yahya Kemal, Biz, Rumeli denilen vatan yarısının elden gittiğini, Türkçemizin, Balkanlardan silindiğini gördükten sonra kavradı mealinde konuşuyor. Onun için başlığa aldığımız söz, hiç de yanlış değil, kader kadar ciddidir.Sevgili dostum, İ.Ü. Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü Anabilim Dalı Başkanı…
Türk Dili
Beyefendi 1950’de gitmiş Amerika’ya.. Bir üniversiteye girmiş, başarılı olmuş, orada kalmış, 30 sene sonra da ülkesini ziyarete gelmiş.…
Bu da Bir Katliam...
T
RT’den başka televizyonun olmadığı yıllarda yurt dışında yaşayan başarılı Türkler başlığı altında o dönem için önemli sayılacak insanlarla mülakatlar yapılırdı.Beyefendi 1950’de gitmiş Amerika’ya.. Bir üniversiteye girmiş, başarılı olmuş, orada kalmış, 30 sene sonra da ülkesini ziyarete gelmiş.…
Türk Dili
Bir bilginler gurubu İlk Çağlar'da yaşayan…
Türk Dili Üzerine Düşünceler
D
il, Allah'ın insanlara bahş ettiği, en büyük nimetlerden biridir. İnsanları hayvanlardan ayıran ve ona insan olmak vasfını veren dil'dir. Bir Türk atalar sözü bu gerçeği, şu veciz sözlerle dile getirir. “İnsanlar konuşa konuşa anlaşırlar, hayvanlar koklaşa koklaşa.”Bir bilginler gurubu İlk Çağlar'da yaşayan…