Türk Dili

en 25 senedir milletler arası nakliye işinde çalışan bir uzak yol şoförüyüm, ülkemizden çıkıp da tâ İngiltere’ye kadar İngilizcenin hiçbir yerde kullanılmadığını ve hiç de lazım olmadığını içinde yaşayarak biliyorum. Şunu da özellikle belirteyim ki Türkiye’den Almanya’ya kadar bu yol güzergahındaki (Almanya…

ydurma Dil Cinayeti

Dil, istikrâî, yani kendi iç ve öz kanunlarıyla mevcud bir müessesedir ve dışardan, bütün bir lisan uydurma şeklinde müdahaleye tahammülü olamaz.

Tıpkı Kâinat gibi… Esrârı ve kanunları aranır, bulunur fakat uydurulamaz. Lisan ile Kâinât’ın hiçbir farkı yoktur. Zîrâ Kâinat’ta ne varsa, ka…

ehmet Âkif Ersoy’un Çanakkale şehitlerini tasvir eden o şaheser şiirinde şöyle iki mısra da yer alıyor:

Hercümerç ettiğin edvara da yetmez o kitâb
Seni ancak ebediyetler eder istiâb…

illetimiz, Allah’a şükür, dînini devam ettiriyor… Bir bakıma gülünç, bir bakıma korkunç bir züppelik salgınından sonra ortalık durulunca bir hayli fire verildiği görüldü, ama nihayet büyük rahneler tıkanmış, nice nice yaralar tedavi edilmiştir. Ve yeni nesiller, gün geçtikçe artan bir iştiyak ile İslâmlığa sarılmakta…

ültürün ilk basamağı anadilini iyi konuşmak ve iyi yazmaktır. Bunu söylemeğe lüzum yok, değil mi? Var, bizim memlekette en çok bunu söylemeğe lüzum var. Kalemi elime aldığım günden beri Türkçe'nin müdâfaası için yazdığım satırları...

Bütün muharrirlerin bu mevzuda yazdıklarını birbirine eklesem, Türkiye'nin…

imine güldüğümüz, kimine kızdığımız, çoğu ağzımıza yakışmayan "sözcükler" ortalığı kasıp kavuruyor. Bazısı hilkat garibesi, bazısı da çiğ, ham, toy tecrübesiz olan kaba saba uydurmalarla nasıl düşünülür. Devrimcilik ilericilik sevdasıyla bunları kullanmaya kalkanlara dikkat edin, ya yüzlerine gözlerine…

en de, millî şuura sahip her Türk gibi, Türkçemizin millî hüviyetini kazanması lâzım geldiği, bu asır başlarından beri, hattâ daha evvel, kendiliğinden bu yönde geliştiği kanaatindeyim. Fakat ırkçılığı dilde de reddeden, dilin de millî dehanın potasında meydana gelen sosyal ve kültürel bir sentez olduğuna…

ürk edebî dilinin en aziz ve mübarek iki kelimesini misal olarak alalım: Hürriyet ve medeniyet. Bu iki kelime Türk dilinde çok sağlam ve gürbüz yaşayan kelimelerdir. Bunlar, bütün dünya Türklerinin edebî dilinde, komünistlerin baskısına rağmen, yaşamaktadır.

Bizim “dilci”lerimiz “hürriyet” ve “medeniyet” yeri…

ürkçeyi, bilerek veya bilmeden tahribe kalkışanların en kolay ve en çok kullandıkları uydurma ek “sal” ve “sel”dir. Başlangıçta az sayıda kullanılan “sal” ve “sel” eki son yıllarda TRT’nin de gayretiyle dilimizi acınacak bir hale getirmek istidadını göstermektedir. Aşağıda vereceğimiz “sal” ve “sel”li uydurma keli…

en 25 senedir uluslararası nakliye işinde çalışan bir uzak yol şoförüyüm, ülkemizden çıkıp da tâ İngiltere’ye kadar İngilizcenin hiçbir yerde kullanılmadığını ve hiç de lazım olmadığını içinde yaşayarak biliyorum. Şunu da özellikle belirteyim ki Türkiye’den Almanya’ya kadar bu yol güzergahındaki (Almanya dâhil) hudut…

il bir milletin dehasından doğan, o milletin tarihi, kültürü, medeniyeti ve karakteriyle beraber nesilden nesile geçerek devamlılığını temin eden muhteşem bir sistem, mucizevi bir kuvvettir. Dilin mahvı milletin, dolayısıyla devletin mahvı demektir. O halde bir partinin, bir kurumun, bir derneğin malı olmayan…

eyami Safa merhum Osmanlıca, Türkçe, uydurmaca adlı eserinde: “kalemi elime aldığım günden beri Türkçe’nin müdafaası için yazdığım satırları birbirine eklesem İstanbul-Ankara şimendifer hattından daha uzun olur” diyor. Düşündüm, bu hakir-i pür-taksirin yazılarını toplasalar karayolundan Bolu dağına varır herhalde…

e bayramdı ne de seyran! Can sıkıntısından mıdır, lâf kıtlığında asma budamak istediklerinden midir nedir bilmem, geçenlerde bir sabah radyoda uydurukçaya meraklı bir “ozan”a sual tevcih buyuruldu: Dilde özelleştirme ve arı dil üzerindeki düşünceleriniz nelerdir?

Şâir Nâibi:

Sühan-ı bihudeden hoş gelir âvazı…

ürk Dili, tarihî tekâmülü içerisinde, ikisi dıştan, biri de içten olmak üzere üç büyük müdahaleye maruz kalmıştır.

İki dış müdahalenin birincisi; Türk milletinin kendi rızası ile kabullendiği İslâmiyet ve onun vasıtasıyla Arapça ve Farsça’nın tesiridir. Fikrî bakımdan olduğu kadar dil bakımından da…

İnsan cemiyet hâlinde yaşayan ve düşünen bir varlıktır. İnsan cemiyetlerinin düşünce, fikir, his ve heyecanları dille açıklanır. İnsan ne ise cemiyeti de odur. İptidâî insanın cemiyeti iptidâî, medenî insanın cemiyeti medenîdir. Bu durum dil için de aynıdır.

Vahşî bir topluluğun dili medenî bir milletin dili…

ra sıra uğradığım, güzel asmalarla örtülü bir çay ocağının önünde oturuyordum. Sakin ve herkesin rahatça kafa dinlendireceği bir yerdi. Hasır iskemlelere oturmuş çayımı yudumluyordum. Altmış, belki de yetmişini aşkın sakallı bir adam selâm verip yanımdaki hasır iskemleye oturdu.

Çaycı delikanlıya: “Yavrucuğum d…

ençliğin Türkçe karşısındaki tavrı gün geçtikçe vahim bir hal almaktadır. Türkçe’nin güzelliğini, büyüklüğünü ve tarihiliğini idrak edemeyen ve ettiremeyen münevverler; yeni nesilleri daracık hayaller içinde hapsolmaya âdetâ mahkûm etmekte; onları, ister istemez düşünmekten alıkoymaktadırlar.

Geçenlerde, ünive…

il, edebiyatın; edebiyat, tarihin; tarih de milletin aynasıdır. Bu bakımdan; dil-millet bağı çok mühimdir. Bu bağ, bütün dar ve geniş mânâlarıyla ruhî, içtimaî ve kültürel hayatımızın vazgeçilmez en kıymetli unsurlarından biridir. Medenî çehremizin ayarıdır. Zevk ve estetiğimizin ölçüsüdür.

Bugün, TDK Başkanı…

e yazık ki bugün iyice yerleşen ve hemen hemen herkes tarafından kullanılan kelimelerin başında bay ve bayan sözleri geliyor. Eskiden sadece tuvaletlerin kapılarında rastladığımız “bay” ve “bayan” ile bugün artık her yerde karşılaşıyoruz. Câmilerde bile “bayan mescid” lafına rastlıyoruz. Üsküdar’da bir câminin…

imdi: “Bu ne biçim Türkçe? Bu ne soysuz bir isim tamlaması?” diye öfkeleneceksiniz. Haklısınız. Ben de biliyorum ki “TRT Türkçesi” demek varken, “TRTsel Türkçe” ifadesi yanlıştır. Yanlışlığı yanında kabadır, çirkin, cin çarpmış bir ucubedir. Ama ne yapalım ki, TRT kurumunun resmi dil anlayışına göre “TRTsel Türkçe”…

eçen hafta, Ankara Televizyonu’nun hazırladığı AÇI programını seyrettiniz mi? Konu, son derecede önemliydi, hatta varlık sebebimizdi. Türkçemiz. Türkçemizin doğru konuşulması. Programa devlet radyo ve televizyonlarımızdan, devlet tiyatrolarımızdan, özel televizyonlarımızdan ünlü spikerler ve sanatçılar…

evlet Bakanımız Işılay Saygın Hanımefendiyi bin defa tebrik ederim. Gazetelerin yazdığına göre muhterem bakan “Türçemizin doğru ve güzel kullanılması için,…

air arkadaşım Dilaver Cebeci, öfkeli bir yüzle karşıma dikildi: “Biliyor musun dedi TBMM’de aile hayatımızı yeniden düzenleyen bir kanun tasarısında “karı-koca” ifadesi yerine “kadın-koca” kelimeleri geçiyormuş.

…

iliyorum yazımın bu başlığından rahatsızlık duyanlar olacaktır. Aranızdan: “Bu ne çarpık bir ifade. Saçmalığın da bir sınırı vardır!” diye homurdananlar da çıkacaktır. Ama ben, duyduklarımı, okuduklarımı, yaşadıklarımı dikkate alarak ve inanarak bö…

uygu, düşünce, hayâl ve arzuların ses, işâret veya jestlerle belirtilmesi, ifâde edilmesi manasını taşıyan dil; bir toplumun en güçlü ve yazıya intikâl ettiği zaman da gelecek nesillerinin paha biçilmez ortak kültür mirâsını meydana getiren mânevî değerlerinin en uzun ömürlü varlık kaynaklarından bir başlıcasını…