Türk Dili
Türk Dili
Konuğa Yer Yatağı Sermek
E
skiden kelimelerin kifayetsiz kalması için duygu yoğunluğunun zirveye çıkması gerekirdi. “Sözün bittiği yer” diye tarif ettiğimiz anlar nadiren yaşanırdı. Ama bugün duygular deniz seviyesinde, hayat normal akışındayken bile kelimeler kifayetsiz. Sözün bittiği yere gelmek an meselesi.
Derdimizi anlatmakta, hislerimizi i…
Derdimizi anlatmakta, hislerimizi i…
Türk Dili
Türkçe'nin İstiklali
H
içbir lisan, arı yani yüzde yüz saf olamaz. Diller, canlı varlıklardır. Temasta olduğu diğer dillere kelime verir ve kelime alırlar. Gelen kelime, o milletin hançeresinde millîleşir. Bu bizde de böyle olmuştur. Aldığımız kelimeyi yerlileştirmişizdir.
Şu var ki; dışarıdan kelime almak demek lisanı başıboş bırakmak,…
Türk Dili
Türkçemiz Kasten Nasıl Fakirleştiriliyor, Yozlaştırılıyor?
1
2
Mayıs 2019 tarihli Türkiye Gazetesi’nin Geniş Açı sayfasında neşredilen “Esas Beka Meselemiz: Dilimiz’’ başlıklı makalemiz, okuyucularımızdan büyük bir ilgi gördü. Bu makalede Türk milletinin tarihte maruz kaldığı en büyük facialardan birisinin de ‘’Öztürkçecilik’’ adı altında yapılan “uydurma dil” darbesi olduğunu…
Türk Dili
Esas Bekâ Meselemiz "Dilimiz" Hakiki Türkçe Elden Gidiyor!..
T
ürk milletinin tarihte maruz kaldığı en büyük facialardan birisi de son yarım asırdan beri diline yapılan darbedir. Bu büyük darbenin sinsi ve planlı ismi “öztürkçecilik”dir. Gerçekte ise Türkçeyi özünden uzaklaştıran yeni bir “uydurma” Türk dili meydana getirme hareketidir. Uydurma Türkçe öyle sür’atle yayılıyor ki;…
Türk Dili
Türkçe'nin "En"leri
Türkçenin en vurdumduymaz, cemaate uymaz ve gözü doymaz topluluğu TDK'dır.
***
Türkçenin en muhteşem ve muhterem çağı Osmanlı devridir; en sönük, kadük, güdük ve hödük Türkçe ise bugünkü dilimizdir.
***
Türkçenin en güzel örnekleri çok uzaklarda, târihî duraklarda, mahzendeki evraklarda ve sararmış yapraklardadır.
***
Türkçe…
Türk Dili
Dilde Gafletten Uyan
T
ürkçenin disiplini gittikçe kayboluyor. Söylenen / yazılan sözler çoğu zaman belirsiz bir yönü işâret ediyor. Çünkü dilimizin lâfızmânâ bağları herkesin kafasında az çok kopup zayıfladı. Tendonları kopmuş bir sporcu ne kadar iyi futbol oynayabilirse, lâfız-mânâ bağları koparılmış bir dili kullanmak da ancak o kadar…
Türk Dili
Salla Dur Uydurukça
M
illeti vuran darbelerden en sinsi olanı “Dil Darbesi”dir. Bu darbe, kafamıza “fizikî” değil “kimyevî” usullerle vurulduğu için beynimizi uyuşturdu. Şimdi daha çok konuşuyor-yazıyoruz; fakat döne döne aynı maymuncukkelimeleri kullanıyoruz. Yâni, birbirinden farklı birçok mânâyı tek bir kelimeyle anlatmaya…
Türk Dili
Maymuncuk Kelimeler
C
umhuriyet’in ilk yıllarından itibaren Türk Dil Kurumu çatısı altında toplanan ve ırkçılığı “ilericilik” diye yutturarak Arapça ve Farsça menşeli bütün kelimeleri kapı dışarı eden batıcı ve daha sonra onlara katılan solcu aydınlar, Türkçe’yi maalesef fakir, derinliksiz, ahenksiz ve ifade imkânları son derece sınırlı…
Türk Dili
Türkçe Elden Gidiyor! Şimdi de “Ultra-Uydurukça” Çıktı
B
undan otuz-kırk sene evvel “yaşayan Türkçe” yi müdafaa eden, “uydurukça” ile mücadele eden kıymetli fikir adamları; edipler, şairler, yazarlar ve siyasiler vardı. Uydurma dil her gün gündemde idi. Bugün ise maalesef, bu hususta dertli olan kimse yok gibi...
Türkçe sahipsiz kaldı. Büyük Türk milletinin bin yıllık…
Türk Dili
Gerçekleştirip Bilmem Ne Yapmak!..
T
ürkçe’ye son senelerde tatsız, tuhaf ve lüzumsuz iki fiil ilâve edildi: Biri “gerçekleştirmek”, diğeri de aslında vârolan ama şimdi hemen her kelimenin sonuna ilâvesi âdet olan “yapmak” sözleri…
“Cumhurbaşkanı falanca ülkeye bir ziyaret gerçekleştirdi” veya “Filânca devlet başkanı ile bir telefon görüşmesi…
Türk Dili
Soru: Hepimiz Türkçe konuşuyoruz ya...
Niçin Yabancı Dil Öğrenemiyoruz?
S
oru: Biz Türkiyeliler, nadir (hatta ender) istisnalar dışında niçin doğru dürüst, mükemmelen yabancı dil öğrenemiyoruz?
Cevap: Kendi anadilimizin edebiyatını öğrenemediğimiz, bilmediğimiz için.
Soru: Hepimiz Türkçe konuşuyoruz ya...
Cevap: Benim kasd ettiğim Türkçe üç yüz kelimelik sokak çarşı pazar Türkçesi değildir.…
Türk Dili
Dilimizde Sür'at Ve İntikal Kayboldu
Ö
nce mefhumları yitirdik, mefhum dendiğinde "mevhum" şeklinde yazıp anlaşılıyor. Halbuki ilki "kavram", ikincisi "vehme dayalı", "hayali" demek. Edebiyatçı edebiyat, hukukçu hukuk dilini anlamaz oldu. Hicve her ne kadar taşlama, nükteye fıkra, mücadele veya cidale polemik dense de bunlar bir önceki nesillerinin yerini…
Türk Dili
Türkçenin Çilesi
Z
aman zaman zelzeleler, su baskınları ve tabii âfetlerin türlüsü ile yıkılıp harap olmuş şehirlerimize, kasabalarımıza, köylerimize çeki düzen verip imarları yoluna gidiyoruz. İçlerinde hayâtın yeniden canlanması ve bu harâbelerin altından bir yeni düzen çıkıp, insanlara yaşama ümit ve heyecânı verebilmesi için devlet…
Türk Dili
Yeni moda bir kelime: İnovasyon!
İ
novasyon ne zaman sık kullanılan kelimeler arasına girdi? Yeniliğe meraklıyız ya, hemen kaptık! Bu adla toplantılar, fuarlar yapılıyor. Medeniyet kavramı son yıllarda çok kullanılıyor. Yeni bir medeniyet tasavvurundan söz ediliyor. Medeniyet öncelikle dil demektir. Osmanlı bu anlamda gerçek bir medeniyetti. Onun…
Türk Dili
Yersiz Bir Özenti "Bienal"
Y
ahya Kemal’in billurdan söyleyişiyle Türkçe, ağzımızda annemizin ak sütüdür. Lisan, vatandır; lisan, kaybedilince vatan ve din de kaybedilir. Bundan dolayı bir Türkçe sevdalısı olarak Türkçe’nin zenginleşmesine, gelişmesine ve korunmasına dair hep gayret sarf ettik. Lisanımız da devletimizin kaderini yaşamıştır.…
Türk Dili
Osmanlıca Değil Eskimez Türkçe
B
ugün Osmanlıca diye tartıştığımız, çok değil 50 yıl önce kullandığımız Türkçe. Şimdi kimse kusura bakmasın. Kimse milleti yanıltmak için doğruları ters-yüz etmesin. Zorla dil öğretilmez mi diyorsunuz? Bu ülkede zorun zirvesi sergilendi. Öyle bir baskı ve zorbalık yapıldı ki… İnsanların kafasına vura vura, hepimize…
Türk Dili
Türkler Yabancı Dili Niçin Zor Öğrenir?
O
kullarda yabancı dil öğrenme problemi hâlâ çözülebilmiş değil. Dışardan bakıldığında, bu kadar sene dil dersleri verildiği halde, kursların bu derecede rağbet görmesi şaşılacak şey gibi duruyor. Aslında problemin kaynağına bir çok yazar dikkat çekiyor: Türkçemizin zayıflığı!
Buna dair ne gibi bir çözüm sunuyoruz ona…
Türk Dili
Osmanlıca, daha doğrusu “Eski Türkçe”
O
smanlıca’nın okullarda mutlaka öğretilmesi gerektiğini senelerden buyana söyleyip yazmış bir kişi olarak konunun bazı önemli taraflarını maddeler hâlinde sıralayacağım:
1. Dünya üzerinde kendi diline başka bir isim vermiş, o dili bir önceki devletinin kurucusu olan hanedanın adı ile kullanma garabetini göstermiş…
Türk Dili
S.Ahmet Arvasi’ye Göre Yabancı Dil Eğitimi
S
.Ahmet Arvasi'nin üzerinde durduğu önemli hususlardan biri de yabancı dil meselesidir. O, yabancı dilden ziyade kendi öz dilimiz olan Türkçe'ye daha çok ağırlık verilmesini istemektedir. Bu konudaki görüşlerine yer vermeden önce, dile bakış açısını ortaya koymak yerinde olacaktır. Arvasi'ye göre dil, milli bir…
Türk Dili
Atilla İlhan’dan Tarih ve Dil İle İlgili Bir Hatıra
Edebiyatçı, şair ve gazeteci Atilla İlhan Paris’te Türkolog Prof. Carlieri ziyaretindeki bir hatırasını şöyle dile getiriyor:
Üniversite öğrencisi Fransızlarla "takıştık". Kral 1. François ‘nın, uğradığı Cermen yenilgisinden sonra, Kanûni Sultan Süleyman ‘dan yardım istediğine inanmıyorlar. Marsilya ‘ya iki kalyon…
Türk Dili
Dünyaya Dağılmış Türkçe
D
ünyanın dört bir yanındaki Türk diyarlarında Türkçe'nin kullanım farklılıkları ile karşılaşmaya bayılıyorum! Moldava'nın Gagauz Özerk Bölgesi'nde bir markete girdim. Camekanlı tezgahın ardındaki beyaz önlüklü iki hanımdan birine “Peynir alacağım!” dedim. Bir yandan, camekânın içindeki açık sarı tonlarında dizili…
Türk Dili
Arapça olmazsa konuşamayız!
T
ürkçe'nin temelinde Arapça kökenli kelimeler o kadar yer alıyor ki, saymakla bitmez. Türkçe'nin önemli bir kısmında yer edinene Arapça olmadan Türkçe'yi konuşabilir miyiz acaba?...
Bir eksiğiniz olsa “tedarik” edemez, bir yanlış yapsanız “telafi” edemezsiniz. Arapça olmasa “özür” dileyemez, bir “mazeret”…
Türk Dili
Türk Dilinde Gelinen Son Nokta
Y
arım asrı aşan bir zamandan beri, birtakım ihanet ve suni müdahaleler ve öztürkçecilik cereyanı yüzünden dilimiz, hem zenginliğini hem de güzelliğini kaybetmiş; yazı dilinden konuşma diline, imlâsından telâffuzuna büyük bir keşmekeş içerisine sürüklenmiştir. Türkçe bugün en kötü günlerini yaşamaktadır. Nüanslarla…
Türk Dili
Yeni Müfredat
M
illî Eğitim Bakanlığı’nın “yeni” müfredat programı ile ilgili çok fazla yazılıp çizilmedi. Bizim esas dikkatimizi çeken metnin dili. Dil arızalı, bu anlamayı güçleştiriyor ve mantık yanlışlarına yol açıyor. Dil ve edebiyat müfredatını konuşuyorsak, bu birinci derecede önemli. Eski tabirle mühim değil ehemm!
“Kazanım”da…
Türk Dili
Dilde Tasfiye ile "Öztürkçe" Değil "İngilizce" Yerleşmektedir
S
ırf Arapça diye bazı kelimeler atılırken yerine getirilen kelimenin Öz Türkçe olmadığının bile farkına varılamayacak derecede Arapça kelime düşmanlığı içine girilmektedir. Sırf Arapça menşeli bir kelime olan "iktisat" kelimesi tasfiye edilirken yerine getirilen "ekonomi" kelimesinin İngilizce bir kelime olmasından…
Türk Dili
Dilde Tasfiye Hareketi Türkçenin ifade Gücünü Kısar
T
ürkçenin ve Türkiye'nin menfaatlerine zarar veren bir başka durum da öncelikle Türkçenin anlam zenginliğinin kısır hâle dönüşmeye yüz tutmasıdır. Bu durum gözlerden kaçırılmamalıdır. Mesela "önlem" kelimesinin kullanımı buna bir örnek olarak verilebilir. Arapça menşeili geldikleri için, "ihtiyat ve tedbir" kelimeleri…
Türk Dili
Müfredat Değişirken...
D
ilimizin yeniden eski kıvamına kavuşması için keşke; Çocuklarımızın ileride "Olasılık" kelimesini kullanma "ihtimali" hiç olmasa! "anımsama" kelimesini gün gelse kimse hatırlamasa!
"Sorun" kelimesini kullanmamak için mücadele etmeyi herkes kendi "meselesi" olarak görse ve öğretmenler okullarda çocuklara "öneri" kelime…
Türk Dili
Modere Etmek, Yahut Madara Olmak!
D
Dilimizi kaybettik!
Kelimelerimizi, cümlelerimizi ve en önemlisi dil hassasiyetimizi –ki bu dil zevki demekti- kaybettik!
Rastgele ve mânasını bilmediğimiz kelimeler kullanıyoruz. Daha ötesi, güzelim kelimelerimizin yerine modaya uyup mânasına nüfuz edemediğimiz kelimeleri baş tacı ediyoruz. Bir “şov”dur, “performans”tı…
Türk Dili
Türk Devletleri ve Türkçe
K
arahanlı'larda devlet, halk dili ve edebî dil Türkçe idi. Gazneli saraylarında Türkçe konuşuluyordu. Harezmşahlar'da sarayda ve orduda hâkim dil yine Türkçe idi. Sultan Alâüddin Muhammed, halifenin elçisi ile konuşurken kendisinin Türk olduğunu ve Arapça bilmediğini söylemişti .
Delhi sultanlığında idaresi tabaka ve…
Türk Dili
Dilde Kepazelik
E
vet efendim, bir kepazeliktir gidiyor. Türkçemiz çeyrek akıllı, istikâmetsiz aydınlarca her gün gazetelerde, televizyonlarda katledilmekte. Gören yok; fark eden, üzülüp kahrolan da çıkmıyor. Anlı şanlı yazar ve spikerler, siyâset erbâbı, sözüm ona üniversite hocaları bir dili çirkinleştirme yarışında sanki.
Çoğu kere,…
Türk Dili
Dil Yarası
Y
eni neslin ayarsız sıfatlar, fiiller, kelimeler keşfetmesi sonucu keşmekeş bir jargon oluştu. Sokak kültürünün etkisiyle gelişip sosyal medyada vücut bulan, neredeyse yeni bir dil hâline gelen kullanımlar maalesef hızla yayıldı ve en olmadık ağızlara bile yapışıp kaldı!.. İşte duyulduğu anda kullananın ağzına naylon…
Türk Dili
Dilde Katliam
T
RT'de seneler önce yurt dışında yaşayan başarılı Türkler başlığı altında o dönem için önemli sayılacak insanlarla mülakatlar yapılırdı. Beyefendi 955'te gitmiş Amerika'ya.. Bir üniversiteye girmiş, başarılı olmuş, orada kalmış, 30 sene sonra da ülkesini ziyarete gelmiş.
Anlattıklarını anlamakta zorlanırdık.
Zorlanmamızı…
Türk Dili
Dilimiz Hayvanîleştiriliyor
U
ydurukçacılar dilimizi hayvanileştiriyor. Uydurdukları bir kısım kelimeler, hayvanlar için kullanılan ifadeleri çağrıştırıyor:
Mesela:
“Tabiat”a boğa vezninden “doğa”; “medeni”ye de aygır vezninden “uygar” diyorlar. Malum ki boğa, öküz; aygır ise at türünden kuvvetli iki hayvandırlar.
“Tebaa” yerine kuyruk vezninden “uy…
Türk Dili
Edebî Türkçesiz Türkiye
A
NA dili Türkçe olan lise bitirmiş bir kimsenin okurken yazarken imlâ, gramer, edebiyat hatâsı yapması afvedilemez bir eksikliktir. Bugün halkımızın büyük kısmı "cami" ile "camii" arasındaki farkı bile ayırt edemiyor. Eminönü’nden geçerken cami önünde bir hadise oldu derken tek i’li cami kelimesi doğrudur. İki ii ile…
Türk Dili
Sovyetlerin Türk Dili’ni Bozma Politikası
S
ovyetler, Türkistan cumhuriyetleri teşekkül ettikten sonra her Türk cumhuriyetine kendi lehçesini ayrı bir lisan gibi kullandırtmıştır. Böylece Türkler arasındaki dil ve kültür birliğini bozmak istemişlerdir. Türk lehçelerini ayrı birer dil gibi kullandırma mecburiyetini getirdikten sonra, ikinci olarak alfabeye el…
Türk Dili
Beş Bin Kelimeyle Eğitim, Yetmiş Bin Kelimeyle Eğitim
B
iz, kelimelerle düşünürüz. Kelimelerle konuşuruz. Çok güzel bir deyimimiz var: Ayağını yorganına göre uzatmak. Bu deyimi dilimiz için kullanırsak şöyle bir benzetme yapmış oluruz: Bu deyimdeki yorgan; bildiğimiz, kullandığımız kelime sayımızdır, yani dil dağarcığımızdır. Ayak ise meramımızdır. Yani herkes meramını,…