Türkistan
Türkistan
Rusya’nın Asil Türk Kızları
B
alkan Harbi sırasında S.Petersburg Üniversitesinde okuyan Ümmü Gülsüm Kemalova, Rukiye Yunusova, Meryem Yakubova, Meryem Pataşova isimli Türk kızları Rusya’dan Osmanlı “Hilal-i Ahmer”ine (Kızılay) yardım etmek ve Türkiyeli hanım kardeşlerini uyanışa çağırmak maksadıyla İstanbul’a geldiler. Balkan harbinde beş ay sürey…
Türkistan
Türkistan’dan Konya’ya Bir Âlimin Serüveni
K
ırgızlar en eski Türk boylarından biridir. Yenisey Nehri civarı, tarih sahnesine çıktıkları ilk yer olarak kabul edilmektedir. Hun İmparatorluğu döneminde Altay bölgesine göç eden Kırgızlar bugün itibarıyla Tanrı Dağlarının eteklerinde Kırgızistan denilen ülkede yaşamaktadırlar.
Kırgızistan, Batı Türkistan’ın doğu ucu…
Türkistan
Rusların Türkistan'ı İstilası ve Dr. Baymirza Hayit
R
usların Türklük ve Müslümanlık aleyhindeki mücadelesinin kökenini, 1453’te İstanbul’un Türkler tarafından fethinden sonra Rus Knyasi III. İvan ile Sophia Paliolej’in 1473’te evlendirilmesi sonucu Bizans İmparatorluğu’nun mirasçısı olduğunu ileri sürmelerindeki saldırgan davranışlarda buluyoruz. Rusların ilk olarak 15…
Türkistan
Sürgün ve Zulüm Diyarı Sibirya’nın Dünü Bugünü
T
ürkiye’de birçok insan 1990’lı yıllara kadar ne Rusya içlerinde yaşayan Türk halklarından ne de Sibirya’dan yeteri kadar bilgi sahibi değildi. Çünkü ülkemizden herhangi bir kimsenin o coğrafyalara gitmesi mümkün olmadığı gibi, aynı şekilde orada yaşayanların da Türkiye’ye gelmeleri imkânsızdı. Zira Rus idarecileri…
Türkistan
İmam-ı Rabbani’nin Mektubat’ını Dünyaya Tanıtan Büyük Âlim: Muhammed Murad-ı Kazani
B
ugün Rusya Federasyonu içerisinde özerk cumhuriyetler olan Başkurdistan ve Tataristan, Türk-İslam tarihinde önemli gelişmelere sahne oldu. Bazı tarihçiler ilk Müslüman Türk devleti olarak kabul edilen İdil Bulgar Hanlığı’nın burada, Bulgar şehrinde kurulduğunu ifade eder.
Bu coğrafya İdil ve Kama nehirlerinin kesiştiğ…
Türkistan
Mimar Gözü İle Türkistan'ın Şaheserleri
T
ürkistan’ın muhteşem Türk-İslam mimari eserlerini, Cumhuriyet devrinde ilk defa giderek yerinde araştıran iki idealist Türk kadını; Dr. Emel Esin ve Prof. Dr. Gözde Ramazanoğlu oldu. Sanat tarihçisi Dr. Emel Esin, 1955 yılında, Sovyetler zamanında, Moskova Büyükelçisi olan kocası Seyfullah Esin’le binbir müşkülatla…
Türkistan
Bağdat’ı ve halifeyi esaretten kurtaran büyük Türk sultanı: Tuğrul Bey
D
ünya, Türk-İslam tarihi boyunca âdeta altın çağını yaşadı. Her dilden, her renkten ve her cibilliyetten insan, Türklerin merhametli kanatları altında huzur buldu. Bunun temelini hiç şüphesiz İslam’ın “ahiret inancı” ve “insan” merkezli bakış açısı oluşturuyordu. Binaenaleyh Karahanlı, Selçuklu ve Osmanlı devletleri…
Türkistan
Türkistan (Yesi) Resmen Manevi Başkentimiz
T
ürkistan…
Hoca Ahmet Yesevi’nin medfun olduğu kadim Türk şehri.
Kazakistan Cumhuriyeti’nin hususi ehemmiyet atfettiği bu tarihî şehir önceki gün Kazakistan Meclisi'nin gündemindeydi. Türkistan’a hususi statü verilmesi ve “Türk Dünyası”nın manevi başkenti olması oy birliğiyle kanunlaştı.
2021 yılında Türk Devletleri Teşk…
Türkistan
Sovyet Esaretindeki Türkistan
A
ta yurdumuz Türkistan hakkında Osmanlılar zamanında, mesafenin uzak olmasından dolayı çok fazla ilmî araştırma ve çalışma yapılamadı. 20. asırda ise bütün Türkistan, komünizm esareti altında idi. Türkiye’den Türkistan’a, oradan Türkiye’ye gidip gelmek, araştırma yapmak hemen hemen imkânsızdı. Türkistan’ın tarihi,…
Türkistan
Türkistan’dan İstanbul’a Siyası Mülteciler
O
rta Asya’daki Rus işgalleri ve buradaki siyasî müesseselerin çökmesi veya Rusya’ya bağımlı hale gelmeleri neticesinde, bilhassa XIX. yüzyılın son çeyreğinde İstanbul, birçok Türkistanlı siyasi mülteciyi geçici veya devamlı olarak misafir etmek zorunda kalmıştır. Bu mülteciler Osmanlı idarisiyle yakın münasebet…
Türkistan
Türk Birliği ve Mahtumkulu
2
0. Asırda dünya iki büyük savaş görmüş, iki defa da taksim edilmiştir. Bu savaşlardan da taksimlerden de en büyük zararı Türk milleti görmüştür. Çünkü bu iki savaşta en çok Türk milleti ölmüş, en çok Türk ülkesi taksim edilmiştir. Dünyada hiçbir Türk topluluğu yoktur ki yekpâre bir vatanda yaşasın. Bölünmüşlük…
Türkistan
Türk Ülküsü Yolunda Bir Ömür
T
ürkistan’ın piri Hoca Ahmed Yesevi bir şiirinde şöyle der:
Neler gelse görmek gerek o Hüda’dan/Yusuf’unu ayırdılar Kenan’dan/Doğduğum yer o mübarek Türkistan’dan/Bağrıma taşlar vurup geldim.
Eski çağlardan beri Türk kavimlerinin yurdu olarak bilinen, geçtiğimiz asırda Ruslar tarafından işgal edilen “Uluğ Türkistan” ism…
Türkistan
Yesevi Yolunu Anadolu'ya Timur Han Ulaştırdı
B
irçok kişi tarafından ağır tenkitlere uğrayan Emîr Timur, aslında Anadolu’ya daha önce de gelmiş olan Horasan Erenleri’nin târihî yolculuğundaki tasavvuf-tarîkat geleneğini perçinlemiştir.
Asya’dan 15. asrın sonuna kadar Batı’ya dolayısıyla Anadolu’ya Moğol işgallerinin de etkisiyle büyük bir göç olmuştur. Bu arada…
Türkistan
Taşkent Hatırası
S
ovyet uçağı ile, Esenboğa’dan yükseldikten sonra, bir yolcu selâm verip, müsade alarak yanıma oturdu. İsmi Cuma ve Rusya’nın Canbul şehrinden olduğunu söyledi. Ona sordum:
- Peki, Ankara’ya niye geldin?
- Samsun’da emcem var idi! Onları ziyârete geldim.
- Peki, nasıl karşıladılar seni?
- Emcem beni, evinin gapısında görü…
Türkistan
Tûran İlleri
B
ugün Batı Türkistan; Özbekistan, Türkmenistan, Kırgızistan, Tâcikistan, Kazakistan’ın ve Afganistan’ın büyük bir bölümünü kapsamaktadır. Batı Türkistan’ın Afganistan’da bulunan bölümü Güney Türkistan olarak anılır ve Mezâr-ı Şerîf civârında oluşur. Bunun dışında Anadolu ve Batı Türkistan arasında kalan Îran’ın kuzey…
Türkistan
SSCB-Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği'nin 26 Aralık 1991'de dağılmasından hemen sonra Türk memleketlerinde…
TDT'na Çok Ömürler Dileriz
T
DT, “Türk Devletleri Teşkilatı” isminin kısaltmasıdır. Bu teşkilat, Türk dünyasının son bir asırda birlik, beraberlik ve müşterek gayeler adına yaptığı çok büyük ve bir o kadar kıymetli hamlesidir..SSCB-Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği'nin 26 Aralık 1991'de dağılmasından hemen sonra Türk memleketlerinde…
Türkistan
Türk Dünyasında İş Birliği
Y
aklaşık 30 yıl boyunca devam eden çabalar neticesinde Türk İşbirliği Teşkilatının (Türk Konseyi) hayata geçirilmesi çok büyük bir mana taşıyor. Bu teşkilatın bütün Türk devletleri için vazgeçilmez bir birleştirici müessese halini alması ve ileriki yıllarda güçlendirilmiş siyasi iş birliğinin temel zemini haline…
Türkistan
Türk Asrı'nın Şafağı Ne Zaman Ağaracak?
T
ürkiye’de pek çok insan şimdilerde kapı komşumuz haline gelen; Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkmenistan isimlerini çok sık duymaya başlamıştır. Bu kadim Türk yurtlarının daha iyi anlaşılabilmesi için tarihlerinin çok iyi bilinmesi icap eder. Medeniyetin beşiği olan bu ülkelerden bir…
Türkistan
Bulgar Şehri Neresi?
R
uslar Bolgar diyor.Bulgar… Rusya Federasyonu’na bağlı Tataristan Özerk Cumhuriyeti’nin İdil Nehri üzerindeki en eski meskûn mahallerden birisi. İdil Ön Bulgarları adı verilen Kıpçak Türkleri 922 yılında Alamuş Han zamanında İslamiyet’i kabul ettiler. Karahanlı Devleti’nden sonra İslamiyet’i kabul eden ikinci Türk…
Türkistan
Arşiv Belgelerinde Osmanlı-Türkistan Münasebetleri
O
smanlı Türkleri ile Türkistanlılar aynı din ve aynı mezhebe mensuptu. İnsanlık tarihinin en büyük devletlerini kurdular. Aralarındaki mesafenin çok uzak olmasına rağmen muhtelif konularda münasebetlerinin olduğuna dair Osmanlı Devlet Arşivlerinde kayıtlar bulunmaktadır. Bunlara dair aşağıda birkaç misal verelim:Padişa…
Türkistan
Medeniyetin Beşiği Türkistan'ın Dünü-Bugünü
İ
nsanlık tarihinin en büyük hadisesi Hazreti Muhammed aleyhisselam'ın İslamı tebliğidir. İkincisi Sahabe-i Kiram ve Tabiîn'in hizmetleri gelir. Bundan sonra da İslam tarihinin en büyük olayı “Türklerin Müslüman olmasıdır.” Türkler Müslüman olduktan sonra İslam dinine bütün varlıkları ile sahip çıktılar, kendilerini bu…
Türkistan
Mihnetkeşler
S
ovyetler birliği dağılmadan önce Rusya ve Türkistan’a giden milli romancılarımızdan M. Necati Sepetçioğlu'nun Özbekistan'daki hatıralarından bir bölümünü aşağıda okuyacaksınız:
Özbekistan’da işçiye “mihnetkeş” deniliyor. Mihnetkeş bizim dilimizde, eski ağızdan kalma bir kelime olarak eziyet çeken, gam ve keder içinde…
Türkistan
Türkistan’da İslamî Türk Edebiyatı
T
ürk Edebiyatı'nda na't
türünün başlangıcı ve gelişmesini takip edebilmek için, Türkler'in İslâmiyet'i
kabulüne kadar uzanmak gerekir. İslâm dini sekizinci asırda Türkler arasında
yayılmaya başlamış, onuncu asrın ortalarında büyük kitleler Müslüman olmuştur.
İlk Müslüman Türk devleti olan Karahanlılar…
Türkistan
Türkistan'da İslam Harfleri İle Türk Külliyatı
T
ürk dünyasında Sovyet ve Çin ihtilalinden evvel İslam harfleri kullanılıyordu.E. R. Tenişev bir makalesinde şöyle bir tespit ortaya koyar: "O Kırgızıskom Yazıkev Donatsionalny Period" (Milletleşme döneminden önceki Kırgız Edebiyat dili Hakkında): "Şüphesiz Müslüman Türk Toplumları, bilhassa Özbek, Uygur, Türkiye…
Türkistan
Putin, Kenesarı Han'ın Kafatasını Verecek mi?
Ö
nceki gün medyaya bir haber düştü. Haberin konusu enteresandı doğrusu.Kazakistan'ın Rusya'dan son Kazak Sultanı Kenesarı Han'ın kafatasını istediği yazıyordu. Bu iki ülke arasında bir kafatası meselesi vardı ve diplomatik kanallardan da uzun zamandır gündemdeydi. Peki, Kenesarı Han'ın kafatası Ruslarda ne arıyordu?…
Türkistan
Doğu Türkistan Davası Kimlere Kalmış?
D
oğu Türkistan, Türk milletinin kanayan bir yarası...Ne hazindir ki bu ata yadigârı topraklar asırlardır Kızıl Çin'in işgali altında! Kaşgar, Hoten, Ürimçi, Turfan... Her biri tarihi hafızalarımızdan çıkmayan bu kadim şehirler bağrındaki milyonlarca Müslüman Türk'üne mezar olmaya mahpushane olmaya cehennem olmaya…
Türkistan
Türkistan Tektir
T
arihte kimi şahsiyetler vardır ki tek bir cümleleri dahi
tarihtir, yöndür, istikamettir.
Uzun zamandır
kendisinden bahsetmek istediğim ancak her defasında bir türlü nasip olmayan çok
önemli bir şahsiyetten “Mustafa Çokay”dan
söz etmek istiyorum.
Alaş Orda Hareketinin ve Türkistan yakın tarihinin en önemli…
Türkistan
Kızıl Emperyalizmin Sinsi oyunları
K
omünistler, bir ülkeyi ele geçirmeden önce, kendilerini "ezilen halkların hamisi" olarak ilân ederler. Böylece, bir ülkede bulunan etnik grupları, kontrolleri altına almaya çalışırlar. Çin komünistleri de aynı oyunu oynamışlardır. Onlar da iktidara gelebilmek için "halklar" sloganından istifade etmişler ve mustar…
Türkistan
İbn Battûtanın Kaleminden Harizm
Meşhur Müslüman Seyyah İbn Battûta Seyahatnamesinde diyor ki:
Ç
ölü anlattığımız şekilde geçtikten sonra Huvârezm’e
(Harizm, Hvârizm) geldik. Türklerin en büyük, en güzel ve en bakımlı
şehirlerindendir burası. Temiz çarşıları, geniş caddeleri, sayısız binaları ve
eşsiz sanat abideleri ile muhteşem bir şehir. Halk…
Türkistan
Stalin'in Türk Aydını Katliamı
S
ovyet Rusya idaresi altında yaşamış olan Türklere komünizmin yaptığı zulümler, çektirdiği işkenceler, millî münevverlerin öldürülmesi hâdisesi üzülerek belirtelim ki bugüne kadar üzerinde çok az durulan meselelerden birisidir. O dönemde Türkistan’da katledilen ilim adamlarının akıbetini rejim dışında hiç kimse…
Türkistan
Orta Asya’nın Gözden Irak Türk Ülkesi: Tacikistan
1
0 milyon nüfusuyla, yüksek tarım, maden ve turizm kapasitesiyle Türk iş insanlarını bekleyen ve her türlü desteği vermeye hazır bir ülke Tacikistan.
Peki Türkiye’de Tacikistan ne kadar tanınıyor, biliniyor?
Açıkçası bu soruya net bir cevap vermek zor zira kimileri Tacikistan’ı Türk Cumhuriyetleri içinde zikrediyor!…
Türkistan
Tarihî Alaş Kala
B
ir haftadır Doğu Kazakistan’dayım.
Semey, Kazakistan tarihi için çok ehemmiyetli bir şehir. 19. yüzyılda Kazak Türklerinin ilk modern devlet kurma süreci bu şehirde başlamıştır. Kazak edebiyatı, tarihi ve siyasetinin en mühim isimlerinin doğduğu ve yaşadığı şehir de burasıdır.
En enteresanı da Rus Çarlarının en kızdıkla…
Türkistan
Talas Savaşı
T
alas Savaşı Türk milleti için bir dönüm noktasıdır.
Aradan 1271 yıl geçmiş. Peki Türk tarihi için bu savaş neden bu kadar önemlidir? Talas nerededir? Türk ve İslam tarihi için ne ifade etmektedir?
10 Eylül 2021 yılında Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov’un himayesinde Kırgızistan’ın Talas şehrinde gerçekleştirilen&…
Türkistan
Sovyetlerin Türkistan'ı Ruslaştırma Politikası
Milliyetçi fikir adamlarımızdan Galip Erdem diyor ki:
"1959 yılında Sovyet Türkistan’ının nüfusu 22 milyon 900 bin kişi idi. 1968 sayımı ise nüfusun 31 milyon 500 bin kişiye yükseldiğini gösterdi. 9 yılda 8,5 milyonluk bir artış. Korkunç bir rakam. Bütün dünya rekorlarının üstünde ortalama yıllık artış aşağı yukarı…
Türkistan
TDT’nin Dünyaya Açılan Kapısı: Türkiye
H
ürriyetinin 30. yılını kutlayan Orta Asya Türk Devletleri 2022 yılına girerken büyük bir adım attı; Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) uluslararası alanda yeni bir soluk olarak doğdu. Türk dünyası yüzyılın son çeyreğinden itibaren çok umutlandı ama 20. Asırda içine kapandı. Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra Türkiye…
Türkistan
Hızır Bek Gayretullah
O
Doğu Türkistan’ın en önemli şahsiyetlerinden biriydi. Hızır Bek Gayretullah iki gün önce vefat etti. Seksenli yaşlardaydı. Türk kamuoyunun büyük çoğunluğu onu tanımaz bilmez. Peki kimdi Hızır Bek Gayretullah?
1940 yılında Doğu Türkistan’ın Manas ilçesinin Alankı yaylasında dünyaya gelmiştir. Aslında Kazak boyundan…
