Balkanlar- Rumeli
Balkanlar- Rumeli
KOSOVA’DA SÛZİ ÇELEBİ’NİN TÜRBESİ VEFÂ BEKLİYOR
F
atih Sultan Mehmet tarafından fethedilen Kosova’nın Prizren şehrindeki Sûzi Çelebi Hazretleri camisinin haziresi ve türbesi harabeye dönmüş, içler acısı bir durumda. Otlar ve çöpler arasında adeta kaybolmuş. Sûzi Çelebi hazretleri, mücahid-gazi, şair, âlim ve evliyadır. Türkçe yazdığı 15.000 beyitlik…
Balkanlar- Rumeli
Osmanlı Akıncıları ve Prizrenli Sûzî Çelebi
O
smanlı Devleti’nin 14. ve 15. asırlarda Avrupa’da yaptığı baş döndürücü fetihlerde “akıncı” diye anılan askerî sınıfın çok önemli bir rolü vardır. Bugünün komando sınıfına karşılık gelen akıncıların, düşmanın iktisadi gücünü ve manevi yapısını altüst ederek savaşın kazanılmasında çok mühim hizmetleri olurdu. Fatih…
Balkanlar- Rumeli
Türklerin Batıya Koşusu
D
okuzuncu asrın ortalarına doğru, Orta Asya’dan kovulan Türk boyları, çaresizlik içinde göç ediyorlardı. Kırgızların mağlûp ederek, ana yurtlarından kovduğu bu insanlar, aslında kaybederken kazanıyorlardı. Çünkü bir müddet sonra bu hâdise, Türk tarihinin dönüm noktası olacak neticeler doğuracaktı.
Önce güneye inen mağlû…
Balkanlar- Rumeli
Balkanlarda Kadîm Bir Osmanlı Şehri: Prizren
F
ethin üzerinden uzun asırlar geçmiş, devir dönmüştür. Osmanlı’nın tam 500 yıl adaletle idare edip medeniyetler kurduğu bu topraklar bugün öksüz, üzerindekiler yetim kalmıştır. Yaklaşık ll.000 km2’lik bir toprak parçası üzerinde, müstakil bir devlet olmanın gururunu yaşayan Kosova, Balkanların en genç devletidir.
Türk…
Balkanlar- Rumeli
Sancak Boşnaklarının Türk Sevdası
B
alkanlar'da Tarih boyunca, günümüzde olduğu gibi Sancak nüfusunun çoğunluğunu Boşnaklar teşkil etmiştir. Sancak, tarih boyu Bosna-Hersek'in ayrılmaz bir parçası idi. Bu bakımdan Sancak tarihi, aynı zamanda Boşnak kimliğinin devamını sağlamak için yürütülen Bosna-Hersek mücadelesinin de bir parçası sayılabilir.
Gerek B…
Balkanlar- Rumeli
Orda Dostlar Var Uzakta..
R
essamlar fotoğrafçılar Maglay’a bayılıyorlar. Kale var, kule var, taş kubbeler, ahşap minareler, kitabeli çeşmeler, tekkeler, dergâhlar, kafesler, cumbalar…
Tito’nun Yugoslavya’sı kapalı bir kutuydu âdeta. Biz Almancılardan dinlerdik. Yok Üsküp’te arabası bozulmuş da tamirci bakmış, onarmış. “Haade gidesin” demiş, “dua…
Balkanlar- Rumeli
Orda Dostlar Var Uzakta..
R
essamlar fotoğrafçılar Maglay’a bayılıyorlar. Kale var, kule var, taş kubbeler, ahşap minareler, kitabeli çeşmeler, tekkeler, dergâhlar, kafesler, cumbalar…
Tito’nun Yugoslavya’sı kapalı bir kutuydu âdeta. Biz Almancılardan dinlerdik. Yok Üsküp’te arabası bozulmuş da tamirci bakmış, onarmış. “Haade gidesin” demiş, “dua…
Balkanlar- Rumeli
İşkence Adası Nargin
B
iliyorsunuz Birinci Cihan Harbi’ne Almanya, Avusturya Macaristan, Bulgaristan ve İtalya ittifakı ile gireriz. Bulgarlar erken bırakır, İtalyanlar ise karşı cenaha geçerler kurnazca. Rusya uyanıktır, İngiltere, Fransa, Belçika, Sırbistan, Yunanistan, Romanya, Portekiz, Japonya, Brezilya ve ABD’nin bulunduğu tarafta…
Balkanlar- Rumeli
Osmanlılar Macaristan’a Refah ve Huzur Getirdi
M
acar tarihçisi Sándor Takáts’ın (1860-1932) Rajzok a török világból (Türk Âleminden Çizgiler) adlı eseri Macar bilimler Akademisi yayınları arasında neşredildi. Bu eseri, Macaristan, Avusturya ve Almanya arşivlerinde bulunan orijinal vesikalara istifade edilerek yazılmıştır. Bilindiği gibi, eski Macar tarihçileri…
Balkanlar- Rumeli
Osmanlı Bosna’sı ve Asil Boşnaklar
B
ugünkü Bosna-Hersek Cumhuriyeti yaklaşık 50 bin km² alana, 20 km sahile ve 5 milyon nüfusa sahiptir. Tarihî ve tabii güzellikleriyle cennet gibidir. Osmanlı eserleriyle de âdeta bir açık hava müzesidir.
Fatih Sultan Mehmed, İstanbul’un fethinden 12 sene sonra, 1463 yılında Bosna’yı fethetti. 1521’de Bosna Sancağı,…
Balkanlar- Rumeli
Rumların Mora Katliamı
M
ora'da Balyabadra Piskoposu Germanos, 4 Nisan 1821'de savaş ilanı yapar. Rumlar kalabalık ve donanımlıdırlar. Peloponnesos'te 40 bin Türk'e karşı 350 bin Rum vardır mesela. Yağma ve cinayetler ansızın yayılır, erkekleri katleder, kızları köle yaparlar. Kalelere sığınan Türkler ümitsizdir, ne barut vardır, ne de gıda. …
Balkanlar- Rumeli
Osmanlı Mimarisinin Şaheserler Yurdu Prizren
P
rizren bugünkü 170.000 nüfusuyla Kosova'nın en mühim il ve kültür merkezlerinden birini oluşturmaktadır. Eski ve yeni kültürlerin kaynaşması ve çok sayıda tarih ve kültür abidelerine sahip olan Prizren'in zengin tarihi çoğu araştırmacıların alakasını çekmiş, hakkında binlerce sayfanın yazılmasına ve binlerce…
Balkanlar- Rumeli
Osmanlı’nın Bosnası
A
lman seyyah F.Karl Kıenit 20.asrın ilk yarısında bütün Osmanlı Coğrafyasını gezerek tarihi şehirleri mükemmel şekilde tahlil etti. Bosna hakkındaki tespitleri aşağıdadır. Editör.
İstanbul’un fethinden 10 yıl sonra Bosna’ya bir sefer yapan Fatih Sultan Mehmet birkaç Sakson madenci şehri (Sreprenica, Olovo) ile Güney…
Balkanlar- Rumeli
Türk’ün Büyük Çilesi
S
truga Şiir Akşamlarına katılmak üzere 1977 yılında Yugoslavya’ya gittim. Önce, Üsküp’te yapılan şiir akşamına katıldım. Sonra Makedon idareciler, beni Türklerin yaşamış olduğu Kalkandelen şehrine götürdüler. Yanımda, Türkçe okuduğum şiirleri Makedonca’ya çevirerek okuyan Makedon asıllı bir tiyatro sanatçısı vardı.…
Balkanlar- Rumeli
Batı Trakya'da Mahzun Türk Yurdu: İskeçe
E
vliya Çelebi’ye göre İskeçe içinde de 4 cami, hamam, medrese, iki han ve iki tekke bulunur.
Rumeli camileri misafir odası gibi bakımlıdır. Bir kere tertemizdir, taze kireç kokar. Şadırvanda asılan havlular kar beyazdır ve itinayla ıtırlanmıştır lavantayla. Bir köşede yıkanmış ütülenmiş, cilbaplar, cübbeler, takkeler,…
Balkanlar- Rumeli
Rumeli’nde İdealist Bir Türk Muallim: Abdülhakim Hikmet
M
akedonya ve Krallık Yugoslavya’nın Türk eğitiminin en büyük temsilcilerinden biri olan Abdülhakim Hikmet, 1881 yılında Gostivar’da doğdu. İlk ve orta öğrenimini doğum yeri Gostivar’da tamamladı. Soylu ve dinî eğitimi iyi olan bir ailenin çocuğudur. Babası Gostivar müftüsü İdris Doğan, annesi ise Vrapçişte…
Balkanlar- Rumeli
TÜRK YURDU BALKANLAR
B
ir coğrafyanın vatan yapılması zordur,
ama onu elde tutmak daha da zordur. Kadîm Türk yurtları bir bir elden çıkarken
sâdece ağıt yakmak tükenmişlik alâmetidir. “Kadîm”
derken bunu lâf olsun diye söylemedik. Balkanlar ve Rumeli evlâd-ı fâtihândan
evvel de Türk yurdu idi. Sonra buralar İslâm’la şereflendi,…
Balkanlar- Rumeli
Balkanların Mâkus Talihi: Göç
O
smanlı Devleti, Orhan Bey zamanında 1346 yılında Gelibolu’daki Çimpe Kalesi’nin alınıp Rumeli’ye adım atılmasından sonra 17. asra kadar sürekli fetihlerle büyümüştü. Bu büyüme esnasında Anadolu’daki Türk nüfusun mühim bir kısmı da Balkanlara yerleştirilmiş oluyordu. Fakat bu büyüme ilk defa 1689’da Üsküp gibi…
Balkanlar- Rumeli
Balkan Savaşı’nda Son Şanlı Savunma Hattı: Çatalca
Balkan Savaşı’nda Kırklareli ve Lüleburgaz muharebelerinde Abdullah Paşa komutasındaki 175 bin kişilik Osmanlı ordusu büyük bir hezimete uğradı. Bulgarlar Çatalca’ya dayandılar. İstanbul’da Müslüman halk büyük bir korku ve endişeye kapıldı. Fransız savaş muhabiri Stephan Lauzan Çatalca’da Osmanlı ordusunun yaptığı…
Balkanlar- Rumeli
Balkanlardaki Anadolu: Kırçova
M
akedonya'yı görenler bilir. Üsküp’te dolananlara “Ohri ve Sturga’yı görmeden olmaz” derler, mutlaka gidin oraya. Binersiniz bir otobüse, ya da katılırsınız bir tura. Arabalar Kalkandelen’in (Tetova) içinden geçer, gönülleri olursa kısa bir mola verirler. Şöyle hızlı tarafından Alaca Cami ile Tekke’ye girip…
Balkanlar- Rumeli
Balkan Savaşından Hazin Bir Hatıra
Yüzbaşı Selahattin, Harbiye’den mezun olduktan sonra teğmen olarak Osmanlı ordusuna katıldı. Çanakkale ve Birinci Cihan Savaşı’na iştirak etti. Balkan Savaşı'nda yaralandı. Balkan Savaşı'ndaki hazin bir hatırasını aşağıda okuyacaksınız.
Editör:
İ
stanbul sokakları facialarla doluydu. Her gün Bulgar zulmünden…
Balkanlar- Rumeli
Tuna Vilayeti
B
ulgaristan’ın yine huyu tuttu. Yine Türklerle uğraşmaya başladı. Bir Ay evvel ipe un serme politikasıyla referanduma giderek 3 milyona yakın Türk’ün de vatanı olan Bulgaristan’da haftada 10 dakika Türkçe haberi onlara çok gördü.
Bu belli ki bir tahrikti. Türkiye bu tahrike kapılmadı. Bu defa başka bir…
Balkanlar- Rumeli
Türk'e Hasret Topraklar
Y
azımızın başlığına bakarak, çevremizde ve yeryüzünde bunca Türk düşmanı faaliyette iken, Türk'e hasret çeken mi var? diyenler olabilir. Evet öyledir ve Türk'e hasret çekenlerin sayısı, düşmanlık duyanların sayısından az değildir. Ne var ki; biz bunun pek farkında değiliz.…
Balkanlar- Rumeli
Osmanlının Dobrucası
Dobruca, Tuna ile Karadeniz arasındaki bölgedir. Asırlarca Osmanlı hakimiyetinde kalmıştır. İslamiyet’i Dobruca’ya ilk defa bundan yedi yüz yıl kadar önce Selçuklu Sultanı İzzeddin Keykavus (1262-1263) ulaştırdı. Ordunun içerisinde Ahmet Yesevi hazretlerinin dervişlerinden Sarı Saltuk da bulunmaktaydı.
Buradaki Müslüma…
Balkanlar- Rumeli
Osmanlı İdaresindeki Başarının Manevi Sebepleri
Osmanlı... Osmanlı!..
Küskün, kararmış, hüzün yüklü bir Balkan sabahı...
Hava, kalın siyah bulutlarla kaplıydı. Yukarılardan tek tük damlayan su zerrecikleri, her an patlamaya hazır bir fırtınanın haberciliğini yapıyordu.
Şehrin suları kesilmiş, haftalardır akmıyordu. Elektrik yoktu. Saraybosna'ya elektrik veren…
Balkanlar- Rumeli
Osmanlılar Bosna’yı Nasıl Fethetti?
Ö
nce Akıncılar
Osmanlılar, ilk defa 1414 Temmuz’unda Evrenos-Zade Gazi İshak Bey komutasındaki akıncıları vasıtasıyla Bosna topraklarına girdi. Daha ilk akınlarda İshak Bey, Bosna Kralını değiştirebilecek güce sahipti. Bu ünlü akıncı beyi, ertesi yıl da Sava nehrini aşarak Hırvatistan topraklarında at koşturdu.…
Balkanlar- Rumeli
Suyun Öte Yanı
T
ürk dünyası denince hepimiz yönümüzü Doğu tarafına çeviririz. Bizim için ezelî ve ebedî olan Türkistan coğrafyasıdır nitekim atalar yurdu bir “Kızılelma”dır varılası...
Ancak öte yandan Türkistan topraklarından gelip İstanbul’u fetheden ve suyun öte yanına geçip Avrupa kapılarını zorlayan, Viyana önlerine kadar…
Balkanlar- Rumeli
Azmin Zaferi: Kanije
Y
ıl 1601; aylardan Ağustos… Devir, Sultan III. Mehmed devri… Avusturya Arşidükü Ferdinand, Alman, İtalyan, İspanyol, Fransız, Macar ve Papalık gönüllülerinden oluşan 50 bin kişilik büyük bir orduyla Kanije Kalesi’ni kuşatıyor. 9 Eylül gününden başlayarak, hemen her gün, 42 büyük topla kaleyi dövmeye başlıyorlar.…
Balkanlar- Rumeli
Hamza Bey Camii
Budapeşte'nin 20 km güneyinde, küçük bir kasaba olan Hamza Bey palankası içinde bulunan bu cami tamamen yıkılmış; yalnız toprak üstünde 10 cm yüksekliğe kadar…
Macaristan’da Türk İzleri
O
smanlılar Macaristan’da kısa süre kalmış olmalarına rağmen pekçok kale, cami ve tarihi eser bırakmışlardır. Camilerin isimleri aşağıdadır. Hamza Bey Camii
Budapeşte'nin 20 km güneyinde, küçük bir kasaba olan Hamza Bey palankası içinde bulunan bu cami tamamen yıkılmış; yalnız toprak üstünde 10 cm yüksekliğe kadar…
Balkanlar- Rumeli
Rumeli Hasreti
R
umeli’nin ortasında, Perister’in yalçın eteklerinde, çağlayanlar, ormanlar, bahçeler, yeşillikler içinde; bugün düşman ayakları altında sevimli bir Türk şehri var (Manastır). Orada beyaz bir camii, ince beyaz minaresinin dibinde, dallarına sarı güller sarılmış, küçük bir servinin gölgesinde yirmi sene evvel biricik…
Balkanlar- Rumeli
Batı Trakya Nasıl Elden Çıktı?
C
ihan Harbi’nde Almanya yanında harbe girsin diye Dimetoka’yı Bulgarlara rüşvet olarak veren İttihatçılar, harbin sonunda daha fazlasını almak hayalindeydi. Balkan Harbi ile Batı Trakya, Bulgaristan’a verilmişti. Ancak Meriç’in batısındaki Dimetoka, Osmanlı elinde kalmıştı. Ama Sofya’nın gözü bu eski Osmanlı…
Balkanlar- Rumeli
Rumeli'deki Osmanlı Gâzileri: Evlâdı Fâtihân
Ç
eşitli zamanlarda Rumeli’den Anadolu’ya gelen muhacirler için ekseri Evlâd-ı Fâtihân tabiri kullanılır. Kimdir Evlâd-ı Fâtihân? Rumeli’deki Türklerin hepsi Evlâd-ı Fâtihân mıdır? Evlâd-ı Fâtihân, Rumeli’de oturan Rumeli fatihlerinin torunları ile fetihleri genişledikçe buraya Anadolu’dan getirilip yerleştirilen…
Balkanlar- Rumeli
Balkanlar'ın Üç Alaca Camii
G
idiş ve dönüş vakitleri sayılmazsa 3-4 Mayıs günleri Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün davetlisi ve ecdadın da misafiri olarak Bosna’daydık. Vakıflar Genel Müdürlüğü, Kırım, Yemen, Macaristan üçgeninde ecdadın vakıf eserlerini imar veya yeniden inşa faaliyeti içinde bulunuyor. Tam hedefse bütün Osmanlı mülküdür. Halen…
Balkanlar- Rumeli
Üsküp Diyarbakır Hattı
R
umeli’nin birliğini Anadolu’dan evvel kurmuştuk. Ancak kaybetme faciasını da önce Rumeli’de yaşadık. Diyarbakır, Anadolu’daki medeniyet merkezlerimizden biri olduğu gibi Üsküp de Rumeli’deki medeniyet merkezlerimizdendir. Üsküp’ü bizden koparanlar, şimdilerde de Diyarbakır’ı koparma ihanetindeler. Üsküp’ün kaybı…
Balkanlar- Rumeli
Dimetoka'dan Yanya'ya
C
uma sabahı Edirne’den hudut dışına çıktığımda, henüz güneş doğmamıştı. Havanın serinliğinde ve bomboş yollarda hızlıca ilerleyerek, Dimetoka’ya ulaştım. 1361’de Osmanlı hâkimiyetine giren bu şirin kasaba, Edirne’nin fethine kadar Osmanlı padişahlarının zaman zaman ikamet ettiği bir yerdi.
Yıldırım Bâyezid’in inşasını…
Balkanlar- Rumeli
Fatih'in Mirası: Bosna Hersek
B
osna-Hersek tam 110 sene önce bugün elimizden bir sabun gibi kayıp gitti. Tam 445 yıldır Türk yurdu idi. Bu kadar kolay bir şekilde nasıl kaybedildi?
Bir dönem ve hâlâ birilerince suçlamalar hep II. Abdülhamid Han’a yönetilmektedir. Hem iktidara müdahale ederler. Hem de hiçbir suçu kabul etmez bunlar. Bir anlamda…
