Türkçe Giderse Vatan da Gider

Ahmet Kabaklı 31.12.2010 3395
Ü
sküp doğumlu Yahya Kemal, Biz, Rumeli denilen vatan yarısının elden gittiğini, Türkçemizin, Balkanlardan silindiğini gördükten sonra kavradı mealinde konuşuyor. Onun için başlığa aldığımız söz, hiç de yanlış değil, kader kadar ciddidir.

Sevgili dostum, İ.Ü. Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü Anabilim Dalı Başkanı Abdülkadir Donuk, Türkçemize yapılan kötülük ve ziyanın, belki büyük devletimizin basma gelenden bin beter olduğunu hatırlatıyor. Öyle ya:

Gerçi bizim milli sanırlarımız, Osmanlılarınkinin beşte birlerine kadar düşmüştür ama Prof. Donuk'un "Türk Kültürü Üzerine Oyunlar" konferansında verdiği rakamlar çok daha müthiş:

Yüzyıl önce 100 bin kelimenin kullanıldığı Türkçemizde, bugün 10 bin kelime kullanılıyor. Konuşma dilimiz ise ortalama 500 kelimeyle sınırlanmıştır. "Türkçenin arılaştırılması" adı altında, 1940'lı yıllarda (bilhassa) başlatılan körletmelerle, dilimizden onbinlerce, lüzumlu, edebî kelime atılmıştır. Yerlerine Latince, uydurma veya Batılı dillerden kelimeler sokulmuştur. Fakat dil kargaşası ve intibaksızlığı yüzünden bunlar tutmamıştır. Asla dilimize kaynaşmamış Türkçeleşememişlerdir.

Sayın Abdülkadir Donuk sanki aynı gün bir TV'de konuşan ünlü bilginimiz Oktay Sinanoğlu'yla ağız birliği etmişçesine "Dilini kaybeden 'bir toplum yok olmaya mahkumdur. Dillerini kaybeden nice toplumlar, zamanla yok olmuşlardır. Türkçenin yozlaşması için harcanan rezillikler, aslında Türk milleti üzerinde ki oyunlardan biridir. Benzer hileler, Türk musikisi tarihimizde de , sürdürülüyor."

Bu arada İngiltere'nin oyunları ve Amerika'nın güçlenişi ile tam bir "Anglosakson" sömürge oyununa geldiğimiz ve Türkiye'de de kültür yöneticisi geçinen bazı vurguncuların bundan büyük faydalar sağladıkları şüphesizdir. Bu yüzden en büyük varlığımız, şahsiyetimiz, hayat damarımız olan Türkçeyi günden bugüne yitirdiğimiz, bu sütundan belki in kere anlatıldı.

Dilimize düşmanlık, önce "Osmanlıca", "Arı Türkçe" ayırımları ile başlatılmıştır. Böylece, Türk gençleri liseli ve üniversiteli çocuklarımız bin yıldır kullandığımız sözlerin yerine yenileri konularak anlaşılmaz hale getirilen bu dille yazamaz, konuşamaz, düşünüp duygulanamaz hale gelmişlerdir.

İki öğretmen arkadaşım geçende otobüste şöyle bir manzara üzerinde konuşmalarını anlattılar: Genç bir kızla delikanlı, yan yana, sözde sevişerek gidiyorlar ama, hiç bakışıp konuştukları yok...

Hocalardan birisi:  Bunlar sözde sevişiyorlar ama, tek kelime konuştukları, durup bakıştıkları bile yok. Nasıl şey, gençler mi değişti dünya mı? diye soruyor.

Öteki; Hayır ondan değil, diyor. Konuşacak kelimeleri yok zavallıların. Bu gördüğümüz elbette, kedi köpeklerin ve diğer hayvanların yaklaşımıdır. Çünkü onlara Allah konuşma yeteneği vermemiş. O yüzden sohbetleri, hasretleri, birbirine söyleyecek duyguları ve hattâ etraftan utanma durumları da olmaz. Evet, insan "konuşan hayvandır" Ama okullarımız, toplumumuz, öğretim araçlarımız bunların "konuşma" güçlerini ellerinden alınca, sadece hayvanlıkları kalmıştır, ne yapsınlar?

En büyük kültür, siyaset hatta varoluş olan bu dil bozgunu ve Türkçe soygunu konusunda derdimiz büyüktür. Türk'ün aradığı bu derdi dile getiren yazılarıyle yüzlerce iç ve dış Türk'ün aradığı Sinanoğlu'nun ıstıraplı idealist yazılarını lütfen Türk Edebiyatı dergimize yazmasını rica ettim. Gelecek ay okuyacaksınız inşallah.

İlgili Makaleler

Türk Dili
Türkçe'nin Cilveleri
Z
ihnim boşaldıkça, daha doğrusu rahat zamanlarımda Türkçe’nin güzelliklerini, orijinal cilvelerini düşünürüm. Mesela hırsız kelimesinin manâsı mâlûmdur “hır” sözü herhalde iyi bir vasıf olmamalı ki, başkasının malını çalana hırsız demişlerdir. Ama bunun müsbet şekli de kullanılır. Birinden olumsuz şekilde bahsederken:

—…
Türk Dili
Dil Öğretiminde Paradigma Değişimi Şart
M
illi Eğitim Bakanı Yusuf Tekin'in şu sözleri, aslında uzun yıllardır göz ardı edilen bir eğitim açmazını berrak bir şekilde ortaya koyuyor:

"Her imtihanda yani ortalama bir İngiliz vatandaşının bilmediği gramatik kaideleri çocuklara test imtihanında sorduk. Bu şekilde dil öğrettiğimizi varsaydık, bu mantığı…
Türk Dili
Uydurukca Türkçe'nin Felsefi Dili
K

İm demiş “Türkçe’nin şu andaki mevcut kelimeleri ile felsefe yapılamaz” diye?

Yapılır efendim, yapılır; bal gibi yapılır!

Meselâ, Hegel’in “Tinin Görüngübilimi”ni Türkçe mi okumak istediniz, işte buyurun:

“...İyi tikel özne ile onun istencinin özsel yanı olarak ilişkilidir ve böylelikle istenç yükümlülüğünü tam…

Türk Dili
Türkçe Medeniyet Dili İdi
L
isanın da bir matematiği vardır. İnsan, konuşur veya yazarken o matematik yahut lisanın kanunlarına riayet etmek zorundadır. 2 çarpı 2’nin kaç yaptığı bellidir. O gerçeği, kimse değiştiremez. Bunun gibi dilin de asırlar içinde oluşmuş kaidelerine riayet şarttır.
 
Pekâlâ; niçin “soru” değil de “sual” derdik?
 
Çünkü; Söz…
Türk Dili
Yunus Emre’nin Dili Hakiki Türkçedir
Y
unus Emre’nin kullandığı dil, zamanında herkesin kullandığı, konuştuğu dildir. İnancı, dünya görüşü ve bütün yaşayışıyla halkın, Anadolu insanının bir parçası olan Yunus’un dilde onlardan ayrılması zaten düşünülemezdi. Sanatının, belki de en büyük ve değerli tarafı da, Türkçeyi iyi kullanmış olmasıdır. “Yunus’un…
Türk Dili
RİT (Resmî İkâmeli Türkçe) Nedir?

Türkçe konuşan insanlar (millet, kavim, halk, topluluk vd.) tarafından dilin tabiî seyri içinde benimsenip kullanılan dil unsurlarının (ek, kelime, kelime grubu vd.) yerine geçmek üzere -dilin tabiî yapısına ve kānunlarına aykırı olarak- devletin karârı, kuvveti ve faâliyetiyle ikāme edilmiş unsurlarla şekil verilen…

Türk Dili
Gerçekleştirememek (!)
A

na dilimiz Türkçe, her gün büyük bir hızla bozulmaya, yıpranmaya devam ediyor. Dilin aslî yapısını bozmak, yeni kelime uydurmak çok tehlikelidir. Dünyada, Türkiye’den başka dili tahrip edilen bir millet yoktur.

Son zamanlarda öyle bir kelime peyda oldu ki; artık, gazeteci, sunucu, siyasetçi, akademisyen… hemen…

Türk Dili
Önce Osmanlı Türkçesi Sonra Ortak Alfabe
1
1 Eylül 2024’te medyada yer alan bir habere göre Türk Devletleri Teşkilatı, Türk Akademisi, Ortak Alfabe Komisyonu 34 harften oluşan Latin asıllı bir alfabe üzerinde anlaştı. Bu, uzun yol daha ne kadar sürer ve nasıl bir netice verir bunu zaman gösterecek.

Bu haberin yayılması ile bir kısım akademisyen, gazeteci,…
Türk Dili
Dil Bayramı Gelmiş, Neyime?
Aynaya baktığınızda sadece yüzünüzü değil, bir müze de görürsünüz. Yüzünüz bir anlamda size aitse de ebeveynlerinizden, büyükanne ve büyükbabalarınızdan, onların ana-babasından ve daha kadim atalarınızdan miras aldığınız özelliklerin bir birleşiminden oluyor. Sizi rahatsız eden ya da hoşnut olduğunuz dudaklarınız ve…
Türk Dili
Uyduruk Bir Dile Hapsedildik
İ
talyanlar "Traduttore traditore" derler. Yani, "Mütercim haindir." Tepeden tırnağa haklılar. Çünkü hiçbir dil diğerine tam aktarılamaz. Hele büyük diller; sanatta, edebiyatta zirvelerden seslenmiş abide lisanlar. Türkçemiz de bir zamanlar öyleydi. Fuzûlî, Bâkî, Nedim, Nâbî, işte o haşmetli dönemlerin eser adamlarıdır.

Türk Dili
Olanak Cumhuriyeti
T
anınmış Alman Türkolog Otto Jastrow üzülerek şöyle demişti: "Türk dili kültürel çok katlılığını ve nüans zenginliğini geniş ölçüde kaybederek tekrar, o ilk çıktığı tek boyutlu bozkır dili tipine yaklaşıyor."

Ve, dediği oldu. Dilimizin canına okudular. Artık, sıra üstü şiirler, hikâyeler, derinlikli fikir yazıları,…
Türk Dili
Bir Zamanlar “Büyük ve Derin Türkçe” Halkın Dili İdi
D
il ve kültür meseleleri ülkemizde müşterisiz metâdır. Ama hâlâ merâklı ve hassâs insanlarımızı görmekten mutlu oluyoruz. Yeni bakanların açıklanmasından bu tarafa -bilhâssa Millî Eğitim Bakanımız görür, işitir ve müspet bir şeyler yapabilir ümîdiyle- dil meselemizle alâkalı bir hayli yazı yazdım. Bu müşterisiz metâ…