Dil Yarası

Halime Gürbüz 06.12.2016 3644
Y
eni neslin ayarsız sıfatlar, fiiller, kelimeler keşfetmesi sonucu keşmekeş bir jargon oluştu. Sokak kültürünün etkisiyle gelişip sosyal medyada vücut bulan, neredeyse yeni bir dil hâline gelen kullanımlar maalesef hızla yayıldı ve en olmadık ağızlara bile yapışıp kaldı!.. İşte duyulduğu anda kullananın ağzına naylon helâ terliğiyle vurma isteği uyandıran yeni nesil laflar;

Bi tık: Vara yoğa kullanılan ne idüğü belirsiz bir ölçü birimi. Fena itici. 'Birazcık daha' demek istiyorlar sanırım. Bi tık daha uzun olmalıydı, bi tık daha önde vesaire. Duydukları her şeyi üzerinde hiç düşünmeden benimseyen ve cılkını çıkararak kullanan bu insancıklar için yapılacak tek şey; ‘yok et’ butonuna çift tıklamak!

Adamın dibi: Küfür mü, övgü mü hâlâ çözemediğim kalıp. "Çok iyi adam, aslan, kaplan" manasına gazlama öbeği. Söylenen de havalara giriyor, mutlu oluyor. Adam kim? Dibin neresi? Kafamda deli sorular dolaşıyor… 

Gideri olmak: İdare edecek kadar iyi olmak anlamında kullanılan tiksinç kalıp. Hiç yoktan iyidir yerine... Leş erkek muhabbetleri yanı sıra kızların da ağızlarına sakız etmesi üzücü. “Çok güzel değil ama gideri var... Ay yakışıklı sayılmaz ama gideri var..." Yahu neyin gideri var? Tesisatçı söylese anlarım. Lavaboya klozete… Onca söz arasında bu mu yani? Kimi zaman da iltifat hatta özgüven belirteci. “Her türlü giderim var” diyenleri görmek insanın yüzünde acı bir tebessüm sebebi…

Gider yapmak-Yükselmek: Posta koymak, kavga girizgâhı. Sinirlenmek ne ara gider yapmak oldu ne ara yükselmek oldu anlamadık gitti. “Senin yaptığın gider ancak hoşuma gider” narasıyla kallavi bir Osmanlı tokadı basıla!

Atarlanmak: Agresifleşmek, diklenmek, boyundan büyük artistlik yapmak. "Ya""be"li konuşan insanların sıkça başvurduğu laflardan. Arkanız sağlamsa “Senin atarın varsa benim de yatarım yok” deyip vurun indirin. 

Yürümek: Karşı cinse beğenisini ifade edecek şekilde mesaj atmak, fotoğrafını beğenmek, sosyal medya hesaplarından eklemek. Bir nevi kur yapmak. “Sen bana mı yürüyorsun?” diyerek karşı tarafın duygularına tercüman olanları duydukça nevri dönüyor insanın. Yahu siz daha ‘doğru yolda’ yürüyemiyorsunuz da güzelim Türkçeye kafa göz dalıyorsunuz! Ayaklarına taş bağlayıp okyanusa atıla…

Kurulmak: Kurum kurum kurulan yeni gelin aklınıza gelmesin. Sevilmeyen, tepki duyulan şahsa saldırmak, kavga etmek maksadıyla ters bir hareketini beklemek manasında kullanılır. ''Ben bu adama çok pis kuruldum'' benzeri cümleler duyulduğu anda densizin etini bura buraa buraaa kurup açık alana salına.

Ateş etmek: Birinin, bir şeyin güzelliğine vurgu yaparken kullanılıyor. Beğenilen fotoğraflarının altına ''ateş ediyorsun''lar övgü niyetine yazılıyor. Hatta sonuna silah emolojisi ekleniyor. Uydudan tek tek konum tespiti yapılıp bazukayla patlatıla…

Ey adamın dibi sahip çık Türkçene!

Gideri var dilinin ama bi tık daha özen gösterile!

Hay maşallah ‘Uydurukçan’ ateş ediyor!

Ama Türk Dil Kurumu sana çok pis kuruluyor!

Diyorsun ki; atara atar gidere gider, bizim şeklimiz yeter;

Lakin bil ki; kültürel erozyon sana yürüyor, ruhun duymaz her şeyin elinden gider!..



İlgili Makaleler

Türk Dili
Türkçe'nin Cilveleri
Z
ihnim boşaldıkça, daha doğrusu rahat zamanlarımda Türkçe’nin güzelliklerini, orijinal cilvelerini düşünürüm. Mesela hırsız kelimesinin manâsı mâlûmdur “hır” sözü herhalde iyi bir vasıf olmamalı ki, başkasının malını çalana hırsız demişlerdir. Ama bunun müsbet şekli de kullanılır. Birinden olumsuz şekilde bahsederken:

—…
Türk Dili
Dil Öğretiminde Paradigma Değişimi Şart
M
illi Eğitim Bakanı Yusuf Tekin'in şu sözleri, aslında uzun yıllardır göz ardı edilen bir eğitim açmazını berrak bir şekilde ortaya koyuyor:

"Her imtihanda yani ortalama bir İngiliz vatandaşının bilmediği gramatik kaideleri çocuklara test imtihanında sorduk. Bu şekilde dil öğrettiğimizi varsaydık, bu mantığı…
Türk Dili
Uydurukca Türkçe'nin Felsefi Dili
K

İm demiş “Türkçe’nin şu andaki mevcut kelimeleri ile felsefe yapılamaz” diye?

Yapılır efendim, yapılır; bal gibi yapılır!

Meselâ, Hegel’in “Tinin Görüngübilimi”ni Türkçe mi okumak istediniz, işte buyurun:

“...İyi tikel özne ile onun istencinin özsel yanı olarak ilişkilidir ve böylelikle istenç yükümlülüğünü tam…

Türk Dili
Türkçe Medeniyet Dili İdi
L
isanın da bir matematiği vardır. İnsan, konuşur veya yazarken o matematik yahut lisanın kanunlarına riayet etmek zorundadır. 2 çarpı 2’nin kaç yaptığı bellidir. O gerçeği, kimse değiştiremez. Bunun gibi dilin de asırlar içinde oluşmuş kaidelerine riayet şarttır.
 
Pekâlâ; niçin “soru” değil de “sual” derdik?
 
Çünkü; Söz…
Türk Dili
Yunus Emre’nin Dili Hakiki Türkçedir
Y
unus Emre’nin kullandığı dil, zamanında herkesin kullandığı, konuştuğu dildir. İnancı, dünya görüşü ve bütün yaşayışıyla halkın, Anadolu insanının bir parçası olan Yunus’un dilde onlardan ayrılması zaten düşünülemezdi. Sanatının, belki de en büyük ve değerli tarafı da, Türkçeyi iyi kullanmış olmasıdır. “Yunus’un…
Türk Dili
RİT (Resmî İkâmeli Türkçe) Nedir?

Türkçe konuşan insanlar (millet, kavim, halk, topluluk vd.) tarafından dilin tabiî seyri içinde benimsenip kullanılan dil unsurlarının (ek, kelime, kelime grubu vd.) yerine geçmek üzere -dilin tabiî yapısına ve kānunlarına aykırı olarak- devletin karârı, kuvveti ve faâliyetiyle ikāme edilmiş unsurlarla şekil verilen…

Türk Dili
Gerçekleştirememek (!)
A

na dilimiz Türkçe, her gün büyük bir hızla bozulmaya, yıpranmaya devam ediyor. Dilin aslî yapısını bozmak, yeni kelime uydurmak çok tehlikelidir. Dünyada, Türkiye’den başka dili tahrip edilen bir millet yoktur.

Son zamanlarda öyle bir kelime peyda oldu ki; artık, gazeteci, sunucu, siyasetçi, akademisyen… hemen…

Türk Dili
Önce Osmanlı Türkçesi Sonra Ortak Alfabe
1
1 Eylül 2024’te medyada yer alan bir habere göre Türk Devletleri Teşkilatı, Türk Akademisi, Ortak Alfabe Komisyonu 34 harften oluşan Latin asıllı bir alfabe üzerinde anlaştı. Bu, uzun yol daha ne kadar sürer ve nasıl bir netice verir bunu zaman gösterecek.

Bu haberin yayılması ile bir kısım akademisyen, gazeteci,…
Türk Dili
Dil Bayramı Gelmiş, Neyime?
Aynaya baktığınızda sadece yüzünüzü değil, bir müze de görürsünüz. Yüzünüz bir anlamda size aitse de ebeveynlerinizden, büyükanne ve büyükbabalarınızdan, onların ana-babasından ve daha kadim atalarınızdan miras aldığınız özelliklerin bir birleşiminden oluyor. Sizi rahatsız eden ya da hoşnut olduğunuz dudaklarınız ve…
Türk Dili
Uyduruk Bir Dile Hapsedildik
İ
talyanlar "Traduttore traditore" derler. Yani, "Mütercim haindir." Tepeden tırnağa haklılar. Çünkü hiçbir dil diğerine tam aktarılamaz. Hele büyük diller; sanatta, edebiyatta zirvelerden seslenmiş abide lisanlar. Türkçemiz de bir zamanlar öyleydi. Fuzûlî, Bâkî, Nedim, Nâbî, işte o haşmetli dönemlerin eser adamlarıdır.

Türk Dili
Olanak Cumhuriyeti
T
anınmış Alman Türkolog Otto Jastrow üzülerek şöyle demişti: "Türk dili kültürel çok katlılığını ve nüans zenginliğini geniş ölçüde kaybederek tekrar, o ilk çıktığı tek boyutlu bozkır dili tipine yaklaşıyor."

Ve, dediği oldu. Dilimizin canına okudular. Artık, sıra üstü şiirler, hikâyeler, derinlikli fikir yazıları,…
Türk Dili
Bir Zamanlar “Büyük ve Derin Türkçe” Halkın Dili İdi
D
il ve kültür meseleleri ülkemizde müşterisiz metâdır. Ama hâlâ merâklı ve hassâs insanlarımızı görmekten mutlu oluyoruz. Yeni bakanların açıklanmasından bu tarafa -bilhâssa Millî Eğitim Bakanımız görür, işitir ve müspet bir şeyler yapabilir ümîdiyle- dil meselemizle alâkalı bir hayli yazı yazdım. Bu müşterisiz metâ…