Türkistan

Türkistan
"Rus Diktatörlüğü Bayramı, Bizim İçin Milli Bir Matem Günüdür"

Türkistanlı aydınların Almanya’nın Berlin şehrinde İslam harfleriyle ve Çağatay Türkçesi ile çıkardıkları “Yaş Türkistan” isimli derginin Kasım 1931 tarih ve 24. saysındakiı başmakalesini Türkiye Türkçesiyle aşağıda sunuyoruz.

___________________________________


B
u Kasım ayının 7’sinde, Rus Bolşevikleri,…
"Rus Diktatörlüğü Bayramı, Bizim İçin Milli Bir Matem Günüdür"
Türkistan
Osmanlı Devleti’nin Doğu Türkistan’a Yardımı ve Çin İşgali
D
oğu Türkistan’ın Kaşgar Hakimi Yakub Han, emperyalist güçler, Rus, Çin ve İngiltere arasında oldukça bunaldı. Bunun için Osmanlı Padişah’ı Sultan Abdülaziz Han’a, yeğeni ve fevkalade bir diplomat olan Seyyid Yakub Han Töre’yi göndererek yardım talebinde bulundu. 

Türkistan Müslümanlarının yetiştirdiği büyük…
Osmanlı Devleti’nin Doğu Türkistan’a Yardımı ve Çin İşgali
Türkistan
Hokant’ta Sakal-ı Şerif: “Muy Mübarek”

"M
uy Mübarek” veya “Muy Moyna”, Özbekistan'da ki Hokant Şehri'nin gezmediğim önemli tarihi bir köşesiydi. Hokant'ın Edebiyat Müzesi’ni gezdiğimde, müze müdürü bana yakında bulunan iki yere gitmemi tavsiye etmişti. “Muy Mübarek” ve “Sarık Kurgan”. Muy Mübarek'in Hokant'a çok yakın, Sarık Kurgan'ın ise şehre…
Hokant’ta Sakal-ı Şerif: “Muy Mübarek”
Türkistan
Türkistanlı Hacılar ve Özbek Tekkesi
O

smanlılar zamanında İstanbul’un Türkistanlılar nezdinde çok önemli bir yeri ve kıymeti vardı. Özbek Türkleri ” İstanbul’u görmegen, alemge gelmegen.” yani; “İstanbul’u görmediysen dünyaya gelmedin sayılır” derlerlerdi. Hatta İstanbul’a iki defa giden kimsenin “yarım hacı” olduğunu söylerlerdi.

Batı Türkistan’dan hacca…
Türkistanlı Hacılar ve Özbek Tekkesi
Türkistan
Aladağ’dan Anadolu’ya
E

ğer birisi, "Son bir yıl içinde en unutamadığın, en vurucu, en düşürücü, en rüzgârlı ve en ibretli sesleniş hangisiydi?" dese, hiç duralamadan, "Kırgızistan Ankara Büyükelçisinin geçtiğimiz Haziran'da Urfa'daki sözleri" cevabını verirdim.

Evet ya... Büyükelçi Medethan Bey, "Türk Kültüründe Karakeçililer" adlı…

Türkistan
Tarihin En Büyük Türk Kıyımı: İkinci Dünya Savaşı
İ
kinci Dünya savaşı, insanlık tarihinin kaydettiği en büyük kanlı faciadır. Türk âlemi de  tarihinin en büyük insan kaybını bu savaşta vermiştir. 
  Stalin’in komünist Sovyet orduları ile Hitlerin Faşist orduları arasında başlayan bu savaşta Sovyet Rusya, esareti altında bulunan Türkistan, Kırım, Kafkasya,…
Türkistan
Türkiye’deki Türkistanlılar
T

ürkiye'ye Türkistanlılar ne zaman gelmeye başladı? Malazgirt savaşı 1071 yılında oldu. O yıllarda Selçukluların Anadolu topraklarına geldiği yerler Hazar Denizi'nin batısında Aral Denizi'nin kuzey doğusunu içine alan Deşti Kıpçak denen topraklardı.

Hazar'ın öbür tarafında bu Deşti Kıpçak yöresini de içine alan…

Türkiye’deki Türkistanlılar
Türkistan
Urumçi Hapishanelerinde Yazılan Târihî Roman: Suç

   (18 Kasım 2009 tarihinde, Almatı şehrinde uzun yıllar Urumçi hapishanesinde yattığı yıllarda gizlice kaleme alarak Kazakistan’a gönderen ve bu şekilde Kasım ayında basılmasını sağlayan Kacıgumar Şabdanoğlu’nun altı ciltlik otobiyografik târihî romanının tanıtım toplantısı yapıldı. Bu önemli eseri tanıtmak amacıyla,…

Türkistan
Orta Asya'da Birlik Zamanı
K
azakistan ve Türkistan'a ziyarette bulunan Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, birlik çağrısı yaptı. Davutoğlu, “Bizim için Almatı ile İzmir'in, Astana ile Ankara'nın farkı yok. Bu kardeşlik etrafında devletlerimizi yeniden inşa ederek, bölgesel faaliyetleri birlikte hayata geçireceğiz” dedi. 

Hoca Ahmet Yesevi Milletler…
Orta Asya'da Birlik  Zamanı
Türkistan
Türkistan Türklerinin İslamiyetle Şereflenmesi
İ

slamiyet’in Arap sınırları dışına yayılmaya başladığı yıllarda Türkistan’da yaşayan Türkler, Gök-Tanrı’ya inanıyorlar ve Şamanizm geleneklerini uyguluyorlardı. Türkistan’a gidip-gelen Müslüman Arap tüccarlar, Türklerin inanç hayatı ile ilgili bilgileri, devletlerinin yöneticilerine aktarmışlardı. Tüccarların…

Türkistan Türklerinin İslamiyetle Şereflenmesi
Türkistan
Orhun Abideleri Nasıl Kurtarıldı?
B
aşbakan Erdoğan’la 2005 yılında anayurdumuz sayılan Moğolistan’a ilk ziyaretimizi gerçekleştirmiştik. O ziyaret sayesinde Karakurum’daki Orhun Abideleri yok olmaktan kurtulmuştu. Ovanın ortasında kendi haline terk edilen bu çok önemli tarihi vesikalar Başbakan’ın talimatıyla kapalı müze içine alınmış.…
Orhun Abideleri Nasıl Kurtarıldı?
Türkistan
Mazlum Bir Milletle İlgili Önemli Bir Eser: " Beş Temmuz Urumçi Olayları ve Doğu Türkistan"
D
oğu Türkistan'da 1949 yılında meydana gelen son Çin işgali ile başlayan ve günümüzde hâlâ daha bütün şiddetiyle devam eden sindirme politikalarına ve gelişen olaylarla alakalı olarak elde derli toplu bir çalışma mevcut değildi.

Dr. Erkin Emet'in kale aldığı ve 10 yılı aşkın süredir yaptığı araştırmalardan derlediği bu…

Mazlum Bir Milletle İlgili Önemli Bir Eser: " Beş Temmuz Urumçi Olayları ve Doğu Türkistan"
Türkistan
Türkistan Tarihinde Önemli Bir Astronomi Merkezi: Uluğbey Rasathanesi
R

asathanelerin astronomi ilminin gelişmesinde çok önemli bir yeri vardır. Bilim tarihinde rasathanelerin ilk teşkilatlı hali Türk-İslam dünyasında görülür.

Uluğ Bey, (Muhammed Turgay, 1393-1449) Timur'un torunudur. Timurlu devletinin 4. İmparatorudur. Fakat daha çok matematikçi ve gök bilimci olarak bilim adamı…

Türkistan Tarihinde Önemli Bir Astronomi Merkezi: Uluğbey Rasathanesi
Türkistan
Fransa’daki Türkistan
F

ransa ile Almanya sınırı yakınındaki Metz şehrine 95 kilometre mesafedeki "Turguestin" sakinleri, kasabalarının adının nereden geldiğini kendileri de bilmiyorlar. "Kasabamıza adını veren şövalye belki de bir Türk'tü... Veya Türk gibi sert, kuvvetli biriydi... Kimbilir..." diyorlar.

Bu Türkistan başka Türkistan…

Fransa’daki Türkistan
Türkistan
Güzel Türkistan
B

ir dünya haritasını açın. Asya kıt’asını görün. Sonra Atlasta ileri sayfalara gidin, Asya kıt’asını gösteren sayfayı açın. Asya’nın ortasında, batı Hazar Denizinin kuzey kıyılarından Sayan Dağları üzerinden Baykal Gölünün kuzey kıyılarını aşarak Büyük Kingan dağlarına ulaşın. Sonra, bu en kuzey doğu uçtan güneye…

Güzel Türkistan
Türkistan
Türkistan Türkler’i Uzak Doğu’da
B

ilindiği üzere, I. Cihan Harbi (1914-1918) sürüp giderken patlak veren Şubat 1917’deki Rusya Bolşevik ihtilâliyle kısa bir zaman içinde Rusya’daki Çarlık rejiminin yıkılması, Rus olmayan diğer milletlerin olduğu gibi Türkler için de gayet geniş umut ufukları açmıştı. 

Fakat ihtilâl idaresinin “bütün memurların ve…

Türkistan Türkler’i Uzak Doğu’da
Türkistan
Gerçek Bir Türk Ansiklopedisi:Divanu Lügâti't-Türk

T
ürklük için hayati önem taşıyan Kâşgarlı Mahmud'un DivanuLügâti't-Türk'ü maalesef  Türk toplumutarafından yeterince bilinmiyor, tanınmıyor. Okullarımızda kitabın adı, yazarıve muhtevası hakkında yuvarlak birkaç cümle öğretilmekle yetiniliyor. Bugünekadar seçmeler yapılarak hazırlanmış iyi bir popüler yayımı da yok. 

Bu…

Gerçek Bir Türk Ansiklopedisi:Divanu Lügâti't-Türk
Türkistan
Afganistan'da Türk Kadının Feryadı
K
omünist ihtilali ile birlikte ülkemize giren Ruslarla ve birbirimizle sürergelen iç savaş, biz, Afganistanlı kadınların çok büyük üzüntü ve acılar çekmemize sebep oldu. Biz kadınlar savaş öncesinde hür bir şekilde Afganistan'da yaşıyorduk. İsteyen istediği şekilde giyinir ve kendini mutlu hissederdi.

Afganistan'daki et…

Afganistan'da Türk Kadının Feryadı
Türkistan
Kutuptaki Türk şehitliği
O
kullarda tarihte daha çok krallar, sultanlar, generaller vb. anlatılır. Oysa aslında tarih halkın yaşadığı hayattır. Geleceğin sivil tarihçilerine buradan selâm ederek İsveç’te iken yaşadığım hatıramı paylaşıyorum... 

Bir gün arabamla giderken, radyoda bir bayan konuşmacının “Türkiska soldater ...” (Türk askerleri) diy…
Kutuptaki Türk şehitliği
Türkistan
Kürşad İhtilâli
T
eoman Yabgu’nun Kuzey Asya’da Büyük Türk Hâkanlığı’nı kurduğu yıldan, Milât’tan önce 220 yılından, 854 yıl geçmişti. Milâdın 634. Yılında Büyük Türk Hâkanlığı, mühim bir kriz devresine girmişti. Bu çağda, Büyük Türk Hâkanlığı’nın başında Göktürk hanedanı bulunuyordu. Türkler’in en büyük ve an’anevi düşmanı, Çin…
Kürşad İhtilâli
Türkistan
Türkiye Başbakanı Doğu Türkistan’da
Y
azılarımızda Urumçi’yle sık karşılaşan bazı okuyucular çok mümkündür ki bunu yadırgıyorlardı. Halbuki bizim medeniyetimiz Endülüs’ten Urumçi’ye, Kırım’dan Yemen’e, Fas’tan Endonezya’ya kadardır. 

Türkiye Başbakanı, Doğu Türkistan’ın başşehri Urumçi’ye gitti. Sayın Erdoğan buraya, Türkiye’de en fazla Türkistan Türkünün…
Türkistan
Türk Dünyası'nda Dönüm Noktası: 'Türk Konseyi'
S

evgili okuyucular bu hafta sizlere beni çok duygulandıran ve heyecanlandıran bir geziden ve kurulan yeni bir teşkilattan bahsedeceğim.

  2-3 Ekim 2009 günlerinde Nahçıvan’da toplanan ‘Türk Dili Konuşan Devlet Başkanları Zirvesi’nde Türk Dünyası ve Türkiye için son derece önemli bir dönüm noktası teşkil edecek…

Türkistan
Türkistan Şehirleri
K
ürşat Yıldırım'ın araştırması " Çin Kaynaklarında Türkistan Şehirleri" kitabı, Ötüken Neşriyat'ta çıktı. Tanıtım bülteninde: Türkler medeniyet kuran birkaç milletten biridir. Türk hem medeniyet, hemde millet adı olmuştur. Türkler'de medeniyet ve milletin benzemesine ise şehirler büyük rol oynamışlardır. Nitekim…
Türkistan Şehirleri
Türkistan
Türkmen Kahramanı Dilşah Hatun
Y
ıl 1756. Yer Türkistan...

  Ülke Davaçi Hânın idaresinde huzur içinde yaşamaktadır. Ancak bazı beyler ikilik çıkarırlar. Kılıçlar çekilir kanlı kavgalar başlar.

  Hasımları Çin İmparatoru Chi-En-Lung’dan yardım isteyince yırtıcılığı inatçılığı ve öfkesi ile tanınan Komutan Şao-Hui’yi Türk ellerine yollar.

  Türkler…

Türkmen Kahramanı Dilşah Hatun
Türkistan
Türkistan'dan Türkiye'ye Gönül Köprüsü
1
219-1237 yıllarında Konya hâkanlık tahtında oturan Sultan Ulu Alâeddin, Selçuklu Türkiyesi’nin Kaanûnî Sultan Süleymân’ıdır. Hüküm sürdüğü devlete Avrupa’da çoktan Turchia (yani Türkiye) adı verilmişti. Ve dünyanın en zengin ülkesi idi.

   1243’ten sonra, Müslüman olmayan Moğol orduları, Anadolu’yu işgale…

Türkistan
Türkler'in Anadolu'ya Yerleşmelerinin Türk ve Dünya Târihi Bakımından Önemi
T
ürk târihinin en önemli dönüm noktalarından birisi de hiç şüphesiz Anadolu’nun Türkler tarafından fethedilerek burasının yeni bir Türk vatanı hâline getirilmesidir. Bu büyük târihî hâdise yalnız millî târihimiz bakımından değil dünyâ târihi bakımından da büyük neticeler doğurmuştur. 

Türkler Anadolu’nun târihinde yeni…
Türkler'in Anadolu'ya Yerleşmelerinin Türk ve Dünya Târihi Bakımından Önemi
Türkistan
Gulca Katliamı
1
949 yılından beri Çin işgali altında bulunan Doğu Türkistan’ın Gulca vilayetinde Çin işgalcileri tarafından 05.02.1997 tarihinde, bir katliam gerçekleştirildi. 

  5 Şubat 1997 Çarşamba gününün Kandil Gecesi olması münasebetiyle, bir evde toplanarak Kuran-ı kerim okumakta olan bir grup Doğu Türkistanlı kadın,…
Gulca Katliamı
Türkistan
Osmanlı Devleti Doğu Türkistan'ı da Unutmadı
O
smanlı Devleti her devirde Türkistan bölgesine yakın ilgi göstermiş ve hususiyle Safevilerle yapılan savaşlar sırasında Orta Asya'daki Hîve, Buhara, Semerkand ve Hokand hanlıklarına elçiler göndererek münasebetlerde bulunmuştur.

Rusya'nın ve Çin'in bölgede nüfuz elde etmeye başlaması ile de bu münasebetler bir zaruret…

Osmanlı Devleti Doğu Türkistan'ı da Unutmadı
Türkistan
Belh Valisi ve Ahmet Davutoğlu
T
arihin akışı olanca heyecanıyla sürüyor... Dünya, yeniden şekilleniyor... Bu şekillenmede tarihin akışını doğru okuyamayan ülkeler büyük sıkıntı yaşıyor...

Bu mesajı veriyordu Türkiye Cumhuriyeti’nin Dışişleri Bakanı Prof. Dr. Ahmet Davutoğlu... 
Kendine güvenen... Karşısındakine güven veren... İnanan ve inandıran…
Türkistan
Türkistanlılar da Osmanlıyı Dinlerdi
B
uhara'da tutuklanan İtalyan tüccarlar Gavas, Meeza ve Lita, Sultan Abdülaziz Han'ın mektubu üzerine serbest bırakılmıştı. Bütün İtalyan gazeteleri padişahın mektubunu neşrederek, Osmanlı'ya teşekkür ediyordu.

  Yıl 1863...Padişah Sultan Abdülaziz Han. Osmanlı'nın henüz üç kıtada hükmünün ve Türk İslam Alemi'nde…

Türkistanlılar da Osmanlıyı Dinlerdi
Türkistan
Türkistanlı Kahraman Bir Lejyon İmamı: Nureddin Nemangani
II.
Dünya Harbi sırasında iki ateş arasında kalan Türkistanlı yiğitlerden biri de Nureddin Nemangani’dir. Nureddin Nemangani, Nemangan’ın Serdaba şehrinde 1905 yılında dünyaya gelir. İlk ve orta öğrenimini Nemangan medresesinde tamamlar.

1930 yıllarında Türkistan’da yapılan mecburi toprak reformu sırasında komünistler…
Türkistanlı Kahraman Bir Lejyon İmamı: Nureddin Nemangani
Türkistan
Türkçe'nin Türkistan'daki Üstadı: Ali Şir Nevaî
A
li Şir Nevaî, 1441'de Herat’ta doğdu. Yedi göbekten beri Timur ve Timuroğullarının sarayında önemli görevler üstlenmiş bir aileye mensuptur. Bu bakımdan şehzadelerle birlikte büyüdü ve onlarla birlikte eğitim aldı.

Ali Şir Nevaî yalnız Özbek edebiyatının değil, bütün Türk edebiyatının en büyük şairlerinden biridir. O,…

Türkistan
Doğu Türkistan’da Kültürel Soykırım
Ç
in Komünist Partisinin şu anki uygulamaları gösteriyor ki, Çinlilerin maksadı Doğu Türkistan'daki Türk asıllı toplulukları ve onların kültürel izlerini o topraklardan silmektir. Bu gayesini sinsi bir şekilde gerçekleştirmeyi planlayan Çin, bugün bu işi hızlandırmıştır. Geçen sene sonunda Kaşgar'a tren yolunun…
Doğu Türkistan’da Kültürel Soykırım
Türkistan
Türk Dünya'sını Tanımak
E
lli yıla yakın komünist sistemle yönetilmiş, bin yıla yakın bir süredir temasımızın bulunmadığı Tuva'da herhangi bir köye gidip, herhangi bir eve girerseniz ve Türk olduğunuzu, Türkiye'den geldiğinizi söylerseniz: "Aaa!... Biz kardeşiz. Atamız, dedelerimiz aynı "sözleriyle ve büyük bir muhabbetle…
Türk Dünya'sını Tanımak
Türkistan
Türk Birliğine Karşı Rus Oyunu
T
ürkler' in tarihte, diğer devletlere olan yenilgileri, hep kardeş kavgaları yüzünden olmuştur. 20. yüzyılda bile, gerek Sovyet Rusya ve gerekse Çin Halk Cumhuriyeti esaretinde kalan Türk ülkelerinde, sürekli olarak kardeş kavgası tezi işlenmiştir. Her ülkede ya da bölgede, Türkler çeşitli adlar altında (Tatar, Kazak,…
Türk Birliğine Karşı Rus Oyunu
Türkistan
Bir Elmanın İki Yarısı: Türkiye ve Kazakistan

A
ralık ayının Kazakistan için ayrı bir önemi vardır. 1 Aralık, “Kazakistan Cumhuriyeti Birinci Cumhurbaşkanı” günü olarak resmen kutlanır. 16 Aralık ise Kazakistan’ın hürriyet günüdür. Bu yıl Kazakistan’ın bağımsızlığının 21. yıl dönümü. Kazakistan’ın hürriyetinin 11 Aralık’ta Ankara’da düzenlenen resepsiyonla…
Bir Elmanın İki Yarısı: Türkiye ve Kazakistan