Kafkasya-Kırım

Kafkasya-Kırım
Kırım’da Türk Nüfusunun Azalma Sebebleri

K
ırım Türkleri’nin tamamının 1944’te Orta Asya’ya sürgün edilmeden önce de 18-19. asırlarda da Kırım'dan Anadolu’ya önemli göçler olmuştur.

Bilindiği üzere, 1783 yılında Kırım Hanlığı Rusya İmparatorluğu tarafından istilâ edildi ve bu ülkenin yerli halkı olan Kırım Tatarları üzerinde baskılar uygulanmaya başlandı. 

O dön…
Kafkasya-Kırım
Ahıska ve Ahıskalı Türklerin Önemi
T
ürkiye’nin doğu sınırlarının devamı olan bir alanda yer alan Ahıska merkezli bölge 5 ilçe ve 200’ün üzerinde köyü içinde barındıran önemli bir Türk yurdudur (Ahıska köyleri sosyalist sistem gereği birleştirildiği için 200 sayısı yaklaşık 600’den fazla köyün birleşmiş halidir). 

Türkiye’nin sınır illeri Kars, Erzurum ve…
Ahıska ve Ahıskalı Türklerin Önemi
Kafkasya-Kırım
Unutturulan Soykırım
B

irleşik Kafkas Dernekleri Federasyonundan uğradıkları “soykırım”ı anlatan bir faks aldım. Bugün sizlere bu fakstan bazı bölümleri aktarmak istiyorum:

“141 yıl önce Rusya’nın Kafkasya’da askerî hâkimiyeti tesis etmesinden sonra 21 Mayıs zafer günü olarak kutlanmaya başlandı. Kafkasya’da meydana…

Unutturulan Soykırım
Kafkasya-Kırım
Sürgünden Kırım'a Dönüş
S

ovyetler tarafından sürgün edilen yaklaşık 250 bin Kırım Türkünün %46,2’si, diğer bir ifadeyle neredeyse yarısı yol boyunca ve sürgünde geçirilen bir yıl içerisinde hayatını kaybetmiştir. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nde topluluklara karşı işlenen suçlar "Jenosit" (Soykırım) olarak tarif edilmektedir. 

Kırım T…

Sürgünden Kırım'a Dönüş
Kafkasya-Kırım
Kırım Evliya ve Alimleri

O
smanlı Devleti zamanında Kırım’da pek çok büyük evliya ve alim yetişti. Tefsir, fıkıh, tasavvuf, tarih ve fen ilimleri sahasında değerli eserler yazıldı. Bu evliya ve alimlerin isimleri ve eserleri aşağıdadır.

İbrahim Efendi: Tefsîr-i Sûre-i Nûr, Şerh-i Hadîs İnnallahe Te’âla A’tânî Seb’al-Mesânî,Merdâricü’l-Melik’l-M…
Kafkasya-Kırım
Kırım Sürgününde Türk Köyü Arabat'ın Hazin Akibeti

K
ırım’da bütün halkı topraklarından çıkaracak olan sürgün operasyonun tarihi, yayınlanan kararnamede 20 Mayıs olarak tayin edilmiş olmasına rağmen, bu tarih Beriya’nın talimatıyla ikigün öne alınmış ve operasyon 13 Mayıs 1944’te başlamıştı.

Sovyet askerleri, sabaha karşı üç sularında Kırım Türk ailelerinin evlerine…

Kırım Sürgününde Türk Köyü Arabat'ın Hazin Akibeti
Kafkasya-Kırım
İkinci Dünya Savaşındaki Ahıskalı Askerler
Faşist Hitler’in liderliğini yaptığı Almanya ile komünist Stalin’in liderliğini yaptığı Sovyet Rusya arasında meydana gelen ikinci dünya savaşında, Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’nin Ahıska vilayetindeki  Türkler’den yaklaşık 40 bin kişi askere alındı.
   
Bunlardan 26 bin Ahıskalı Türk çeşitli cephelerde şehit…
Kafkasya-Kırım
Bülent Arınç "Kırımlıoğlu" Belgeselinde Gözyaşını Tutamadı
K

 ırımoğlu: Bir Halkın Mücadelesi adlı belgeselin TOBB Konferans Salonu'nda düzenlenen tanıtım gecesinde konuşan Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç, kürsüde Kırım Tatar Milli Meclis Başkanı Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu'nu anlatırken duygulandı. Böyle bir belgesel yapmanın sadece TRT'nin görevi olmadığını dile getiren…

Bülent Arınç "Kırımlıoğlu" Belgeselinde Gözyaşını Tutamadı
Kafkasya-Kırım
Milletim, Vatanım, Canım Kırım

"Milletim, Vatanım, Canım Kırım" Bu bir Kırım türküsü...

R
uslar, insan kasabı, diktatör Stalin'in emriyle bir gecede bütün Kırım'ı Sibirya, Urallar ve Özbekistan'a sürdü vagonlar içinde. Her türlü ihtiyacı bu katarlarda giderilecekti. Yarısı yolda hayatını kaybetti, önemli bir bölümü kırıldı, hastalandı, sakat kaldı.…
Milletim, Vatanım, Canım Kırım
Kafkasya-Kırım
Azerbaycan’a İslamiyyeti Ashab-ı Kiram Ulaştırdı
H

azreti Peygamber'in vefatından hemen sonra İslâm Dini'nin Turan Yurdu ve Orta Asya'ya doğru çıktığı bu tarihi ve ilahi yolculuğunda, hem de bu en erken devirlerde ulaştığı Türk yurtlarından birisi de şüphesiz ki bugünkü Azerbaycan olmuştur.

İslâm hidâyet güneşinin feyzli ışıkları ilk defa bu topraklar üzerine…

Azerbaycan’a İslamiyyeti Ashab-ı Kiram Ulaştırdı
Kafkasya-Kırım
Hocalı'da Türk Soykırımı
A

şağıdaki cümleleri okuyup da; sızlayıp inlemeyen vicdan, titremeyen kalb, isyan etmeyen akıl, zonklamayan beyin, donup kalmayan şuur, sel olup akmayan göz, haykırmayan dil ve kendini darağacına çekmeyen "adalet", yok hükmünde değil midir?

Yok, hükmünde bulunan bir "adâlet"in terazileri, hakikatte, birer "kör" olarak i…

Hocalı'da Türk Soykırımı
Kafkasya-Kırım
Gözyaşı Döktüren Cezire (Ada): Nargin
B

irinci Dünya Savaşı’nda on bir ayrı cephede savaşmak durumunda kalan Osmanlı Ordusu, yüz binlerce şehit ve yaralının yanı sıra çok sayıda esir de vermiştir. Sarıkamış Harekâtı başta olmak üzere, 1917 yılı sonlarına kadar Kafkasya Cephesi’nde Ruslarla yapılan savaşlar sırasında esir düşen Türkler, Rus Çarlığı’nın…

Gözyaşı Döktüren Cezire (Ada): Nargin
Kafkasya-Kırım
Şeyh Şamil’in Dinî Hassasiyyeti
Şeyh Şamil’in hususi kâtibi Muhammed Tahir el-Karah’î’nin hatıratından bir bölümünü aşağıda sunuyoruz:

İ
mam Şâmil Aşiltaya köyünde iki sene kadar oturdu ve ahalisini dinî hükümlerden tamamıyla bî-haber bulduğu cihetle vaaz u nasihate ve iyiliği emredip kötülüğü yasaklamaya başladı. Köylüler Şâmil'i dinleyip sûreta…
Kafkasya-Kırım
Azerice Değil Azerbaycan Türkçesi
B

u gün bir İran Âzerbaycanlısı’na sorsanız, dilini Türkî, kavmiyet ve milliyetini Türk, vatandaşlık ve tâbiiyetini İranlı,  bölgesinin coğrafî mensubiyetini ise Azerbaycanlı diye adlandırır. Azerbaycanlıca, Âzerbaycan dili ve Türkçe  tabirlerine hemen hemen hiç, Âzerî  kullanılışına ise çok az rastlarsınız.

Bize de öyle…

Kafkasya-Kırım
Türkistan Yolu Nasıl Kesildi?

İki Parça Azerbaycan

A
nadolu'yu binbir yerinden vuranlar, onu bütün Türk dünyasından da koparmaya çalıştılar. İşin hazin tarafı, Doğu ve Batı dünyasının bu büyük tuzaklarından haberdar olmayışımızdır.

Mesela, Ermenistan sınırları tesbit edilirken, dünyada görülmemiş bir düzenlemeye gitmişler. Ermenistan'ı…

Türkistan Yolu Nasıl Kesildi?
Kafkasya-Kırım
Gunip Destanı
E

skişehir’in merkeze bağlı Ağapınar Köyü’nde doğan Mustafa Butlay aslen Dağıstan’lı muhacir bir ailedendir. Galatasaray ve Darüşşefaka liselerinde edebiyat öğretmenliği yaparken 1920 yılında bir heyetle Kuzey Kafkaya’ya gitti. Şeyh Şamil’in teslim olduğu Gunip’i ziyaret etti. Buradaki duygularını aşağıda okuyacaksınız.

Gunip Destanı
Kafkasya-Kırım
İşte Çeçen Soykırımının İlk Raporu
S

talin, 1930 yılı Haziran'ının 18. günü Slav dışı ırkların eritilmesi için bir "Halklar Dağıtım" uygulamasına geçer. İlk adımda 35 bin Çeçen, Kazakistan'a ve Sibirya'nın kıraç topraklarına sürülür. Bilanço 30.180'dir. Aradaki 4.820 kişilik fark yolda, trenlerde veya tundrada doğan ve öldürüldükleri güne…

İşte Çeçen Soykırımının İlk Raporu
Kafkasya-Kırım
Kafkas Kahramanı Şeyh Şamil’den Veciz Sözler
B

üyük bir âlim, yol gösterici mürşit, büyük devlet adamı ve asker olması yanı sıra kitleleri etkileyen büyük bir hatip olan İmam Şamil'in konuşma ve mektuplarından bazı veciz sözleri aşağıda sunuyoruz:

-Kahrolsun sefil esaret, yaşasın şanlı ve güzel ölüm!

-İstilaya uğrayan vatan toprakları sulh ile ele…

 Kafkas Kahramanı Şeyh Şamil’den Veciz Sözler
Kafkasya-Kırım
Hocalı'da Yüreğimden Vurdular Beni

Kar yağdı tane tane , ak ak
Kanla yıkanmış çayırlara düştü bir bir
Siz hiç kıpkızıl kar gördünüz mü?

C
elile üç aylık hamileydi. Sür-git gülümsüyor; ağzını toparlayamıyordu mutluluktan. “Aylardan Şubat günlerden yirmi beş” diye mırıldandı, gökyüzünde donuk donuk parlayan, sarı ışıkları cansız aya bakarak. Ağustos’ta…
Hocalı'da Yüreğimden Vurdular Beni
Kafkasya-Kırım
Kafkasya'nın Büyük Mürşidi: Şeyh Cemaleddin Gazikumuki

Ş
eyh Cemaleddin Efendi, 1788 yılında Dağıstan’ın Gazikumuki şehrinde doğdu. Hazreti Peygamberimizin soyundan seyyid ve Nakşibendî tarikatında mürşid-i kâmil idi.

Büyük İslam âlim ve evliyası Mevlana Halid-i Bağdadi Hazretleri'nin halifelerindendir. Hafız olup, çok kerametleri görüldü. Hadis ilminde de üstad idi.…
Kafkasya'nın Büyük Mürşidi: Şeyh Cemaleddin Gazikumuki
Kafkasya-Kırım
Azerbaycan'a yakışmıyor
A
zerbaycan, kendisinden asla beklemediğimiz bir büyük ayıbın içine girdi. Bir küçük aşiret topluluğuna bile yakışmayan bir kabalığın bir basiretsizliğin, bir çirkinliğin altında kaldı.

    Önce, 1918 yılında, Azerbaycan’ın bağımsızlığı için Ermenilere ve Ruslara karşı çarpışarak şehid düşen…
Kafkasya-Kırım
Dağıstan'dan Anadoluya Göçler

Dağıstan’dan esas büyük göç Şeyh Şamil'in teslim olmasından sonra kara ve deniz yolu ile, çok zor şartlarda yapılmıştır.

İlk gurupta Çeçenlerden 5000 bin aile göçe zorlanmıştır. 1865 yılında göç eden bu aileler,

Kunduk Musa ile Res'ül-ayn bölgesine 1200 aile; Sivas civarında; Şarkışla, Aziziye, Elbistan…

Kafkasya-Kırım
Kafkasya'da Ölüm ve Sürgün
1


567 tarihinden başlayarak, Şamil'in tesliminden sonra 1864'de sona eren 300 yılllık Rus-Kafkas savaşları belli aralıklarla büyük kıyamlar halinde 1920'ye kadar devam etmiştir.

Özellikle Şamil'in tesliminden sonra ve 1877-1878 Osmanlı Rus savaşları ve 1864 yıllarından sonra kısmi ya da toplu olarak…

Kafkasya'da Ölüm ve Sürgün
Kafkasya-Kırım
Bir Mazlum Millet-Revan

T
arihte her ırkın, kavmin ve milletin zulme uğradığı; bazen de katliâma ve soykırıma mâruz kaldığı görülmüştür. Bunun misâlleri saymakla bitirilemez. "Soykırım" (jenosit) denilince, günümüzde akla hep Nazi Almanyası'nda yahudilere karşı uygulanan zulüm gelmektedir. "Etnik temizlik" tâbiri de, Sırpların Bosna-Hers…
Kafkasya-Kırım
Cengiz Dağcı'nın Bir Mektubu

Sayın Başkan Yahya Akengin;
Sayın İLSAM üyeleri.

M
eslek Birliği'nin 1993 yılı "Türk Dünyası Edebiyatına Hizmet" ödülünün şahsıma tanınmasından duyduğum sevinç ve heyecanı sizlere anlatmak biraz zor geliyor bana özellikle, elimde olmayan sebeplerden, ödül törenine katılamamanın hüzünü içindeyim. Gene de, benim…
Kafkasya-Kırım
Kırım Türkleri'ne Kurulan Tuzak

B
ana sorarsanız, size derim ki, bu kitapta şimdiye kadar yazılanlar bir tarafa, şimdi söylenecek olanlar bir tarafa. Ah keşke okullarımız ve üniversitelerimiz, çocuklarımızı ve gençlerimizi kuvvetli bir târih şuuru ve zengin bir Türkçe ile yetiştirmekte dâima başarılı olabilselerdi. Çünkü milletimizin ve…
Kafkasya-Kırım
Boraltan Köprüsü Faciası

B
aşbakan Recep Tayyip Erdoğan, Boraltan Köprüsü Faciasını çok veciz bir şekilde dile getirdi. Allahü teala, o konuşmasındaki her harfe karşılık o şehidlerin kanlarındaki her zerre kadar sevap yazsın.

Boraltan Köprüsü, Aras nehri üzerindedir. Facia, 1945’te bu köprü üzerinde yaşanır.. Sovyetler Birliği, nicedir…
Kafkasya-Kırım
Kırım Türkleri'nin Dramı ve Mücadeleleri

A
nadolu’dan sadece 300 km kuzeyde bulunan Kırım Yarımadası bir Türk ve Müslüman halkı olan Kırım Tatarları’nın vatanıdır. Kırım Tatarları, dünyadaki Türk halkları içinde kültür, dil ve tarih itibarıyla Türkiye Türklerine en yakın olan halktır.

Türk halkları Kırım’a, Anadolu’dan yüzyıllar önce,…
Kafkasya-Kırım
Bakünâme

A
merika'daki dostlar (Türk dostlar) soruyor: "Ee, anlaşabildiniz mi Azerbaycan'da? Dillerini anladınız mı?" Bu soruyu soranlara kızıyorum. Azerbaycan'ın dili Türkçe'den farklı bir dil değil ki! Türkçe'nin şivelerinden biri. Türkçe ırmağı o taraftan, o yoldan aktı geldi Anadolu'ya. Geçtiği yerlerde kurumadı, devam…
Kafkasya-Kırım
Toprağın Sabrı: Ahıska Türkleri

A
hıska Türkleri: Yine mağdur, yine mazlum, bu kaçıncı zulümdür... Hesabı belli değil!.. Bu defa da Kırgızistan’daki olaylarda Ahıska Türkleri yine bir zulme uğradı. Artık Türkiye Cumhuriyeti devleti bu kardeşlerimize lâyıkiyle sahip çıkmalıdır. Ya oralarda huzurlarını temin etmeli veya hepsini…
Toprağın Sabrı: Ahıska Türkleri
Kafkasya-Kırım
18 Mayıs 1944

T
ürkiye, birkaç seneden bu yana, 1910'lardan 1950'lerin sonuna kadar yaşanan bazı tatsızlıklarla yüzleşme merakında...

"Tatsızlık" derken Anadolu'da meydana gelen toplu göçlerin, azınlıkların ve harekâtlarda can veren sivil vatandaşlarımızın kaderinin tartışılmasını kastediyorum...

1915 olayları, Edirne hadiseleri, Dersi…
Kafkasya-Kırım
Ezan Sesi Duyan Toprak
1

990 yılından önce bir Azerbaycan seyahatimde şahit olmuştum. 1982 yılında Bakü'deydim. Bir Azerbaycan Türkü'nün evinde misafirdim. Gecenin ilerlemiş bir vaktinde kapı çalındı ve o eve genç bir adam geldi. Elindeki bir naylon torba içinde bir kese kağıdı vardı ve ağzı kapalıydı. Eve gelen delikanlı, Türkiye'den…

Kafkasya-Kırım
Paris Akşamları
İ
kinci Dünya Savaşında komünist Rusya, topraklarında yaşayan yüz binlerce Türkistanlı, Kırımlı, Kafkasyalı Türk gencini askere aldı. Tarihin bu en kanlı ve korkunç savaşında, bunların on binlercesi yaralandı, şehit veya esir oldu.

      1947 yılı sonbaharında Sen nehri kıyısında bir…
Kafkasya-Kırım
Batum ve Ali Rıza Acara
B

Batum, Karadeniz Bölgesinin en güzel, en şirin, tarihî Osmanlı-Türk şehri. Bu gün Gürcistan’da, sınırımızın hemen yakınında, yani yanı başımızda. Çok güzel bir iklimi; ovası, dağı, ormanı var. Yeşilin her tonu, meyvenin her çeşidi var. Ayrıca şairin:

 

     “Fırat niçin, Dicle niçin, Aras niçin

 &nbs…

Batum ve Ali Rıza Acara
Kafkasya-Kırım
Ahıska’dan Hazin Bir Sürgün Hatırası


A
li Paşa Veyseloğlu, 1922 yılında Ahıska vilayetinin Aspinza Kasabası'nda doğdu. Ali Paşa, küçük yaştan itibaren bir Osmanlı Türk'ü olarak yetiştirilmiş ve Doğu Anadolu'daki zengin kültürel kimliği Ahıska'dan alma şansına sahip olmuştur. Eğitimini dereceyle tamamladıktan sonra, bir öğretmen olarak göreve…
Ahıska’dan Hazin Bir Sürgün Hatırası
Kafkasya-Kırım
Ahıska'nın Dramı

A
hıska, 9 Ağustos 1578 Çıldır zaferi ile Osmanlıların eline geçti. Serdar Lala Mustafa Paşa’nın emri ile “Tahrir” ( köy ve arazilerin sayımı) yaptırılarak, 1578’de kurulan Çıldır eyaletinin ( Beylerbeyliği) merkezi yapıldı. 

1828 yazında Ruslar’ın eline düşünceye kadar tam 250 yıl boyunca bu serhat…
Ahıska'nın Dramı