18 Mayıs 1944

Murat Bardakçı 14.10.2012 2289

T
ürkiye, birkaç seneden bu yana, 1910'lardan 1950'lerin sonuna kadar yaşanan bazı tatsızlıklarla yüzleşme merakında...

"Tatsızlık" derken Anadolu'da meydana gelen toplu göçlerin, azınlıkların ve harekâtlarda can veren sivil vatandaşlarımızın kaderinin tartışılmasını kastediyorum...

1915 olayları, Edirne hadiseleri, Dersim'de olup bitenler ve 6-7 Eylül rezaleti gibisinden dramları...

Şimdi bütün bu hadiselerin dosyaları yeniden açılıyor, devletin vakti zamanında böyle yapmasına gerek olup olmadığı konuşuluyor ama karar, ayrıntıların daha tam olarak belirlenmesinden önce hemen, ânında veriliyor: 
"Sürdük, kestik, öldürdük, kaçmaya zorladık... Biz, bildiğiniz gibi eli kanlı bir milletiz... Aaaah ah! Görüyorsunuz ya, ne kadar berbat bir geçmişimiz var...".

Moda, artık böyle: "Geçmişle yüzleşmek" deyip geçmişi her vesile ile karalayacak ama konu bize yapılanlara gelince, sadece susacak ve bu bahisleri açanı da pişman edeceksiniz!

Stalinzede Tatarlar

Meselâ, 1912'deki Balkan Savaşı'ndan sonra Rumeli'de asırlardır yaşadıkları toprakları terke mecbur kalan 1 milyon 300 bin mültecinin kaderinden ve birkaçyüz bininin yollarda can vermiş olmasından asla bahsedemezsiniz. Zira, Balkanlar'da yaşanan dramı bırakın anlatmayı, telâffuz etmeye kalktığınız anda hemen "faşist" damgasını yersiniz!

19. asrın ortalarından itibaren Kafkasya'da olanlardan, çarların kılıcından Anadolu'nun dört bir yanına dağılarak kurtulabilen Kafkas halklarından söz etmeniz de ayıptır, zira böyle hadiseleri hatırlamak bile gericiliktir!

İşte, bütün bu hesaplaşma, yüzleşme, arınma vesaire fırtınasında bir başka dram daha neredeyse unutuldu, yahut unutturuldu: Kırım'da bundan tam 68 sene önce, üstelik bugün, 1944'ün 18 Mayıs'ında yaşananlar...

Bilmeyenler yahut şimdiye kadar öğrenmelerine mâni olunanlar için o gün neler yaşandığını kısaca anlatayım:
Kırım, İkinci Dünya Savaşı'nda bir ara Alman işgaline uğramış ve Sovyet diktatörü Stalin, işgalin sona ermesinin hemen ardından Kırım Tatarlarının tamamını "Almanlar ile işbirliği yaptıkları" gerekçesi ile Orta Asya'ya, Sibirya'ya ve Sovyetler'in en ücra köşelerine göndermişti.

Ama memleketlerini terketmeleri için öyle belli bir süre vererek falan değil: 200 bin civarında Kırım Tatarı bir gece içerisinde evlerinden süngü zoru ile çıkartıldılar, tıkış tıkış dolduruldukları hayvan vagonları ile ölüme gönderildiler.

1944 Mayıs'ının son haftasına gelindiğinde Kırım'da artık tek bir Tatar ve Müslüman kalmamış, onlardan kalan topraklara da Sovyet İmparatorluğu'nun değişik yerlerinden gönderilen Rus aileler yerleştirilmişti.

Okuyun Ama Dikkat Edin!


Topraklarından bir gecede kopartılan bu 200 bin kişinin Sovyetler'e göre yüzde 30'u, Kırımlılar'a göre de yüzde 46'sı daha gidiş yolunda telef oldu; hayatta kalanların memleketlerini görebilmelerine ise neredeyse 50 sene sonra, Gorbaçov'un iktidarı sırasında izin verildi. Ama öyle yerleşmek maksadıyla falan değil, sadece turist olarak gitmelerine! Zira artık ne evleri-barkları, ne de toprakları vardı...

Anavatanlarına son senelerde dönebilme izni alabilen Tatarların sayısı, bugün sürgün öncesi nüfusun yüzde onu bile değildir...

Kırım'da 1944'ün 18 Mayıs'ında yaşanan ve eşi-emsâli az görülen faciayı merak ediyorsanız öyle uzun araştırmalara kalkışmanıza hiç gerek yok; kendisi de Kırımlı bir Stalinzede olan rahmetli Cengiz Dağcı'nın konularını gerçek hayattan alan akıcı romanlarını okuyun, kâfi...
Ama başınıza gelmesi muhtemel bir tehlike hususunda sizleri peşinen uyarayım: 
Dağcı'nın romanlarını elinizde gördükleri anda derhal "faşist" damgası yersiniz; zira kendilerinin "aydın" olduğunu zanneden çevrelerde "Biz Türkler tarih boyunca ne kadar vahşet yapmışız" demek entellektüellik, "Vaktiyle neler neler çekmiş, ne dertlere uğramışız" demek ise faşistliktir!

İlgili Makaleler

Kafkasya-Kırım
Kırım'ı Kurtarmak
S
osyolojinin kurucusu, Muhammed ibn Haldun’un “coğrafya kaderdir” sözü malûmdur…

Anadolu, medeniyet yahut gönül coğrafyamızın Endülüs’ten Doğu Türkistan’a, Kırım’dan Yemen’e kesişme çizgisinin merkezindedir.
 
Tasvir ettiğimiz bu coğrafya, kaderimizdir.
 
Kader karşısında boynumuz kıldan incedir!..
 
Anadolu’nun fethi, Muhamm…
Kırım'ı Kurtarmak
Kafkasya-Kırım
AZERBAYCAN’IN İLK TÜRKİYE SEFİRİ
Ç
arlık Rusya’sının yıkılmasından sonra 28 Mayıs 1918’de Azerbaycan Halk Cumhuriyeti kuruldu. Yeni cumhuriyeti ilk tanıyan da Osmanlı Devleti oldu. İbrahim Abilof ilk sefir olarak Türkiye’ye geldi. Maalesef bu cumhuriyetin ömrü uzun olmadı. 28 Nisan 1920’de Sovyetlerin Bakü'yü işgali ile ortadan kaldırıldı. O…
Kafkasya-Kırım
Seyyahlara Göre Kırım’da Sosyal Ve Kültürel Hayat
A
raştırmamıza konu olan seyyahlar, yabancı bir müşahit olarak Tatarların sosyal, kültürel ve iktisadi durumu hakkında dikkate değer bilgiler kaydetmişler.. Şehirlerde gördüklerini not alan seyyahlar bu coğrafyada yaşayan insanları inceleme fırsatı bulmuşlardır. 

Seyyahların Tatarlar arasında özellikle dikkat çektikleri…
Kafkasya-Kırım
Seyahatnamelerde Kırım
K
aradeniz’in kuzeyinde yer alan ve jeopolitik açıdan oldukça önemli bir yerde bulunan Kırım, tarih boyunca Rusya’nın genişleme politikasının kilit noktasını oluşturmuştur. Altın Orda devletinin dağılmasından sonra bu bölgede kurulan Kırım Hanlığı, Osmanlı Devletinin himayesiyle birlikte Rus işgaline kadar olan süreçte…
Seyahatnamelerde Kırım
Kafkasya-Kırım
Kırım, Türkiye’nin Parçasıdır…
A

kdeniz’deki Kıbrıs adası, bizim için ne anlama geliyorsa Osmanlı ceddimizin "Siyahdeniz" dediği Karadeniz’e bakan Kırım yarımadası da aynı değerdedir.

Ecdadımız, yüksek devlet adamı idrakiyle hem Akdeniz ve hem de Karadeniz’e büyük ehemmiyet vermişlerdi. "Akdeniz" derken yaptığımız tarifi, bugünkü Akdeniz’den ibaret…
Kırım, Türkiye’nin Parçasıdır…
Kafkasya-Kırım
Kırım'ın Hazin Günü
T

arihin en karanlık sayfalarından biri, 18 Mayıs 1944 gecesi Kırım’da yazıldı. Kırım Tatar halkı, Sovyet lider Josef Stalin’in gizli kararnamesiyle, sadece 15 dakikalık bir hazırlık süresiyle evlerinden koparıldı.

250 Bin İnsanın Yarısı Yollarda Can Verdi 

Kadın, çocuk, yaşlı demeden binlerce insan hayvan…
Kırım'ın Hazin Günü
Kafkasya-Kırım
Kırım'ın Kara Günleri
K

ırım Türkleri, asırlar boyunca yaşadığı Kırım topraklarının stratejik öneme sahip olmasından dolayı sürekli olarak Rusların baskısı altında kalmıştı. Kırım’ın Küçük Kaynarca Anlaşması (1774) sonrasında Osmanlı himayesinden çıkıp, ardından Rus Çarlığı tarafından ilhak edilmesiyle (1783) baskının şiddeti ve…

Kırım'ın Kara Günleri
Kafkasya-Kırım
Kırımlı Âlim Seyyid Ahmed Efendi
A
slen Kırımlı olan bu bu zat, Osmanlı devri âlimlerindendir. İsmi, Ahmed olup, babası Abdullah Efendi’dir.. Kırımî nisbesiyle meşhûr olmuştur. Ahmed Efendi’nin doğum târihi bilinmemektedir.

Kırım’da doğup büyüyen Ahmed Efendi, o beldenin meşhûr âlimlerinden “Fetvâ-i Bezzâziye” sahibi Hâfızüddîn Muhammed Bezzâzî’den ve…
Kafkasya-Kırım
Azerbaycan: Galip Halk Galip Devlet
Y
az tatilimizin 1 aylık kısmını, hanımımın aile büyüklerini ziyarete geldiğimiz Bakü’de geçirdik. Kardeş vatandaki müşahedelerimi aktarmak istiyorum. Azerbaycan, kararlı, cesur liderliği; güçlü, kahraman ordusu ve Türkiye’nin desteğiyle 2020 yılında Karabağ zaferini kazandı. 2023 Eylül'ündeki antiterör emeliyatı…
Azerbaycan: Galip Halk Galip Devlet
Kafkasya-Kırım
Çerkeslerin Muhacereti
Ç

erkeslerin Abigo vadisinde son mukavemet teşebbüsleri, Kafkas tarihinde asla unutulmayacak olan bir hadisedir. 7 - 11 Mayıs 1864’de kadar dört gün içinde Ruslar, bir avuç Çerkes tarafından yenilgiye uğratılmışlardır. Nihayet Rusların kuvvetli bataryalarının ateşi altında bu Çerkeslerin hemen hemen tamamı şehit…

Çerkeslerin Muhacereti
Kafkasya-Kırım
Azerbaycan Türk'ünün Hassasiyeti
G
ünler, talihin bize küstüğü zamanlardan biridir. Türk yurdu Azerbaycan, İngiliz, Rus ve Ermeni işgali altındadır. Yapılmayan kötülük yoktur. Osmanlı zor vaktindedir. Fakat yüreğinin bir yarısı Yemen'se diğer yarısı Bakı'dır. Bu işgal böyle devam edemez. Onun için Nuri Paşa komutasındaki İslam Türk Kafkas Ordusu,…
Azerbaycan Türk'ünün Hassasiyeti
Kafkasya-Kırım
Başkurdistan Neden Karıştı?
B
aşkurdistan Cumhuriyetinde yaklaşık bir haftadır büyük gerginlik var.

Başkurdistan neresi? Rusya Federasyonu’na bağlı bu özerk devlette neler oluyor? Rusya’nın, ülke dışındaki fiilî -özellikle Ukrayna- kabili atakları olduğunda Başkurdistan’daki tepki hareketlerin sebepleri ne olabilir?

Başkurdistan Rusya Federasyonu’na…
Başkurdistan Neden Karıştı?