Kafkasya-Kırım

Kafkasya-Kırım
Karaçay Malkar Sürgünleri ve Katliamları
İ
kinci Dünya Savaşı’nın bütün hızıyla devam ettiği 1943-1944 yıllarında, Sovyetler Birliği’nin kendi vatandaşlarına uyguladığı sürgün ve soykırım hareketi bugün pek çok yönleriyle bilinmektedir.

2 Kasım 1943 tarihinde Kafkasya’dan Karaçaylıların sürülmeleriyle başlayan bu felaketler zinciri, 1944 yılı Şubat ve Mart…
Karaçay Malkar Sürgünleri ve Katliamları
Kafkasya-Kırım
Stalin'in Zulmünden Türkiye'ye Kaçan Kırım Türkleri'nin Akibeti Ne Oldu?
1
924'te Lenin'in ölümünden sonra Sovyetler Birliği'nin başına geçen Stalin, 1953 yılına kadar, 29 yıl süreyle - yani çok uzun süren bir iktidar dönemiyle — Sovyetler Birliği'nin tartışılmaz lideri oldu. Stalin döneminde, Sovyetler Birliği; bürokratik işleyişini ve parti mekanizmasını oluşturdu, ideolojisini…
Stalin'in Zulmünden Türkiye'ye Kaçan Kırım Türkleri'nin Akibeti Ne Oldu?
Kafkasya-Kırım
Kafkasya’nın Kara Günleri
1
1 Şubat 1943 tarihinde, Stalin, Molotof, Kaganoviç, Mikoyan ve başkalarının iştirakiyle hazırlanan bir kararname ahkâmınca, 1944 yılında, Şimalî Kafkasya’daki Çeçen-İnguş Muhtar Cumhuriyeti kaldırılmış halkın bir kısmı, polis ve Kızılordu’nun müştereken tertipledikleri katliam neticesinde imha edilerek, geriye kalan…
Kafkasya’nın Kara Günleri
Kafkasya-Kırım
Kırım'ın Makûs Talihi ve Cengiz Dağcı
K
ırım Hanlığı, Altın Orda veya Altın Ordu Devleti'nin yıkılmasından sonra 1441 yılında kuruldu. Tatar diye de adlandırılan Kırım Türkleri, Kıpçak Türkçesi'nin bir koluyla konuşmaktadırlar. Yâni Tatarlar hem soy bakımından, hem de dil bakımından Türk'türler.

Kırım Hânı Mengli Giray Han, Fatih Sultan Mehmed'e yazdığı…
Kırım'ın Makûs Talihi ve Cengiz Dağcı
Kafkasya-Kırım
Kırım: Zorlu Bir Vatan Mücadelesi
K
ırım yarımadası ve bu toprakların bugün ülke menşei uluslararası hukukta tartışmalı bir konu. Kırım yarımadasını ilhak eden Rusya buranın kendine ait olduğunu ısrarlı bir şekilde devam ettirirken, bu topraklar için bir damla kan bile akıtmayan Ukrayna sahip olduğu Kırım’ı geri alacağını her fırsatta duyurmakta.

Bu iki…
Kırım: Zorlu Bir Vatan Mücadelesi
Kafkasya-Kırım
Kırım’ın II. Dünya Savaş’ında Ruslar Tarafından İşgali
1

943 Kasım ayı geldiğinde Sovyet ordusu Kırım’ın anahtarı olan Prekop’a doğru hızla ilerliyordu. Kızıl Ordu 1944 Nisan’ında Kırım’a girdi ve Mayıs ayında Almanlar Kırım yarımadasından tamamen çıkarıldılar. Kızıl Ordu’nun Kırım’da bulunduğu ilk iki hafta boyunca, Sovyet subayları Türkler üzerinde terör estirdiler. 


A…

Kırım’ın II. Dünya Savaş’ında Ruslar Tarafından İşgali
Kafkasya-Kırım
Ahıska Tükleri'nin Vatanından Sürgün Edilmesi
A
hıska, bugün Ardahan ilimizin kuzeyinde, idari olarak Gürcistan’da yer alan bir Türk şehridir. Bu bölge, 3. Murad zamanında Kıbrıs Fatihi Lala Mustafa Paşa’nın Gürcistan ve havalisine yaptığı fetih hareketi üzerine şehir ahalisinin kendi talebiyle Osmanlı topraklarına katılmıştı. Kafkaslar ve Balkanlardaki daha nice…
Ahıska Tükleri'nin Vatanından Sürgün Edilmesi
Kafkasya-Kırım
Hazar Denizi'ndeki Türk Askerinin Ölüm Kampı : Nargin Adası
B
irinci Dünya Savaşı’nda Rusların Anadoluyu işgali sırasında 10 binin üzerinde Türk askerinin esir tutulduğu, büyük eziyet gördüğü Hazar Denizi'ndeki Nargin adası,Türkiye'nin Bakü Büyükelçisi Erkan Özoral ve beraberindekiler tarafından ziyaret edildi. Adada Türk pilot Vecihi Hürkuş da esir tutulmuş, yöre halkının…
Hazar Denizi'ndeki Türk Askerinin Ölüm Kampı : Nargin Adası
Kafkasya-Kırım
Kerkük - Musul ve Batum'u Nasıl Kaybettik?
1

957 yılında Mayıs ayında, İstanbul Üniversitesi Kimya Fakültesi'nin Talebe Cemiyeti, Mareşal Fevzi Çakmak'ı anmak üzere İstanbul Bayezid'deki şimdi yerinde büyük iş hanları olan Mar­mara Talebe Lokali'nde toplantı tertip etmişlerdi. 

Bu gençlik toplantısının hatipleri Hamdullah Suphi Tanrıöver, Fahreddin Altay Paşa ve…
Kerkük - Musul ve Batum'u Nasıl Kaybettik?
Kafkasya-Kırım
Osmanlı Kafkas Ordusu'nun Bakü Zaferi
1
918 yılında Azerbaycan tarihinde çok büyük sosyal ve siyasî hadiseler yaşandı Azerbaycan’ın birçok yerinde, başşehir Bakü başta olmak üzere, 31 Mart soykırımı gerçekleştirildi. Bu soykırım esnasında Bolşevik – Ermeni ittifakı tarafından 30.000 Azerbaycan Türkü katledildi. Tesis edilen millî kurumlar yok edildi. 

Masum…
Osmanlı Kafkas Ordusu'nun Bakü Zaferi
Kafkasya-Kırım
Osmanlı Esirlerine Azerbaycan Türklerinin Yardımları
A
ynı etnik kökene, milli-manevi değerlere sahip olan Türkiye ve Azerbaycan arasındaki münasebetler, devletlerarası bir hususiyet kazanmadan önce de sağlam temellere dayanıyordu. Öyle ki, tarihin çeşitli dönemlerinde bu iki halk arasında dayanışma, işbirliği ve yardımlaşmanın en güzel örneklerini görmek mümkündür. 

Türk…
Osmanlı Esirlerine Azerbaycan Türklerinin Yardımları
Kafkasya-Kırım
Bursa'da Bir Kafkas Mücahidi
K
afkasya’da Rus işgali ve baskısına karşı İmam Mansur ile başlayıp İmam Muhammed, Hamzat ve efsanevi Kafkas lideri Şeyh Şamil ile devam eden direniş, 1859 yılında Şeyh Şamil’in esir edilmesi sonucu başarısızlığa uğramıştır. 1864 senesinde direnişin tamamen sona ermesi ile bu tarihlerden itibaren, Kafkasya’dan büyük…
Bursa'da Bir Kafkas Mücahidi
Kafkasya-Kırım
Kırımlı Leman Faşist ve Komünistlerden Neler Çekti?
K
ırımlı Leman Hanım, İkinci Dünya Savaşı başladığı sıralarda, Eczacılık Okulu’nda öğrenciymiş. Ardından, 1941’de Almanya’nın, Sovyetler Birliği’ne saldırmasına ve Naziler’in hızlı bir şekilde Sovyet topraklarında ilerlemesine, dolayısıyla memleketi Kırım’ın hızla Alman işgali altına girmesine şahit olmuş. Bütün…
Kafkasya-Kırım
Kafkasya'da Ölüm ve Sürgünler
R
us istilasından önce, Kafkasya bölgesindeki Müslüman halkın çoğunluğunu (Azerbaycan ile Erivan'da) Türkler teşkil ediyorlardı ve geriye kalan bölgelerde de, Müslüman boyları vardı. 

Boyların en büyükleri Çerkesler, Abazalar, Çeçen-İnguşlar ile Dağıstanlılardı. Küçük gruplar, büyüklerin kollarıydılar ve bilhassa…
Kafkasya'da Ölüm ve Sürgünler
Kafkasya-Kırım
Türkiye'ye Sığınan Azeri Türkleri'nin Hazin Akıbeti
1

945-46... Diktatör Stalin kâbus gibi çökmüş Sovyetleri kavurmakta. Bütün halklar ama bilhassa Türkler büyük baskı altında.  Abdest yasak, namaz yasak. Kur’an-ı kerim bulundurmak, Türk’üm demek  asla ve zinhar! 

O yıllarda Türk’üm demek Türkiye’de de yasak. Hele bir Turancılıktan biletinizi kesmesinler, tabutluklara…
Türkiye'ye Sığınan Azeri Türkleri'nin Hazin Akıbeti
Kafkasya-Kırım
Kırım'dan Gelirim
K
ırım öyle bir diyardır ki, orada Anadolu - Osmanlı Türklüğü ile Karadeniz'in kuzeyindeki Deşt-i Kıpçak (Tatar) Türk kültürü birbirine kavuşmuş, beraberce omuz omuza Tuna boylarına inmiş ve sonunda yine beraberce Anadolu'ya dönmüşlerdir. 

Bizim tarih derslerinden kaynaklanan milli kültürümüz daha ziyade…
Kırım'dan Gelirim
Kafkasya-Kırım
Karabağ Türk Yurdudur
K
arabağ, Araplar döneminde "Arran" adı ile anılan, Müslüman Türkler'in hakîmiyeti altına girdikten sonra Karabağ adını alan; Azerbaycan'da Kür ve Aras ırmakları ile Gökçegöl arasındaki dağlık bölge ile bu bölgeye bağlı ovalardan ibaret 18.000 km2 yüzölçümünde yüksek bir yaylanın adıdır. 
Uzun asırlar çeşitli Türk devlet…
Karabağ Türk Yurdudur
Kafkasya-Kırım
Karabağ’da neler oluyor?
A
zerbaycan ile Ermenistan arasındaki gerilim giderek tırmanıyor. Karabağ’daki ateşkes durumu son haftalarda sürekli biçimde ihlal ediliyor… Bu gidişat, acaba daha geniş bir savaşa yol açabilir mi? Daha Sovyetler Birliği tam dağılmadan evvel, Rusya’nın çok stratejik bir hamlesiyle Ermenistan Azerbaycan’ın Karabağ…
Karabağ’da neler oluyor?
Kafkasya-Kırım
Hürmetli Aliyev'e Teşekkür
T
ANAP sözleşmesi Bakü'de yapılacakken Ankara'da ikinci defa da patlamalar olması üzerine Azerbaycan Cumhurbaşkanı, sn İlham Aliyev, devlet erkânıyla beraber kalkıp Ankara’ya gelme âlicenablığını gösterdiler.

Sn Aliyev, hem bu nezaketi ve hem de altı ayrı andlaşmayı ihtiva eden mukaveleyi imzalama merasiminde mevkidaşı…
Hürmetli Aliyev'e Teşekkür
Kafkasya-Kırım
Osmanlı Devletinin Çerkesleri İskân Siyaseti
O

smanlı imparatorluğu çok göç alırdı. Ancak Osmanlı devletinde bu konuda gelişmiş bir “devlet etme, krizi yönetme ve iskân politikaları” oluşturma tecrübesi vardı.

Rus çarlığının sistemli olarak uyguladığı Çerkes Soykırımının ardından topraklarından göçe zorlanan 1,5 milyon Çerkesin iskânından söz ediyorum.
 
Bu iskân Çer…
Osmanlı Devletinin Çerkesleri İskân Siyaseti
Kafkasya-Kırım
Peygamber Huzurunda Bir Mücahid: İmam Şamil
K
afkasya’nın büyük kahramanı Şeyh Şamil Rus esaretinden kurtulduktan sonra İstanbul’a geldi. Buradan mukaddes diyarlar, Mekke ve Medine’yi ziyarete gitti. Aşağıda Şeyh Şamil’in Medine’de Resûlallah’ın kabrini nasıl büyük bir aşk ve hasretle ziyaretini okuyacaksınız: 

 Başlarında beyaz sarıkları olan ziyaretçi…
Peygamber Huzurunda Bir Mücahid: İmam Şamil
Kafkasya-Kırım
Büyük Sürgün Kafkaslar
Ahıska bir gül idi gitti,
Bir ehli dil idi gitti,
Söyleyin Sultan Mahmud’a,
İstanbul’un kilidi gitti. Ahıska ağıdı.

B

üyük Sürgün Kafkaslar dizisi için TRT Genel Müdürü Şenol Göka ve ekibiyle, diziye emeği geçenlere teşekkürler. Gayemiz “üzüm yemektir”, bu yüzden dizinin eksiğine gediğine bakmadan şunu söylemek gerekir:

Mill…
Büyük Sürgün Kafkaslar
Kafkasya-Kırım
Bakü'den
A

kşam üzeri Uluslararası Haydar Aliyev Havalimanı’na uçağımız kuş gibi süzüldüğünde Bakü şehri bir inci gibi Hazar Gölü kıyısında tüm haşmetiyle göz kamaştırıyordu. Her taraf bir ışık hüzmesine bürünmüştü. Çok geniş bir alana yayılmış Bakü şehri bir gelin edasıyla bizi selamlıyordu.

Türk Dünyası Araştırmalar Vakfı’nın…

Bakü'den
Kafkasya-Kırım
Kafkas Gelincikleri

Yazın evvelinde Gence çölünde
Çıhıblar yene de dize lâleler
Yağışdan ıslanan yaprağlarını
Seripler dereye düze lâleler

Hayalimden neler gelib ne geçer
Yaz gelir ellere durnalar göçer
Bulağlar semâver ağ daşlar şeker
Benzeyir çemende köze lâleler

Meylim üzündeki gara haldadır
Hicranın elacı ilk vüsaldadır
Ne vakittir aşığın gözü…
Kafkas Gelincikleri
Kafkasya-Kırım
Kafkasya’da Son Kale Karaçay’ın Düşüşü
1

828 yılına gelindiğinde Kafkasya’nın büyük bir kısmı üzerinde hâkimiyet sağlamış olan Rusya’nın ele geçiremediği tek bölge Kafkasların en sarp bölümünde yer alan Karaçay bölgesiydi.

Karaçay bölgesinin hem Osmanlılar hem de Ruslar açısından stratejik önemi vardı. Kafkasların en yüksek dağı Elbruz’un…

Kafkasya’da Son Kale Karaçay’ın Düşüşü
Kafkasya-Kırım
Rusların Korkulu Rüyası: Şeyh Şamil
K

aradeniz ile Hazar Denizi arası, Kafkasya ve Dağıstan diye bilinir. Beyaz ırkın dünyaya buradan yayıldığı rivayet olunur. Bugün bile onlarca ırk ve yüzlerce lehçenin yaşadığı bu dağlık mıntıkada, sert kabileler asırlarca hürriyet içinde yaşadılar.

Kafkasya ve Dağıstan’a İslâmiyet iki koldan girdi. Kafkasya’da…

Rusların Korkulu Rüyası: Şeyh Şamil
Kafkasya-Kırım
Kafkas Muharebelerinde Zalim Bir Rus Generali: Yermolov
1

816 yılı sonbaharında Kafkasya'daki Rus ordusunun komutanlığına General Yermolov'un getirilmesiyle Kafkaslar'daki mücadelenin seyri değişti. Yermolov'un Kafkasya'da uyguladığı politika ve sistem Rusya'ya Kafkasları kesin olarak işgal etmenin ve ele geçirmenin kapılarını açtı. Son derece başarılı bir askeri geçmişi…

Kafkas Muharebelerinde Zalim Bir Rus Generali: Yermolov
Kafkasya-Kırım
Kâtibinin Kaleminden İmam Şamil
O

smanlı Devleti'nin çöküşünden, Rusya'da çarlık rejimine Bolşevik İhtilali'yle son verilerek yerini komünizmin, alışından sonra, burada derinlemesine tahlil etmek istemediğimiz birçok sebepten dolayı Türkiye coğrafyasında yaşayan bizler üç çeyrek asrı bulan uzunca bir süre adeta kabuğumuza çekildik.

Bir iki gayr…

Kâtibinin Kaleminden İmam Şamil
Kafkasya-Kırım
Kafkasya’da İslamiyet’in Yayılışı
İ

slam’ın ikinci halifesi Hazreti Ömer (Radıyallahü Anh) devrinin son yıllarında 643'te İran seferinde başarı kazanan İslâm orduları serdarları Suraka bin Ömer komutasında Azerbaycan'ı geçerek Kafkas Dağları'na ulaştılar. Mevcudu 5.000 civarında olan İslam ordusu Hazar kıyıları boyunca ilerlemeyi planlamasına…

Kafkasya’da İslamiyet’in Yayılışı
Kafkasya-Kırım
Kafkasya’nın Manevi Fatihi Ferah Ali Paşa ve Çerkezlerin Müslüman Olması
K

afkasya ile Osmanlı Hilafet merkezi arasında bağı kuvvetlendiren ve Çerkezlerin İslamiyet ile şereflenmesine vesile olan Ferah Ali Paşa aslen Gürcü olup, takva ehli bir Osmanlı paşası idi.

Osmanlı Devleti 18 yy sonlarına kadar Kuzey Kafkasya ile doğrudan bir münasebet kurmamış, bu bölge Kırım mültehakından…

Kafkasya’nın Manevi Fatihi Ferah Ali Paşa ve Çerkezlerin Müslüman Olması
Kafkasya-Kırım
Kafkasya’da Sovyet Zulmü
B

olşevikler ihtilalden hemen sonra İslam’ın temel müesseselerini ortadan kaldırmakla işe başladılar. İslam Hukukunu yasaklayarak İslam mahkemelerini kaldırdılar bütün vakıflara el koydular. Daha sonraları 1928’de ise İslam’a karşı tam anlamıyla saldırıya geçtiler. (Allahsız Beş Yıllık Planı’nın) uygulaması olan…

Kafkasya’da Sovyet Zulmü
Kafkasya-Kırım
Bir Millet İki Devlet Aynı Arzu Aynı Niyet

Kurtlar olur çobanların koyunu
İtten öğrenirse, kendi soyunu
“Azerilik” komünizmin oyunu
Azeri değiliz, Türkoğlu Türk'üz
Bahtiyar Vahapzade

A
zerbaycan Türkleri, Kafkasya bölgesinin en büyük Türk soyunu oluşturmakta. Ne acıdır ki  bu tarihi süreç içerisinde büyük zulüm ve soykırımlara  maruz kalmış,…
Bir Millet İki Devlet Aynı Arzu Aynı Niyet
Kafkasya-Kırım
Tatar Türkçesi, Türkiye Türkçesi İngiliz Casusu
1

981 yılıydı. Mavi trenle Ankara'dan İstanbul'a gidiyordum. Trenin hareketinden 15-20 saniye kadar önce bir genç adam koşarcasına gelip yanımdaki koltuğa yığıldı. Bir süre nefesini toplamaya çalıştı. Sonra etrafını seyre koyuldu.

Ben “Kırım Mânileri” isimli bir kitap okuyordum. Bir ara gözü elimdeki kitaba…

Tatar Türkçesi, Türkiye Türkçesi İngiliz Casusu
Kafkasya-Kırım
Esir Türkler Ve “Karanfil”
1

978 yılıydı; lisede tarih dersinde hanım tarih öğretmenimiz büyükçe bir dünya haritasını karatahtanın önüne açmış ve “Bana bu haritada Azerbaycan’ın yerini gösterecek olan var mı?” diye sormuştu. Sınıfta sadece iki öğrencinin parmağının kalktığını görünce acı acı gülümseyen öğretmen “yazık” demişti sadece… “Yazık!…

Esir Türkler Ve “Karanfil”
Kafkasya-Kırım
Kırım Kırım Kırdılar
A

llah rahmet eylesin babam Celal Hebu ayaklı arşiv gibiydi adeta. Küpürler kesmiş, notlar tutmuş, zarflamış dosyalamış kaldırmış kenara. Karıştırırken büyük ninemin hatıralarını buluyorum ve üç beş de sararmış fotoğraf yanında… Cihan harbi yıllarına dair değerli bilgiler var.

Ninem sade yazmış, girizgâhsız girmiş…

Kırım Kırım Kırdılar
Kafkasya-Kırım
Doğu Türkistanlılar ve İkinci Boraltan Faciası
T

ayland mülteci kampındaki Doğu Türkistanlı kardeşlerimiz Çin’e iade edilirlerse, “İkinci Boraltan Faciasının” yaşanacağına kesin gözüyle bakılıyor.

Bilmeyenler için “Boraltan Faciası” nedir hatırlayalım.

Stalin zulmünden Türkiye’ye sığınan Azeri Müslümanları, geri Stalin’e teslim eden İsmet İnönü’nün, İslâm âlemini ya…

Doğu Türkistanlılar ve İkinci Boraltan Faciası