Kafkasya-Kırım

Kafkasya-Kırım
Türk Yurdu Kırım
K

ırım’daki gelişmeleri millet ve tarih şuuruna sahip vatanseverler büyük bir kaygıyla takip ediyorlar. Rusların Kırım’ı işgal etmesi veyahut Kırım Özerk Cumhuriyeti’nin bir oldubitti ile denizaşırı komşumuz Ukrayna’dan ayrılarak Rusya’ya dâhil olması bu kaygının sebebi. Kırım hakkında derin değil yüzeysel bile bilgi…

Türk Yurdu Kırım
Kafkasya-Kırım
Kırım Tatarlarına sahip çıkmak
1
6 Mart 2014 tarihinde Kırım’da gerçekleşen referandum sonrası Kırım bölgesi, Rusya Federasyonu’na bağlanmış oldu. 1944 yılında Almanlarla işbirliği yaptıkları gerekçesiyle ana vatandan sürülen yüz binlerce Tatar, 1987 yılında tekrar ana vatana dönme fırsatını yakalamıştı. 23 yıldır Ukrayna bayrağı altında yaşam…
Kafkasya-Kırım
Kırım ve Maykop’un Yer Adları
Z

amanımızda Türk kültürü hazineleri tarihte emsali görülmemiş bir tehlikeyle karşı karşıya gelmiştir. Bütün dikkatler, bunun büyük bir yıkıma uğrayan dil, gelenekler ve tarih gibi kolaylıkla göze çarpan kısımlarına çevrilirken yer adlarının uğradığı tahribat gününün konusu olamamıştır.

Bizdeki dil yenileşmesine…

Kırım ve Maykop’un Yer Adları
Kafkasya-Kırım
Kafkas Muhacirlerine Osmanlı Devleti’nin Hizmeti
Ç

arlık Rusyası'nın Akdeniz'e inme askeri doktrininin gerçekleşebilmesi için işgal edilmesi gereken yerlerden biri de Kuzey Kafkasya idi. Bu tehlikeyi fark eden Osmanlı Devleti eskiden beri akrabalık bağlarıyla sıcak ilişki kurduğu Kafkas halkları ile siyasi ve askeri işbirliğini sıkılaştırarak Rusları durdurmaya…

Kafkas Muhacirlerine Osmanlı Devleti’nin Hizmeti
Kafkasya-Kırım
İkinci Dünya Savaşında Çeçen Sürgün ve Soykırımı

K
afkaslar'ın maden ve petrol zenginliği Almanlar'ın da iştahını kabartmıştı. Böylece İkinci Dünya Savaşı'nda bölgenin kaderi yeniden değişti. Almanlar Kafkasya'ya yönelişi sonucu Çeçenistan'ın büyük bir kısmını işgal etmiş, fakat Grozni'ye girememişlerdi. 

Ruslar, Kafkas Dağları'nın gerisine çekilirken, madenler ve…
İkinci Dünya Savaşında Çeçen Sürgün ve Soykırımı
Kafkasya-Kırım
Biz Bir Millet İki Devletiz
C
umhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Azerbaycan seyahatine eşlik ettik. Devlet geleneğimizde yeni seçilen bir Cumhurbaşkanı ya da Başbakan ilk yurtdışı ziyaretlerini yavru vatan Kıbrıs’a, ardından da kardeş ülke Azerbaycan’a gerçekleştiriyor. Bu önemli geleneği devam ettiren Erdoğan’ın KKTC’den sonra ikici…
Biz Bir Millet İki Devletiz
Kafkasya-Kırım
Karaçay-Malkar Türkleri’nin Göç ve Sürgünleri
K

araçay-Malkar Türklüğü’nün Kafkasya’da bugünkü tabiî ve etnik coğrafyasının tamamını şu şekilde izah etmek mümkündür: Güneyde Kafkas Dağları, kuzey-batı’da Çerkes Bölgesi, doğuda Kabartaylar, batıda Maykop bölgeleri arasındadır. 

Türkiye’ye Göçler

1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı’ndan sonra imzalanan Kaynarca Antlaşması…
Karaçay-Malkar Türkleri’nin Göç ve Sürgünleri
Kafkasya-Kırım
Ah Kırım Ah
K

ırım’ı ve Kırım Türklerinin sanatını, tarihini, edebiyatını ve musikisini bir araya getirdiği kitabının sunuş kısmında Sayın Oktay Aslanapa “Kırım, Kırım Türkü/Tatarı denilince yüreğimizin bir köşesi derinden sızlar. Türk ve dünya tarihinin bu en mazlum, en mağdur fakat en haysiyetli insanları, son yüzyılda toplu…

Ah Kırım Ah
Kafkasya-Kırım
Ey Bahtsız Kırım
K

ırım’ın bahtsızlığı güzelliğinden ve stratejik konumundan ileri geliyor. Ukrayna 1991 yılı sonlarında bağımsız bir devlet haline geldi. Kırım da bu devlet sınırları içinde özerk bir cumhuriyet olarak konumlandı.

18 Mayıs 1944 tarihinde Stalin tarafından uygulanan vahşi sürgünle topraklarından koparılan Kırım…

Ey Bahtsız Kırım
Kafkasya-Kırım
Kapı Komşumuz Nahçıvan Cumhuriyeti
A

zerbaycan Cumhuriyeti’ne bağlı bir özerk cumhuriyettir. Kuzeyi ve doğusu Ermenistan ile, güneyi ve batısı da İran topraklarıyla çevrilmiş olup, batısında yer alan Türkiye ile on üç kilometrelik bir sınırı vardır.

Bu sınır bölgesi Türkiye tarafından “Dil Ucu” olarak adlandırılmakta olup, Türkiye ile Nahçıvan’ı…

Kapı Komşumuz Nahçıvan Cumhuriyeti
Kafkasya-Kırım
Tehcirden 70 Yıl Sonra Kırım…
K

ırım Tatarları, 70 yıl önce Stalin’in emri ile yüzlerce yıllık vatanlarından bire kadar sürüldüler. Hayvan vagonlarına tepeleme doldurulan insanların büyük bir bölümü yol şartlarında vefat etti. Kalanları geniş Sovyet imparatorluğunun muhtelif bölgelerine dağıtıldı…


1990’lı yılların başında Taşkent’te, yaşlı bir…
Tehcirden 70 Yıl Sonra Kırım…
Kafkasya-Kırım
Kırım, Kadim Türk Toprağıdır

K
ırım Yarımadası Hazarlar zamanında Kıpçak nüfusunun yerleştiği bir yerdi. Selçuklular zamanında buraya akınlar yapılmıştı. İzzeddin Keykavus zamanında buraya Türkmenler yerleştirilmiş daha sonra bunlar Dobruca-Besarabya bölgesine nakledilmişlerdi. 13. yüzyılın ilk yarısında cereyan eden bu hadiseler sırasında Sarı…
Kırım, Kadim Türk Toprağıdır
Kafkasya-Kırım
Denizlere Hakim Olmayan, Karada Rahat Edemez

K

ırım bir kere daha gündemimizde. O'nu yeniden hâfıza ve siyâsî gündemimize taşıyan sebep, Ukrayna'daki tezgâhlanmış olaylar ve Rusya'nın ön almak  maksadıyla Kırım'ı fiilen işgal etmesi oldu. Nasıl ki "Suriye'den bize ne, kendi fakirimiz dururken niye Suriyeli mültecilere bakıyoruz?" diyebilen zavallılarımız varsa emi…

Denizlere Hakim Olmayan, Karada Rahat Edemez
Kafkasya-Kırım
Kırım’ın II. Dünya Savaş’ında Ruslar Tarafından İşgali
1

943 Kasım ayı geldiğinde Sovyet ordusu Kırım’ın anahtarı olan Prekop’a doğru hızla ilerliyordu. Kızıl Ordu 1944 Nisan’ında Kırım’a girdi ve Mayıs ayında Almanlar Kırım yarımadasından tamamen çıkarıldılar. Kızıl Ordu’nun Kırım’da bulunduğu ilk iki hafta boyunca, Sovyet subayları Türkler üzerinde terör estirdiler. 


A…

Kırım’ın II. Dünya Savaş’ında Ruslar Tarafından İşgali
Kafkasya-Kırım
II. Dünya Savaşında Kırım'ın Almanlar Tarafından İşgali

İ

kinci Dünya Savaşı sırasında 30 Eylül-30 Kasım arasında ilk defa Prekop’da görünen General Manstein komutasındaki Alman ve Rumen birlikleri, Sivastopol dışında bütün yarımadayı işgâl etti. Naziler yalnızca Odesa ve Sivastopol’de ciddi bir direnişle karşılaştılar (Bu yüzden, sözü edilen iki şehir sonradan Sovyetler…

II. Dünya Savaşında Kırım'ın Almanlar Tarafından İşgali
Kafkasya-Kırım
Kafkasya’da Kaynaşan İki Toplum: Karaçay ve Çerkezler
R

usya Federasyonu’na bağlı Karaçay-Çerkez Özerk Bölgesi, Sovyet döneminde Stravpol bölgesindeki idari bilim, “oblast”tır. Buraya adını veren iki temel halk grubu Karaçaylar ve Çerkezlerdir. Karaçay-Çerkez Özerk Bölgesi’nin yönetim merkezi Çerkesk olup, nüfusu 1986’da 396.000, yüzölçümü 14.100 km karedir. SSCB’nin…

Kafkasya-Kırım
Kırım, Kırım, Kırım
K
ırım hep kırıma uğramak zorunda mı? Tarih boyunca kaç defa göçe zorlandılar, yurtlarından edildiler... (Galiba 6 defa. Başka yerde böylesi görülmedi.) Şimdi yine sıkıntılı bir dönem yaşanıyor Kırım'da.

Tapular ellerinden alınacak mı? 
Okullar kapanacak mı?
Aileler dağılacak mı?
Tekrar göçe zorlanacaklar mı?
Kırım Türkleri…
Kafkasya-Kırım
Kırım nasıl Osmanlı toprağı oldu, sonra nasıl kaybedildi?

V
III. asırdan beri Hazar, Kuman ve Moğol hâkimiyetinde yaşamış bir Türk yurdu olan bugünki Güney Ukrayna, Cengiz Han'ın oğlu Cuci'nin payına düşmüştü. Burada kurulan Altınordu Devleti'nin Emir Timur tarafından yıkılması üzerine, taht kavgalarına karışan prens ve beylerin sığınağı Kırım yarımadası olmuştur. 

XIII. asırda…
Kırım nasıl Osmanlı toprağı oldu, sonra nasıl kaybedildi?
Kafkasya-Kırım
Sürgünün 70. yıl Dönümünde Bir İşgalin Ortasında Kırım Türkleri

K
ırım Tatarları vatanlarından kendilerini koparan büyük sürgünün 70. yılında,  kadim korkularını ve endişelerini yeniden canlandıran bir ortamda  buldular kendilerini. Rusya'nın Kırım'ı işgali ile kapanmayan yaralar tekrar açıldı. Acıyla dolu ve Rusya'dan gelen zulümle dolu tarihlerinin  tekerrür…
Sürgünün 70. yıl Dönümünde Bir İşgalin Ortasında Kırım Türkleri
Kafkasya-Kırım
Kırım Neyimiz Olur?
K

ırım üzerine kelam etmeden, bu beldeye yazılmış, Ey Güzel Kırım isimli halk türküsünün kollarına kendimizi bırakalım: 


 “Bala çağa vatanım dep köz yaşın döker
Kartlarımız emenç yayıp dualar eder
Men bu yerde yaşalmadım yaşlığıma toyalmadım  
Vatanıma hasret kaldım ey güzel Kırım.

Kırım Neyimiz Olur?
Kafkasya-Kırım
Kırım, Yüreğimizdeki Sızı
B
atı, Suriye'den sonra Ukrayna'da da zorda. Suriye'de kaybettiği gibi Ukrayna ve ırım'da da kaybedeceğe benzemekte. Bir tarafta turuncudan mora renk renk devrimler getiremedi, bir tarafta Arap Baharı estiremedi. Onların yerini kan, ölüm ve gözyaşı aldı...

Kırım, II. Dünya Harbi'ndeki gibi iki tehdit arasında. Nasıl ki…
Kırım, Yüreğimizdeki Sızı
Kafkasya-Kırım
Ukrayna Bizim İçin Neden Önemli?
U
krayna’daki bu gelişmeler bizi de yakinen ilgilendiriyor. Çünkü; Kırım Yarımadası Ukrayna sınırları içindedir ve burada Tatar Türkleri kardeşlerimiz yaşamaktadır. 26 Aralık1917 tarihinde Kırım Tatar Türkleri Milli Kurultayı’nın ilan ettiği cumhuriyet, Rusların işgali sonrası yok sayıldı ve Kırım Yarımadası 23…
Ukrayna Bizim İçin Neden Önemli?
Kafkasya-Kırım
Gence'deki Sürpriz
O
n yedi yaşındaki oğlunuz kalbinden rahatsızlanmış hastanede yatıyor. Nereye gidersiniz? Hastaneye mi yoksa Orta Afrika Cumhuriyeti’ndeki katliamları konuşmak üzere daha önce söz verdiğiniz binlerce km ötedeki zirveye mi?

Siz sorunun cevabını düşünürken önce Gence’ye uğrayalım. Azerbaycan’ın ikinci büyük şehri ve ilk…
Gence'deki Sürpriz
Kafkasya-Kırım
Kırım Türklerinin Sürgününden Hazin Bir Hatıra
1
928 yılında Kırım’ın Yalıboyu'ndaki güzel Simeiz’de doğdum. Sürgün edildiğimizde 15 yaşındaydım. O günler, birinci gününden son gününe kadar, hep aklımda. Nasıl unutulur ki o günler? İstesem de unutamıyorum.

Sürgünden bir gün önce her şey sakindi. Pek çok evde olduğu gibi bizim evde de cepheden gelen izinli Rus…

Kırım Türklerinin Sürgününden Hazin Bir Hatıra
Kafkasya-Kırım
Revan, Erivan, Yerivan: Türk Yurdu idi Bir Zaman
E
rivan bize çok uzak, Yerivan daha da uzak! Revan ise çok yakın. Erzurum gibi Kars gibi... İşte bir Erzurum türküsü:

O Revan’ın ak yokuşu
Oraya gider değilem!

Ya Topkapı Sarayı’ndaki o zarif köşk? “Revan köşkü”...

Saray’ın 4. Avlusundaki bu köşk, 4. Murad’ın Revan zaferinin hatırasına yapılmıştır. Mimar Kasım Ağa’nın…
Revan, Erivan, Yerivan: Türk Yurdu idi Bir Zaman
Kafkasya-Kırım
Korkuyu Bağrında Eriten Adam
M

ustafa Kırımoğlu’nun hayatını okuyan herkesin yazının başlığına hak vereceğine inanıyorum.


Kendisiyle yüz yüze ilk defa 2005 yılında karşılaştığımda biraz da yüksek sesle; “Bu mu efsane Kırımoğlu” demiştim ve etrafımdakilerden ve kendisinden utanmıştım.

Korkuyu Bağrında Eriten Adam
Kafkasya-Kırım
Biri Şehri Kurtaran Şiir: Bahçesaray Çeşmesi
Ş

iir bir şehiri kurtarabilir mi? Sıkılan bir ruhu zincirlerinden, utangaç bir aşkı yalnızlıktan, özleyen bir kalbi durmaktan kurtarabilir rahatça… Ama bir şehri kurtarabilir mi bir şiir? Kırım seyahatimizde söylediler kurtarabildiğini… Söz konusu şehir Kırım Hanlığı’nın başkenti Bahçesaray. Söz konusu şiir: “Bahçes…

Biri Şehri Kurtaran Şiir: Bahçesaray Çeşmesi
Kafkasya-Kırım
Bahçesaray veya Han Saray
K
ırım denilince akla Bahçesaray gelir. İnsana insanca yaşama imkânı sunan ve kurdukları medeniyeti, “insanı yaşat ki, devlet yaşasın” prensibi üzerine inşa eden Hanlar, Padişahlar, Sultanlar, kendileri başta olmak üzere tebaalarıyla birlikte “Kul” olduklarını asla unutmamışlar.

Bu hakikati önce Topkapı Sarayı’nda, sonra…
Bahçesaray veya Han Saray
Kafkasya-Kırım
Bahçesaray'ın "Gözyaşı Çeşmesi"

Bahçesaray'da bir "Gözyaşı Çeşmesi" vardı Akyar mermerinden yapılmış,
Bu çeşme Kırım Giray'ın gönül ikliminde açan nilüferdi.
Bu çeşme Kerem'di, bu çeşme Aslı'ydı, bu çeşme Dilara Bikeç selsebiliydi,
Bu çeşme gazilerle, erenlerle, şehitlerle beraberdi. 

Gaspıralı İsmail bu çeşme başında duydu, sesini tarihin;
Bu çeşmede uya…

Bahçesaray'ın "Gözyaşı Çeşmesi"
Kafkasya-Kırım
Ahıska’yı Bilir misiniz?
B
en, sürgün bir halkın çocuğu olarak, yaşadığım ülkelerin kültürü ve hayat tarzıyla birlikte dilini de öğrendim ve konuştum. Bunun içindir ki kendimi de hayrete düşüren değişik bir şiveyle konuşmaktayım.

Türkiye'ye geldiğimiz ilk günden itibaren tanışıp konuştuğum kişiler, hatta şu anda kaldığım yurttaki oda…
Ahıska’yı Bilir misiniz?
Kafkasya-Kırım
Ahıskalı Nine'nin Vatan Hasreti
A

zerbaycan'ın Sabirabad Köyünde kalabalık bir pazar yerinde dolaşıyoruz. Yanımda amca oğlu Hüseyin var. İnsanlar, önlerindeki mallarını satmak için bağırış çığırış içindeler. Azeri Türkçesiyle Anadolu Türkçesi iç içe karışmış. Yaşlı bir kadın tezgahına sıraladığı incik boncuk gibi şeyleri satmaya çalışıyor.…

Kafkasya-Kırım
Kırım’ın Dramını Edebi Eserleriyle Dile Getiren Yazar: Cengiz Dağcı
B
üyük şairimiz Necip Fazıl; “Öleceğiz ne çare!” diyor; evet ölüm hayatın parçası, ondan kaçış yok, Alah imandan, Kur’an’dan ayırmasın. Fakat gurbet diyarında ölmenin garipliğini herhalde bugüne kadar hiçbir kalem yeterince anlatamamıştır. Yıllarca önce hayata tutunmasından biricik yardımcısı olan eşini kaybetmesi…
Kırım’ın Dramını Edebi Eserleriyle Dile Getiren Yazar: Cengiz Dağcı
Kafkasya-Kırım
İsmail Bey Gaspıralı’den Sultan II. Abdülhamid Hân’a Mektup

“Kırımlı İsmail Bey Gaspıralı 29 Nisan 1984 tarihinde İstanbul’a gelerek Sultan II. Abdülhamid Han’a Bir mektup takdim etti. Mektuba ilave olarak sunulan ve özel bir şekilde hazırlanmış bir belgede de 1893 yılına kadar Bahçesaray, Kazan, Taşkent ve diğer bazı şehirlerde basılan bazı İslami eserlerin listesi…

İsmail Bey Gaspıralı’den Sultan II. Abdülhamid Hân’a Mektup
Kafkasya-Kırım
Azerbaycanca Değil Azerbaycan Türkçesi

Y

avuz Bülent Bakiler’in bir Azerbaycan seyahatinde rehberi Elçin Şıhlı ile yaptığı sohbeti aşağıda okuyacaksınız:


     Azerbaycan’ın nüfusu kaç milyondur Elçin?

Azerbaycanca Değil Azerbaycan Türkçesi
Kafkasya-Kırım
Yurdunu Kaybeden Adam: Cengiz Dağcı
C
engiz Dağcı, 300 yıl Osmanlı İmparatorluğu hâkimiyetinde olan Kırım'ın Gürzuf kasabasında doğar ve 4 yaşından itibaren de Kızıltaş'ta yaşar.

O dönemde Sovyet Rusya'nın hüküm sürdüğü Kırım'da açlık, kıtlık ve baskı şiddetini artırmıştır. 1929'daki ilk sürgünde askeri kamyonlara bindirilen binlerce Kırım Türkü'nün…

Yurdunu Kaybeden Adam: Cengiz Dağcı
Kafkasya-Kırım
Milli Mücadelede Azerbaycan Türklerinin Yardımı ve Bolşevik Soygunu
Y

ıl 1923, üstelik sonları, Lozan Barış Andlaşması ikmâl edilmiş; Cumhuriyet de ilân edilmiş.


Sabık Azerbaycan Maliye Bakanı Abdülvâsi Bey, Türkiye'ye sığınmış. Şehzadebaşı, Hoşkadem sokağı 48 numarada kalıyor.


Abdülvâsi Bey  hemen devlete başvurmuş; Bakü Müslümanlarının sizler için topladığı yardım…

Milli Mücadelede Azerbaycan Türklerinin Yardımı ve Bolşevik Soygunu