O
ğuzlarda siyasi teşekkülün adı “él” “il” dir. Oğuzeli, Dulkadirli ili vb. Sonraları “el-il” yerine Arapçadaki “kavim” kelimesi kullanıldı. Oğuzlarda el’in meydana getirdiği teşekküllerin her birine “boy” (bod) denir. Onlar da obalara ayrılır. Kaşgarlı’ya göre bunların hepsi Türkçe kelimelerdir. Obalar da oymaklara ayrılır. “Oymak” kelimesi de aşiret anlamında olup Moğolca “ayimağ” kelimesinden gelir.
16. yy.da Osmanlı âilesinin yurdu olan “Sultanönü Sancağı”ndaki Karacaşehir kazâsına bağlı bir köy “Tokuz Oğuz” adını taşımakta idi.
Oğuz Boyları Türk ili Türkiye’ye tam damga vurmuş ve onun ne kadar Oğuz Kağan’ın mîrâsı olduğunu göstermiştir.
Hangi Oğuz Boyu hangi iskan mahallerinde kaç defa kullanılmıştır?
Kayı 31 yerde Konya, Kütahya, Mardin, Sivas vb.
Bayat 32 yerde;
Alkaevli 2 yerde;
Karaevli 4 yerde;
Yazır 20 yerde (Mardin-Savur);
Döger 12 yerde (Diyarbakır-Dicle, Urfa- Hilvan);
Dodurga 16 yerde;
Yaparlı 2;
Avşar 51;
Kızık 26;
Beğdili 13;
Bayındır 36;
Peçenek (Beçenek) 7 (Mardin-İdil);
Kargın 27;
Çavuldur 14;
Çepni 30;
Eymür 35;
Alayuntlu 2 (Mardin-Midyat-Dargeçit);
Yüregir 17;
İğdir (İğdır) 23;
Bügdüz 7;
Yuva (Yıva) 26;
Kınık 46 meskun mahalde yer adı olarak kullanılmıştır. Bunların toplam sayısı 497’dir.
Diğer Türk adı kavimleri, Uygur (Diyarbakır-Kulp-Ağaçlı), Yağma, Kuman, Kumanlar, Çiğil (Diyarbakır-Silvan) Halaç, Kazak.
Yukarıda da görüldüğü gibi Oğuz boyu adları Türkiye’de 500 civarında yer adı olarak verilmiştir. Özellikle Güneydoğu Anadolu bölgesinde de bu boy adlarının bulunması bir iddia değil gerçektir. O hâlde bu vatana “Anatolia” (Anadolu) demek yerine “Türk ili”, “Türk yeri”, “Türkistan”, “Türkiye” demek daha doğrudur.
Kaynak: Tuncer Gülensoy, Köken Bilgisi, TDK Yayınları, Ankara, 2007.
