Tireli Şehid Mehmed

Prof. Dr. Beynun Akyavaş 24.07.2022 1400
G
resim

eçenlerde bir akşam yazıları karıştırırken rahmetli babam Ragıp Akyavaş'tan, çocukluğumda dinlediğim ve dinlerken ağladığımı hatırladığım bir harp hikâyesini yine gözyaşlarımı tutamadan okudum. Yazıyı buraya olduğu gibi alıyorum:

“Karanfil diyâri Tire, İzmir vilâyetine bağlı büyük bir kazanın merkezidir. İzmir’in altmış kilometre güney doğusunda bulunan Tire’de bilhassa karanfilin en nâdîde çeşitleri yetişir. Tireliler târihte muhârip olmakla şöhret yapmışlardır. Aydın bölgesinin yiğit ve güzîde askeri sayılmakla temâyüz etmişlerdir.  

Tire’nin Mûsâlar köyünden Tulumcuoğlu Mehmed’i bu arada rahmetle yad etmek isterim. Meşrutiyetin ilânından hemen sonra Yemen’de çıkan isyânı bastırmak üzere İzmir ve havalisinin redifleri silâh altına alınıp Yemen’e sevk olunmuşlardı. Bir kısmı da Medîne’deki muhâfız taburlarına verilmişlerdi.

Yemen bu!... Anadolu’nun hiçbir köyü yoktur ki Yemen denilince gözyaşı dökmesin. Sevgisi halâ gönlümden çıkmayan Tireli Mehmed ile Medîne’den Romanya’ya kadar gelmiştik.

Mehmed Tire’nin Mûsâlar köyünde doğmuş, çocukluğunu karanfil diyârında geçirmiş, ilk gençliğini susuz Yemen çöllerinde, cehennem gibi üfleyen Hicaz kumsallarında eritmişti. Mehmed ile birlikte Tih sahrâsını dolaştık. Çanakkale’de kaç defa ecelle karşılaştık.

‘Annem beni yetiştirdi bu ellere yolladı türküsünü’ söyleye söyleye ne O’nun ne de benim hiç görmediğimiz bilmediğimiz İbrâil’e geldik. Mehmed’i Romanya’da öteki Mehmed’lerle birlikte Baldovinesti köyüne gömdük.

Mehmed benim emir neferimdi. Tire medreselerinde bir miktar okumuş, oldukça uyanık bir Aydın uşağı idi. Vefâkârlıkta her Türk çocuğu gibi emsalsizdi. Ondan Tire’ye âit çok şeyler dinledim. Onun hikâyelerinin tesirinde kaldığım için içimde Tire’ye karşı bir hasret duyarım. Bugüne kadar bu arzumu tatmin edecek bir imkân bulamadım.

Yağmurlu geçen bayram günlerinde iç sıkıntısından muhtıra defterimi karıştırıyordum. Bir insanın hatıra defterinin olması ne güzel şeydir. İnsana neler hatırlatıyor neler… Bu dünyadan bize kalacak olan da acı veya tatlı hatıralar değil midir? Yaşı benimkine yaklaşan o fersude defterin yapraklarını çevirirken Mehmed’in o asil ve kahraman sîmâsı gözümün önüne geldi. Sered nehri kıyısındaki zeminlikten gelen karanfil üzerine söylenmiş mânileri, yanık sesi kulağımda akisler meydana getirir gibi oldu. Benim karanfili sevdiğimi bilen Mehmed ekseri memleket türkülerini karanfil üzerine seçerdi:

Karanfil katar oldu
Ayrılık yeter oldu
On beş aydır görmedim
Ölümden beter oldu

Zavallı Tulumcuoğlu karanfil diyârı Tire’sine kavuşmaktan iyice ümidi kesmişti. Hangimiz kesmemiştik ki!...

Gayri Tire’yi göremeyeceğiz gibi geliyor bana derdi. Hakikaten de öyle oldu. On beş gün sonra ileri hatlara bana sefertası ile yemek getirmek üzere gelirken bir kör kurşunun isabetiyle yuvarlandı gitti. Mübârek naaşını bir gün evvel kendi gibi şehit olan teğmen Fuad’ın tümseğinin yanına uzattık. Kabrine indirirken dudaklarından damla damla kan geliyordu. Bu damlalar belki de ruhundan kopmuş birer karanfildi. Allah rahmet eylesin.”

İlgili Makaleler

Kültürümüz
İTTİHAT VE TERAKKİ’NİN MANEVİ ZULMÜ!
I 908 senesinde İttihat ve Terakki Fırkası, Sultan Abdülhamid Han’ı tahttan indirerek Osmanlı Devleti’nin idaresini tamamen ele geçirdi. 1914’te de Osmanlı Devleti’ni Birinci Cihan Savaşı’na sokarak,…
İTTİHAT VE TERAKKİ’NİN MANEVİ ZULMÜ!
Kültürümüz
Çar Nikola Ayasofya'ya Yine Çan Takmak İstiyordu
B irinci Cihan savaşında Ruslara esir düşen Fahrettin Erdoğan hatıralarında şunları kaydediyor: Ayasofya-i Kebîr Câmi-i Şerîfi ''İstanbul’un Fatih Sultan Mehmet tarafından alınışı sırasında…
Çar Nikola Ayasofya'ya Yine Çan Takmak İstiyordu
Kültürümüz
AYDIN REİS CİHAN HAKANI'NIN HUZURUNDA
C ezayir Beylerbeyi Barbaros Hayrettin Paşa, Aydın Reis’i K anuni Sultan Süleyman’a ziyaret için İstanbul'a gönderdi. Hayrettin Paşa Hatıralarında, Aydın Reis’in İstanbul’a gidiş, gelişi ve padişahı…
AYDIN REİS CİHAN HAKANI'NIN HUZURUNDA
Kültürümüz
Selçukluların Bir İlmî Şaheseri: Nizâmiye Medreseleri
E Nizâmiye Medresesi vvelce hususî, münferit ve mahallî olarak yapılan dar muhtevalı din öğretimi, Sultan Alp Arslan’ın emri üzerine, Bağdad’da meşhur “ Ni z â miye ” medresesinin tesisi ile (1066)…
Selçukluların Bir İlmî Şaheseri: Nizâmiye Medreseleri
Kültürümüz
Horasan erenlerinden Sarı Saltuk
A
nadolu’nun İslamlaşması ve Türkleşmesi; Rumeli’nin fethinde Horasan alperenlerinin, dervişlerinin çok mühim bir rolü vardı. Bu şahsiyetlerden biri de Sarı Saltuk idi. 15. asrın sonunda kaleme alınan “Saltuknâme” destanı, onun hayatının mükemmel bir menkıbesidir. “Saltuknâme” üzerinde yurt içi ve yurt dışında araştırma…
Horasan erenlerinden Sarı Saltuk
Kültürümüz
Türkler, Coğrafyada da Öncü İdi
B
üyük milletler büyük insan yetiştirirler. Askerliğin üstadı, ilmin ve sanatın âşığı olan asil ve soylu milletimiz, diğer ilim dallarında olduğu gibi, mekân bilgisi dediğimiz Coğrafya alanında da, milletler arası şöhretler yetiştirmiştir. Bunların başında, Türk coğrafyacılarının pîri diyebileceğimiz Pîrî Reis, Seydi Al…
Kültürümüz
Sarıkamış Cephesinden İki Hatıra
B
irinci Dünya Harbi Sarıkamış cephesi komutanlarından Tuğgeneral Ziya Yergök’ün hatıralarından iki bölümü aşağıda sunuyoruz: 



Anadolu Kadınının Aşkı ve Cesareti 

… 

Birkaç gün sonra idi ki ileri hareket emri verildi. Bu emir iksir gibi askerler ile subayları etkiledi. Sabırsızlıkla sabahı beklediler. İleri hareketten…
Kültürümüz
Sultan 2.Abdülhamid Han Zamanında Subayların Maaşı
1. Dünya Harbi Doğu cephesi komutanlarından Tuğgeneral Ziya Yergök, hâtıralarında, Sultan 2. Abdülhamid Han zamanında subaylara verilen maaş ve erzak hakkında da şunları kaydediyor:

****

M
eşrutiyet'ten önce bir yüzbaşı dört altın lira maaş ve dört nefer erzakı alırdı. Ki dört nefer erzakı da aşağı yukarı iki altın…
Kültürümüz
Türklerin Cihan Hakimiyeti Mücadelesi
H
azreti Muhammed'in tebliğleriyle yayılan İslamiyet, dünyaya yeni bir düzen getirdi. Abbasi Devleti kurulduktan sonra Türkler, İslam'ın yeni askerleri oldular. Abbasi Halifesi Mutasım, Türkler için Samarra şehrini inşa ettirdi. Artık Türkler, Ortadoğu'nun önemli aktörleriydiler.

Tarihi Kırılma Noktası

Türklerin Müslüman…
Kültürümüz
Singapur'da Bir Osmanlı Hayranı
S
ibiryalı Türk Seyyah Abdürreşid İbrahim, Asya - Singapur'a yaptığı seyahatlerine dair hâtıralarını kaleme aldığı Âlem-i İslam kitabında şöyle diyor: 

 --- 

 Burada bulundukça birçok yerlere gittim. Pek çok adamla görüşerek tanıştım. Singapur’da yirmi kadar mescit olup, bunlardan beş büyüğü meşhurdur. Bu mescitlere…
Kültürümüz
Sibiryalı İki Hayırsever
Sibiryalı Türk Seyyah Abdürreşit İbrahim, Asya'da yaptığı seyahatlerine dair intibalarını kaleme aldığı Âlem-i İslam kitabında şöyle diyor: 


B
en İrkotski’de bulundukça misafiri olduğum dostum Şeyhullah Efendi ve büyük biraderi Zahidullah Efendiler hakkında biraz malumat vereceğim.

Hüda-yi nâbit bu iki kahramanın pederle…
Sibiryalı İki Hayırsever
Kültürümüz
Türk Kanı Çekiyor

Meşhur Türk seyyahı Abdürreşid İbrahim, seyahati esnasında trende karşılaştığı bir Tatar hanımla aralarında geçen konuşmayı şöyle naklediyor:
 
Tomski'den Ayrılış

B
en Tomski’de üç hafta kadar misafir olduktan sonra dostlara veda etmek üzere karar vermiştim. O gün dostum Zâkir Efendi de Omski'ye döneceğinden, Tayga…
Türk Kanı Çekiyor