Şaheser Bir Selçuklu Minberi

Zahid Demir 16.07.2024 660
M
resim
inber
Konya’da Selçuklu eseri, Alaaddin caminin minberi abanoz ağacından, birbirine geçme (kündekari) işçiliği ile meydana getirilmiştir. Anadolu Selçuklu devrinden beri bilinen bu ahşap minberin yan yüzleri, kapı söveleri ve alınlığı; arabesk ve rumi motiflerle, kûfi ve sülüs yazılarla süslüdür. Minber üzerindeki kitabelere göre bu şaheser, 550 H. Yılının Recep ayında (Eylül 1155), Ahlatlı Hacı Mengim Berti adlı bir sanatkar tarafından I. Sultan Mesud ve II. Kılıç Arslan zamanında yapılmıştır.

Minber Kitabeleri
1. Minberin kapısı üzerindedir: (Kûfî) (Din ve dünyanın sevgilisi, fetih babası, (fetihler sahibi) müminler emîrinin yardımcısı Kılıç Arslan oğlu Mes'ûd)

2. Minber kapısının alnında:  
   - "Bugün mülk kimindir? Tek ve Kahhar olan Allah'ındır." 4. Sure (Mumin)-16. Ayet  
   - Ayetler Allahü Teala kıyamet koptuktan sonra bütün insanların yok olduğunu bildirdikten sonra: "Bugün mülk kimin içindir?.." diye. Sorusuna cevap verecek canlı olmadığından kendisi kendisine: "Tek ve Kahhar olan Allah içindir." diyerek cevap veriyor.  
   - Bu ayetin açıklaması eskiden Cuma namazlarını devlet başkanları kıldırdığı için bu ayet: "Ey Padişah! Mülkünle övünme, bir gün gelip hepsi yok olacak, sadece yaptığın amellerin kalacak. Adil ol" manasını taşımaktadır.

3. Minber kapısını çeviren silme üzerinde:  
   - (Sultanlar Ulusu, şahlar şahının yücesi, Arap ve Acem sultanlarının efendisi, milletlerin idarecisi, din ve dünya sevgilisi, İslam ve Müslümanların dayanağı, sultanlar ve melikler övüşü, doğruların yardımcısı, kafir ve müşriklerin katili, mücahitlerin, Allah'ın kullarının ve halifesinin yardımcısı, Allah'ın illerinin koruyucusu, Şam, Efrenc, Ermen, Rum ülkelerinin sultanı fetihler babası Kılıç Arslan oğlu Mes'ud oğul Kılıç Arslan, Allah onun kuvvetini kat kat, meleklerini sonsuz ve sultanlığını devamlı eylesin.)

4. Minber şerefesinin üzerinde:  
   - (Bunu üstad Ahlatlı Hacı Mengim Berti yaptı. 550 senesinin Recep ayında tamamlandı.)  
   - Minber merdiveninin sağ ve sol korkuluklarındaki ikişer satır kûfi yazılar, Kuran-ı Kerim'den seçilmiş Ayet-i Kerime’lerdir. Sol korkuluk üstünde Besmele ile Ayet'ül Kürsi'nin bir kısmı, sağ korkuluk üstünde ise 3. Sure'nin 17, 18, 19. ayetleri yazılıdır.








İlgili Makaleler

Kültürümüz
İTTİHAT VE TERAKKİ’NİN MANEVİ ZULMÜ!
I 908 senesinde İttihat ve Terakki Fırkası, Sultan Abdülhamid Han’ı tahttan indirerek Osmanlı Devleti’nin idaresini tamamen ele geçirdi. 1914’te de Osmanlı Devleti’ni Birinci Cihan Savaşı’na sokarak,…
İTTİHAT VE TERAKKİ’NİN MANEVİ ZULMÜ!
Kültürümüz
Çar Nikola Ayasofya'ya Yine Çan Takmak İstiyordu
B irinci Cihan savaşında Ruslara esir düşen Fahrettin Erdoğan hatıralarında şunları kaydediyor: Ayasofya-i Kebîr Câmi-i Şerîfi ''İstanbul’un Fatih Sultan Mehmet tarafından alınışı sırasında…
Çar Nikola Ayasofya'ya Yine Çan Takmak İstiyordu
Kültürümüz
AYDIN REİS CİHAN HAKANI'NIN HUZURUNDA
C ezayir Beylerbeyi Barbaros Hayrettin Paşa, Aydın Reis’i K anuni Sultan Süleyman’a ziyaret için İstanbul'a gönderdi. Hayrettin Paşa Hatıralarında, Aydın Reis’in İstanbul’a gidiş, gelişi ve padişahı…
AYDIN REİS CİHAN HAKANI'NIN HUZURUNDA
Kültürümüz
Selçukluların Bir İlmî Şaheseri: Nizâmiye Medreseleri
E Nizâmiye Medresesi vvelce hususî, münferit ve mahallî olarak yapılan dar muhtevalı din öğretimi, Sultan Alp Arslan’ın emri üzerine, Bağdad’da meşhur “ Ni z â miye ” medresesinin tesisi ile (1066)…
Selçukluların Bir İlmî Şaheseri: Nizâmiye Medreseleri
Kültürümüz
Horasan erenlerinden Sarı Saltuk
A
nadolu’nun İslamlaşması ve Türkleşmesi; Rumeli’nin fethinde Horasan alperenlerinin, dervişlerinin çok mühim bir rolü vardı. Bu şahsiyetlerden biri de Sarı Saltuk idi. 15. asrın sonunda kaleme alınan “Saltuknâme” destanı, onun hayatının mükemmel bir menkıbesidir. “Saltuknâme” üzerinde yurt içi ve yurt dışında araştırma…
Horasan erenlerinden Sarı Saltuk
Kültürümüz
Türkler, Coğrafyada da Öncü İdi
B
üyük milletler büyük insan yetiştirirler. Askerliğin üstadı, ilmin ve sanatın âşığı olan asil ve soylu milletimiz, diğer ilim dallarında olduğu gibi, mekân bilgisi dediğimiz Coğrafya alanında da, milletler arası şöhretler yetiştirmiştir. Bunların başında, Türk coğrafyacılarının pîri diyebileceğimiz Pîrî Reis, Seydi Al…
Kültürümüz
Sarıkamış Cephesinden İki Hatıra
B
irinci Dünya Harbi Sarıkamış cephesi komutanlarından Tuğgeneral Ziya Yergök’ün hatıralarından iki bölümü aşağıda sunuyoruz: 



Anadolu Kadınının Aşkı ve Cesareti 

… 

Birkaç gün sonra idi ki ileri hareket emri verildi. Bu emir iksir gibi askerler ile subayları etkiledi. Sabırsızlıkla sabahı beklediler. İleri hareketten…
Kültürümüz
Sultan 2.Abdülhamid Han Zamanında Subayların Maaşı
1. Dünya Harbi Doğu cephesi komutanlarından Tuğgeneral Ziya Yergök, hâtıralarında, Sultan 2. Abdülhamid Han zamanında subaylara verilen maaş ve erzak hakkında da şunları kaydediyor:

****

M
eşrutiyet'ten önce bir yüzbaşı dört altın lira maaş ve dört nefer erzakı alırdı. Ki dört nefer erzakı da aşağı yukarı iki altın…
Kültürümüz
Türklerin Cihan Hakimiyeti Mücadelesi
H
azreti Muhammed'in tebliğleriyle yayılan İslamiyet, dünyaya yeni bir düzen getirdi. Abbasi Devleti kurulduktan sonra Türkler, İslam'ın yeni askerleri oldular. Abbasi Halifesi Mutasım, Türkler için Samarra şehrini inşa ettirdi. Artık Türkler, Ortadoğu'nun önemli aktörleriydiler.

Tarihi Kırılma Noktası

Türklerin Müslüman…
Kültürümüz
Singapur'da Bir Osmanlı Hayranı
S
ibiryalı Türk Seyyah Abdürreşid İbrahim, Asya - Singapur'a yaptığı seyahatlerine dair hâtıralarını kaleme aldığı Âlem-i İslam kitabında şöyle diyor: 

 --- 

 Burada bulundukça birçok yerlere gittim. Pek çok adamla görüşerek tanıştım. Singapur’da yirmi kadar mescit olup, bunlardan beş büyüğü meşhurdur. Bu mescitlere…
Kültürümüz
Sibiryalı İki Hayırsever
Sibiryalı Türk Seyyah Abdürreşit İbrahim, Asya'da yaptığı seyahatlerine dair intibalarını kaleme aldığı Âlem-i İslam kitabında şöyle diyor: 


B
en İrkotski’de bulundukça misafiri olduğum dostum Şeyhullah Efendi ve büyük biraderi Zahidullah Efendiler hakkında biraz malumat vereceğim.

Hüda-yi nâbit bu iki kahramanın pederle…
Sibiryalı İki Hayırsever
Kültürümüz
Türk Kanı Çekiyor

Meşhur Türk seyyahı Abdürreşid İbrahim, seyahati esnasında trende karşılaştığı bir Tatar hanımla aralarında geçen konuşmayı şöyle naklediyor:
 
Tomski'den Ayrılış

B
en Tomski’de üç hafta kadar misafir olduktan sonra dostlara veda etmek üzere karar vermiştim. O gün dostum Zâkir Efendi de Omski'ye döneceğinden, Tayga…
Türk Kanı Çekiyor