İ
talyanlar "Traduttore traditore" derler. Yani, "Mütercim haindir." Tepeden tırnağa haklılar. Çünkü hiçbir dil diğerine tam aktarılamaz. Hele büyük diller; sanatta, edebiyatta zirvelerden seslenmiş abide lisanlar. Türkçemiz de bir zamanlar öyleydi. Fuzûlî, Bâkî, Nedim, Nâbî, işte o haşmetli dönemlerin eser adamlarıdır.
Bizler iyi oluşturulmuş lisanımızla düşünce ve fikir ufuklarını hallaç pamuğu gibi atarken ortalıkta Almanca yoktu. Rusça, İngilizce de yoktu.
Almanlar dert anlatmak için Fransızcadan yığınla fiil aldılar. 15'inci asra kadar Lâtinceyle Fransızcanın emri altında kalan Almanca, Lüther'in İncil tercümesiyle 16'nci yüz yıl sonlarında ancak doğrulabilmiş; Goethe, Schiller, Kant, Fichte gibi mütefekkirlere ulaşmıştır.
İngilizce gene o dönemde Lâtincenin hükmü altındaydı. Rusça, Fransızca ile Tatarcaya esirdi.
Arapça bile Rumca ile İbranice'nin gölgesindeydi. Dikkat! Emeviler çağında halife Melik bin Abdülmelik zamanına kadar Şam'da resmî dil ne idi biliyor musunuz? Yunanca.
Dünyada katışıksız dil yok. Böyle kuru hayaller peşinde koşturup duran bizim arı dilciler sadece milleti yormakla kalmıyor, tefekkürün de önünü kesiyor. Nitekim uydurukça çıkalı beri Türk edebiyatı kötürümdür. Yeni nesiller, derinliksiz ve hacimsiz düşünmeğe adeta hapsolunmuştur.
Ne kadar yazık.
Bugün Macarcada 15'inci asırdan kalma tek mısra halk şiiri bulamazsınız. Ama bizim o devirden Nesîmî’lerimiz var. Çocuklarımız son üçbin yılı mutlaka tanımak, çözmek; Selçukluyu, Osmanlıyı her yönüyle anlayabilmek zorunda. Ama biz ne yapıyoruz? Yeni nesillerden o zengin çağları, en süzülmüş birikimleri, en lüzumlu adresleri kıskanıyoruz.
Okullara Osmanlıca dersi (seçmeli de olsa) konulmalı. Osmanlıca, tercümesinden öğrenilmez. Öğrenilir derseniz, koca Dîvan edebiyatının, Tekke edebiyatının, Servet-i Fünun döneminin gökkuşaklarına erişemezsiniz.
Gelin şu ağrıyı duyun.
Nesillerin şuûrunu ve hasretini hapsetmeyin.
Arı Türkçe küçüklüğünü bırakın artık.
Açın Osmanlıcanın kapılarını...
Kaynak: Gürbüz Azak, Delinin Biri Aranıyor, s.186.