Türk Dili Üzerindeki Oyunlar

Prof. Dr. Kemâl Yavuz 05.04.2010 3078

T
ürk Dili Türk Milleti'nin dilidir. Çin'den, Moğolistan'dan başlayarak Almanya'ya kadar 250 milyona yaklaşan, bu büyük milletin acıları son derece fazladır. Bütün bunlar yetmiyormuş gibi, dünyâ Türklüğünü bir bütün hâlinde tutan diline de yabancılar musallat olmuşlardır, içlerinde Türk olmayanlar gerçekten kendi davalarına samimiyetle hizmet etmekte, aradaki kimseler ise, Türk de görünseler veya Türk de olsalar, bir dil münafığı durumuna düşmektedirler.

Uydurmacaya doğru yol alan Türk Dili'nin düşmanları sâdece kelimelerde değil millette de uydurma yoluna sapmışlar ve büyük milletimizi, "Arı Türk", "Duru Türk", "Öz Türk"gibi terimlerle parçalamışlardır. Halbuki biz tek bir milletiz. "Arı" sı, "Duru" su, "öz"ü, bizden değildir. Bugün sadece Türk Milleti vardır.

Dilimizin düşmanları Türk dünyasının anlaşmasını sağlayan her kelimesini atarken ve millî olmayan, ne idüğü belirsiz kelimeleri yerleştirmeye çalışırken, son müstakil devletimizi diğer Türk unsurlardan tecrid etme yoluna gitmişlerdir. Böylece müşterek kültürün ortak kelimeleri atılırken aradaki anlaşma bağlan kopmaya yüz tutmaktadır.

Birkaç kelimeyi ele alarak nereye gittiğimizi ve ne hâle düştüğümüzü anlatmaya çalışalım:
"Ulus":  Aslı "Uluş" olan bu kelime mânâ itibariyle, "köy, şehir" (Bkz. Kutadgu Bilig III, indeks, İstanbul 1979, Divanü Lugat-i Türk Dizini, Türk Dil Kurumu Yayınları Ankara 1972 )mânâlarında karşımıza çıkmaktadır. Bizde bu mâna çoktan unutulmuştur. Kelimenin ikinci bir mânâsına Şeyh Süleyman Efendi'nin lügatinde rastlamaktayız ki "Aşiretin büyüğü kabile , taife, cemaat” mânâları verilmiştir, işte bizde kullanılmaya çalışılan bu mânâdır. Türk Milletini küçük gösteren  işte bu mânâdır. Türk Milleti'nin küçülmesini elbette düşman isteyecektir.

"Kent" kelimesine bakalım. “Şehir” varken buna ne lüzum vardı? Aslında yerleşme yeri, köyün büyüğü kasaba: Azerî Türkçesinde "köy" mânâlarma gelen bu kelimeyi, bugün en büyük şehirlerimiz için kullanıyorlar.

Bir de “Cin” kelimesine bakalım. “Cin” kelimesine "-Sel" ekini getiriniz "Cinsel" olur. O hâlde cinsel; cin taifesinin bulunduğu yer mânâsına geliyor. Uydurmacı "-sel" ekini nisbet yeri ne kullanıyor. Ona göre cinsel “Cinsi” demektir. Cinsel; tür, çeşit manalarına gelir ve Arapça asıllıdır.

 

İlgili Makaleler

Türk Dili
Türkçe'nin Cilveleri
Z
ihnim boşaldıkça, daha doğrusu rahat zamanlarımda Türkçe’nin güzelliklerini, orijinal cilvelerini düşünürüm. Mesela hırsız kelimesinin manâsı mâlûmdur “hır” sözü herhalde iyi bir vasıf olmamalı ki, başkasının malını çalana hırsız demişlerdir. Ama bunun müsbet şekli de kullanılır. Birinden olumsuz şekilde bahsederken:

—…
Türk Dili
Dil Öğretiminde Paradigma Değişimi Şart
M
illi Eğitim Bakanı Yusuf Tekin'in şu sözleri, aslında uzun yıllardır göz ardı edilen bir eğitim açmazını berrak bir şekilde ortaya koyuyor:

"Her imtihanda yani ortalama bir İngiliz vatandaşının bilmediği gramatik kaideleri çocuklara test imtihanında sorduk. Bu şekilde dil öğrettiğimizi varsaydık, bu mantığı…
Türk Dili
Uydurukca Türkçe'nin Felsefi Dili
K

İm demiş “Türkçe’nin şu andaki mevcut kelimeleri ile felsefe yapılamaz” diye?

Yapılır efendim, yapılır; bal gibi yapılır!

Meselâ, Hegel’in “Tinin Görüngübilimi”ni Türkçe mi okumak istediniz, işte buyurun:

“...İyi tikel özne ile onun istencinin özsel yanı olarak ilişkilidir ve böylelikle istenç yükümlülüğünü tam…

Türk Dili
Türkçe Medeniyet Dili İdi
L
isanın da bir matematiği vardır. İnsan, konuşur veya yazarken o matematik yahut lisanın kanunlarına riayet etmek zorundadır. 2 çarpı 2’nin kaç yaptığı bellidir. O gerçeği, kimse değiştiremez. Bunun gibi dilin de asırlar içinde oluşmuş kaidelerine riayet şarttır.
 
Pekâlâ; niçin “soru” değil de “sual” derdik?
 
Çünkü; Söz…
Türk Dili
Yunus Emre’nin Dili Hakiki Türkçedir
Y
unus Emre’nin kullandığı dil, zamanında herkesin kullandığı, konuştuğu dildir. İnancı, dünya görüşü ve bütün yaşayışıyla halkın, Anadolu insanının bir parçası olan Yunus’un dilde onlardan ayrılması zaten düşünülemezdi. Sanatının, belki de en büyük ve değerli tarafı da, Türkçeyi iyi kullanmış olmasıdır. “Yunus’un…
Türk Dili
RİT (Resmî İkâmeli Türkçe) Nedir?

Türkçe konuşan insanlar (millet, kavim, halk, topluluk vd.) tarafından dilin tabiî seyri içinde benimsenip kullanılan dil unsurlarının (ek, kelime, kelime grubu vd.) yerine geçmek üzere -dilin tabiî yapısına ve kānunlarına aykırı olarak- devletin karârı, kuvveti ve faâliyetiyle ikāme edilmiş unsurlarla şekil verilen…

Türk Dili
Gerçekleştirememek (!)
A

na dilimiz Türkçe, her gün büyük bir hızla bozulmaya, yıpranmaya devam ediyor. Dilin aslî yapısını bozmak, yeni kelime uydurmak çok tehlikelidir. Dünyada, Türkiye’den başka dili tahrip edilen bir millet yoktur.

Son zamanlarda öyle bir kelime peyda oldu ki; artık, gazeteci, sunucu, siyasetçi, akademisyen… hemen…

Türk Dili
Önce Osmanlı Türkçesi Sonra Ortak Alfabe
1
1 Eylül 2024’te medyada yer alan bir habere göre Türk Devletleri Teşkilatı, Türk Akademisi, Ortak Alfabe Komisyonu 34 harften oluşan Latin asıllı bir alfabe üzerinde anlaştı. Bu, uzun yol daha ne kadar sürer ve nasıl bir netice verir bunu zaman gösterecek.

Bu haberin yayılması ile bir kısım akademisyen, gazeteci,…
Türk Dili
Dil Bayramı Gelmiş, Neyime?
Aynaya baktığınızda sadece yüzünüzü değil, bir müze de görürsünüz. Yüzünüz bir anlamda size aitse de ebeveynlerinizden, büyükanne ve büyükbabalarınızdan, onların ana-babasından ve daha kadim atalarınızdan miras aldığınız özelliklerin bir birleşiminden oluyor. Sizi rahatsız eden ya da hoşnut olduğunuz dudaklarınız ve…
Türk Dili
Uyduruk Bir Dile Hapsedildik
İ
talyanlar "Traduttore traditore" derler. Yani, "Mütercim haindir." Tepeden tırnağa haklılar. Çünkü hiçbir dil diğerine tam aktarılamaz. Hele büyük diller; sanatta, edebiyatta zirvelerden seslenmiş abide lisanlar. Türkçemiz de bir zamanlar öyleydi. Fuzûlî, Bâkî, Nedim, Nâbî, işte o haşmetli dönemlerin eser adamlarıdır.

Türk Dili
Olanak Cumhuriyeti
T
anınmış Alman Türkolog Otto Jastrow üzülerek şöyle demişti: "Türk dili kültürel çok katlılığını ve nüans zenginliğini geniş ölçüde kaybederek tekrar, o ilk çıktığı tek boyutlu bozkır dili tipine yaklaşıyor."

Ve, dediği oldu. Dilimizin canına okudular. Artık, sıra üstü şiirler, hikâyeler, derinlikli fikir yazıları,…
Türk Dili
Bir Zamanlar “Büyük ve Derin Türkçe” Halkın Dili İdi
D
il ve kültür meseleleri ülkemizde müşterisiz metâdır. Ama hâlâ merâklı ve hassâs insanlarımızı görmekten mutlu oluyoruz. Yeni bakanların açıklanmasından bu tarafa -bilhâssa Millî Eğitim Bakanımız görür, işitir ve müspet bir şeyler yapabilir ümîdiyle- dil meselemizle alâkalı bir hayli yazı yazdım. Bu müşterisiz metâ…