Fransızcadan alınan -al ekinin yanında bir de -sal eki uyduruldu. Bu da kumsal, baysal gibi kelimelerdeki -sal eki imiş. Bu ekin nisbet eki olduğu belli değildir. Bu kelimelerde ek olsalar bile çoktan ölmüş veya Fransızca -al'a benzetilerek sonradan tüketilmiş eklerdendir. Bu son -sal hecesi Türk lehçelerinde ancak dört-beş kelimede görülmektedir.
Okul kitaplarına kadar sokulan bu -al ve -sal eklerinin ne gibi kelimeye ekleneceği bir kaideye bağlanmış değildir. Bir kelimeden nisbet sıfatı teşkil etmek için -al mı gelecek -sal mı gelecek belli değildir; yazanın ve söyliyenin keyfine bağlıdır. Niçin “tarımsal da tarımal” değil, niçin “duysal da duyal” değil, niçin “doğal da doğsal” değil, niçin “nesnel de nesnesel” değil, niçin “nicel de nicesel” değil, niçin “küresel de kürel” değil?
Kelimenin son sesine (Auslaut) göre ya da hece sayısına göre bir kaideye bağlamak lüzumunu düşünen bulunmasa gerek. Her yazar istediği gibi -al veya -sal ile kelime teşkil edebilir. İsterse tinsel der, ya da, yanal'da olduğu gibi, tinel der; kimse yanlış demez. Bu -sal ekinin doğrudan doğruya fiil köküne de eklendiğini görüyoruz. "Türkçe Sözlük"ün dördüncü baskısının 221. sahifesinde uydurma "duysal" kelimesi şöyle izah edilmiştir: "Duysal: Dokunmakla edilen (duyum)." Son günlerde gazetelerden birinde "düşünsel" kelimesine rastladım. Bu da "duysal"a analoji olarak uydurulmuş olsa gerek.
Bizim yeni kelimelerimiz arasında en çok, dikkati çekeni “kutsal” kelimesidir. Bu kelime bütün Türk boylarında müşterek olan ve VIII. asırdan beri mânâsında değişiklik olmayan kut kelimesinden uydurma "ek" olan -sal ile teşkil edilmiş ve mukaddes, kudsî kelimesi karşılığı olarak kabul edilmiştir. Aşağı yukarı otuz yıldan beri bütün yazarlar ve hatipler bu kelimeyi kullanıyorlar.
Kutsal kelimesinin böyle başarı kazanmasının sebebi bağımsız kelimesinde olduğu gibi aldatıcı analojidir. Şöyle ki: Mukaddes kelimesinin kökü olan "kuds" kelimesine -al eki eklenince "kud-sal" olur ki, d/t tebâdülü Türkçede normal olduğuna göre, "kutsal" şeklinde bir neologizm elde edilmiş oluyor.
