BAHTİYAR VAHAPZADE

Meryem Aybike Sinan 15.02.2019 2811
B
resimütün hayatını Can Azerbaycan’a ve Türk dünyasına harcadı. İkiye bölünen Azerbaycan için haykırdı, güney Azerbaycan için feryat etti ve bu dava uğruna, özgürlük mücadelesi uğruna ömrünü verdi. Altaylardan Tuna’ya kadar olan bütün Türk İslam coğrafyasına büyük ümitler bağladı ve bu ümidini hep diri tuttu. "Geçmişine taş atanların, geleceğine gülle atarlar..." sözü ona aittir.

Azerbaycan’da halk şairi olarak bilinen bu büyük Türk bilgesi, Azerbaycan Türkçesiyle, yani batı Türkçesiyle yazdı söyledi. Bahtiyar Vahapzade, Azerbaycan halkının Azeri değil, Türk olduğunun altını ısrarla çizdi, anlattı: 

Biz de Türk’üz, kolay gelmeyiz dize,
Az düşman dökmedik biz de denize. 
'Azeriler' demek hakaret bize, 
Azeri değiliz, Türk oğlu Türk’üz!” 

Millî şuur, tarih, vakar ve mazi konusunda taviz vermeyen bir şairdir Bahtiyar Vahapzade. Azerbaycan (Millî Azatlık) millî hürriyet mücadelesinin önemli isimlerinden birisidir. Azerbaycan Millî Meclisi'nde beş kez milletvekili olarak görev yapmış ve kendisine “İstiklal Nişanı” verilmiştir. Millî duruşu ve tavrı sadece ülkesi için sınırlı değil bütün Türk dünyası içindi. Kırım, Doğu Türkistan, Karaçay Türklerinin yasını tuttu, onları anlattı her fırsatta. Gaspıralı İsmail Bey’in Kırım’da başlattığı “Dilde, işte, fikirde birlik” düsturunun sıkı bir takipçisi, yaşadığı çağın Gaspıralı’sı oldu. 

Azerbaycan Türkiye dedi. Birlik ve beraberlik ülküsünün önemini her fırsatta dile getirdi, iki kardeş ülkenin el ele, gönül gönüle, omuz omuza yürümesinin, Azerbaycan Türkiye kardeşliğinin önemini vurguladı her fırsatta: 

Dinimiz bir, dilimiz bir,
Ayımız bir, ilimiz bir, 
Eşqimiz bir, yolumuz bir 
Azerbaycan Türkiye. 
Bir milletik, iki dövlet 
Eyni arzu, eyni niyyet. 
Her ikisi Cumhuriyet
Azerbaycan Türkiye.” 

Analarımız üzerine en güzel şiirleri yazandır o. Hele toprağın koynuna verdiğimiz analarımız için yazılan şu şiir, anasını kaybedenler için ne çok şey anlatır:

Annem ısmarlandın anne toprağa 
Bu ölüm sineme çekti dağ benim 
Sen benim arkamda benzerdin dağa 
Sanki de arkamdan uçtu dağ benim…” 

Bahtiyar Vahapzade, eserleri milyonlara ulaşan dev bir şair olmasının yanı sıra önemli bir müellif, ilim ve fikir adamıdır. Bütün eserlerinde o büyük "Kızılelma"sını, mefkûresini anlatan bir siyaset ve gönül adamı olarak Türk milletine hizmet etmekten hiç vazgeçmemiştir. Bakü Devlet Üniversitesi Filoloji bölümünden mezun olan şair, akademik kariyerini bu alanda tamamlamış ve ölene kadar aynı üniversitede dersler vermiştir. 40 şiir kitabı, 11 ilmî ve fikrî eser olmak üzere sayısız piyes, senaryo ve makale kaleme almış ve eserleri sekiz dile çevrilmiştir. 

Almanya’da yaşayan Türk işçileri üzerine araştırma ve inceleme çalışmaları yapan şair Türkiye ile olan gönül bağını hiç kesmemiştir. En zor zamanlarda millî şuur ve uyanış hareketinin öncülüğünü yapmış ve komünist Rusya tarafından sürekli olarak takip edilmiş ve zaman zaman ölümle tehdit edilmiştir. Bahtiyar Vahapzade, Azerbaycan Türklüğünün sembol isimlerinden birisidir. O Türk İslam ülküsünün Azerbaycan’daki en son ve en büyük temsilcisidir. Şiirlerinde her dem hisli, puslu ve yaslı olan gönül dağının yamacında Azerbaycan Türkçesiyle hemen her alanda birbirinden güzel şiirler söylemiş, yazmıştır. Büyük Şair, “Elveda” şiirinde bakınız ne diyor: 

Bahtiyar; 
Derinde sızlayıp yaran, 
Kalbini dağlayıp üzer her zaman. 
Göze hüzün çöker, göze yaş dolar 
Sevince elveda, düşe elveda..." 

Türk dünyasının ak saçlısı, ilim, fikir adamı, millî şairi ve büyük Türk milliyetçisi Bahtiyar Vahapzade 13 Şubat 2009 yılında; çok sevdiği, uğruna ömrünü verdiği büyük Türk milletine veda etti. Ruhu şad mekânı cennet olsun.


İlgili Makaleler

Kafkasya-Kırım
Kırım'ı Kurtarmak
S
osyolojinin kurucusu, Muhammed ibn Haldun’un “coğrafya kaderdir” sözü malûmdur…

Anadolu, medeniyet yahut gönül coğrafyamızın Endülüs’ten Doğu Türkistan’a, Kırım’dan Yemen’e kesişme çizgisinin merkezindedir.
 
Tasvir ettiğimiz bu coğrafya, kaderimizdir.
 
Kader karşısında boynumuz kıldan incedir!..
 
Anadolu’nun fethi, Muhamm…
Kırım'ı Kurtarmak
Kafkasya-Kırım
AZERBAYCAN’IN İLK TÜRKİYE SEFİRİ
Ç
arlık Rusya’sının yıkılmasından sonra 28 Mayıs 1918’de Azerbaycan Halk Cumhuriyeti kuruldu. Yeni cumhuriyeti ilk tanıyan da Osmanlı Devleti oldu. İbrahim Abilof ilk sefir olarak Türkiye’ye geldi. Maalesef bu cumhuriyetin ömrü uzun olmadı. 28 Nisan 1920’de Sovyetlerin Bakü'yü işgali ile ortadan kaldırıldı. O…
Kafkasya-Kırım
Seyyahlara Göre Kırım’da Sosyal Ve Kültürel Hayat
A
raştırmamıza konu olan seyyahlar, yabancı bir müşahit olarak Tatarların sosyal, kültürel ve iktisadi durumu hakkında dikkate değer bilgiler kaydetmişler.. Şehirlerde gördüklerini not alan seyyahlar bu coğrafyada yaşayan insanları inceleme fırsatı bulmuşlardır. 

Seyyahların Tatarlar arasında özellikle dikkat çektikleri…
Kafkasya-Kırım
Seyahatnamelerde Kırım
K
aradeniz’in kuzeyinde yer alan ve jeopolitik açıdan oldukça önemli bir yerde bulunan Kırım, tarih boyunca Rusya’nın genişleme politikasının kilit noktasını oluşturmuştur. Altın Orda devletinin dağılmasından sonra bu bölgede kurulan Kırım Hanlığı, Osmanlı Devletinin himayesiyle birlikte Rus işgaline kadar olan süreçte…
Seyahatnamelerde Kırım
Kafkasya-Kırım
Kırım, Türkiye’nin Parçasıdır…
A

kdeniz’deki Kıbrıs adası, bizim için ne anlama geliyorsa Osmanlı ceddimizin "Siyahdeniz" dediği Karadeniz’e bakan Kırım yarımadası da aynı değerdedir.

Ecdadımız, yüksek devlet adamı idrakiyle hem Akdeniz ve hem de Karadeniz’e büyük ehemmiyet vermişlerdi. "Akdeniz" derken yaptığımız tarifi, bugünkü Akdeniz’den ibaret…
Kırım, Türkiye’nin Parçasıdır…
Kafkasya-Kırım
Kırım'ın Hazin Günü
T

arihin en karanlık sayfalarından biri, 18 Mayıs 1944 gecesi Kırım’da yazıldı. Kırım Tatar halkı, Sovyet lider Josef Stalin’in gizli kararnamesiyle, sadece 15 dakikalık bir hazırlık süresiyle evlerinden koparıldı.

250 Bin İnsanın Yarısı Yollarda Can Verdi 

Kadın, çocuk, yaşlı demeden binlerce insan hayvan…
Kırım'ın Hazin Günü
Kafkasya-Kırım
Kırım'ın Kara Günleri
K

ırım Türkleri, asırlar boyunca yaşadığı Kırım topraklarının stratejik öneme sahip olmasından dolayı sürekli olarak Rusların baskısı altında kalmıştı. Kırım’ın Küçük Kaynarca Anlaşması (1774) sonrasında Osmanlı himayesinden çıkıp, ardından Rus Çarlığı tarafından ilhak edilmesiyle (1783) baskının şiddeti ve…

Kırım'ın Kara Günleri
Kafkasya-Kırım
Kırımlı Âlim Seyyid Ahmed Efendi
A
slen Kırımlı olan bu bu zat, Osmanlı devri âlimlerindendir. İsmi, Ahmed olup, babası Abdullah Efendi’dir.. Kırımî nisbesiyle meşhûr olmuştur. Ahmed Efendi’nin doğum târihi bilinmemektedir.

Kırım’da doğup büyüyen Ahmed Efendi, o beldenin meşhûr âlimlerinden “Fetvâ-i Bezzâziye” sahibi Hâfızüddîn Muhammed Bezzâzî’den ve…
Kafkasya-Kırım
Azerbaycan: Galip Halk Galip Devlet
Y
az tatilimizin 1 aylık kısmını, hanımımın aile büyüklerini ziyarete geldiğimiz Bakü’de geçirdik. Kardeş vatandaki müşahedelerimi aktarmak istiyorum. Azerbaycan, kararlı, cesur liderliği; güçlü, kahraman ordusu ve Türkiye’nin desteğiyle 2020 yılında Karabağ zaferini kazandı. 2023 Eylül'ündeki antiterör emeliyatı…
Azerbaycan: Galip Halk Galip Devlet
Kafkasya-Kırım
Çerkeslerin Muhacereti
Ç

erkeslerin Abigo vadisinde son mukavemet teşebbüsleri, Kafkas tarihinde asla unutulmayacak olan bir hadisedir. 7 - 11 Mayıs 1864’de kadar dört gün içinde Ruslar, bir avuç Çerkes tarafından yenilgiye uğratılmışlardır. Nihayet Rusların kuvvetli bataryalarının ateşi altında bu Çerkeslerin hemen hemen tamamı şehit…

Çerkeslerin Muhacereti
Kafkasya-Kırım
Azerbaycan Türk'ünün Hassasiyeti
G
ünler, talihin bize küstüğü zamanlardan biridir. Türk yurdu Azerbaycan, İngiliz, Rus ve Ermeni işgali altındadır. Yapılmayan kötülük yoktur. Osmanlı zor vaktindedir. Fakat yüreğinin bir yarısı Yemen'se diğer yarısı Bakı'dır. Bu işgal böyle devam edemez. Onun için Nuri Paşa komutasındaki İslam Türk Kafkas Ordusu,…
Azerbaycan Türk'ünün Hassasiyeti
Kafkasya-Kırım
Başkurdistan Neden Karıştı?
B
aşkurdistan Cumhuriyetinde yaklaşık bir haftadır büyük gerginlik var.

Başkurdistan neresi? Rusya Federasyonu’na bağlı bu özerk devlette neler oluyor? Rusya’nın, ülke dışındaki fiilî -özellikle Ukrayna- kabili atakları olduğunda Başkurdistan’daki tepki hareketlerin sebepleri ne olabilir?

Başkurdistan Rusya Federasyonu’na…
Başkurdistan Neden Karıştı?