Kırım'ı Kurtarmak

Rahim Er 21.08.2025 234
S
resimosyolojinin kurucusu, Muhammed ibn Haldun’un “coğrafya kaderdir” sözü malûmdur…

Anadolu, medeniyet yahut gönül coğrafyamızın Endülüs’ten Doğu Türkistan’a, Kırım’dan Yemen’e kesişme çizgisinin merkezindedir.
 
Tasvir ettiğimiz bu coğrafya, kaderimizdir.
 
Kader karşısında boynumuz kıldan incedir!..
 
Anadolu’nun fethi, Muhammed Alp-Arslan’ın, İstanbul’un fethi, Fatih Sultan Muhammed Han’ın basiretlerinin zaferidir. Azîmleriyle zamana mühürlerini vurdular…
 
Bu zaferler, Müslümanlar, Medine’de daha birkaç yüz kişiyken Kahramanlar kahramanı Peygamberimizin -aleyhi’s selâm- Körfez Sultanlığından Şarki Roma’ya, Mısır’dan İran’a kadar devlet reislerine gönderdiği dîne dâvet eden mektupların ve yine o tarihlerde Konstantiniyye’nin elbette fethedileceği muştusunun hayat bulmuş tezahürleridir. Medine’den yükselen rahmet rüzgârı, gelen asırlarda kahramanların kalbinde fırtınaya dönüştü…
 
Doğu Roma’nın payitahtı çökertilip, Konstantiniyye İstanbul olduktan sadece bir sene sonra Fetih Ordumuz Kırım önlerindeydi. Müslüman Levend ve akıncılarımız, evvela Karadeniz’i, sonra da Akdeniz’i Türk Gölü yapacaklardı...
 
Kırım’a düzenlenen askerî harekâtımız, 1454-1475 yılları arasında devam etti. Osmanlı Devleti’yle Kırım Hanlığı ittifakıyla Kırım, Ceneviz Cumhuriyeti işgalinden kurtarıldı. Aynı kurtarma, bir asır sonra da Kıbrıs için gerçekleşecektir. Kırım, salipten, haçtan kurtarılınca Kırım Hanları, Sultan’a biat ettiler. 1524’ten itibaren kimin Kırım Han’ı olacağını Topkapı Sarayındaki Cihan Padişahı tayin eyledi. Kırım, bugünkü tarifle iç işlerinde serbest, dış işlerinde İstanbul’a tâbi Müslüman Türk bir bölgemizdi.
 
Bu arada Altınorda Devleti’nin yıkılışıyla Rusya, “knezlik” denen küçük beylikten devlet olmaya yükselmişti. Bu devlet, açık denizlere çıkma emelindeydi. Rusya, bu emelinin önünde Kırım’ı engel olarak görse de arkadaki Osmanlı varlığı yolunu kesiyordu. Zaman içinde Türkiye ve Rusya arasında çıkan ihtilaflar, 1774 tarihli Küçükkaynarca Andlaşmasıyla bir sulh kararına bağlandı. Vaki barış sözleşmesine nazaran Osmanlı Türkiye Devleti ve Çarlık Rusya’sı Devleti, Kırım Hanlığının hâmisi, garantörü oluyorlardı.
 
Ne var ki Rusya sözünde durmadı. Bir buçuk asır sonra İngiltere’nin Kıbrıs’ta bize yaptığı ihanetin öncüsü olarak Moskova, 1783’te Küçükkaynarca Muahedesini ihlal ile Kırım’ı işgal ve ilhak etti.
 
II. Cihan Harbi’nde Almanya, Kırım’ı, Sovyet Rusya’sından aldı. Ancak bu savaş Almanların ağır mağlubiyetiyle bitti. Komünist zalim diktatör Jozef Stalin, Almanlarla iş birliği yaptığı ithamıyla 18-20 Mayıs 1944’te bebek, çocuk, kadın, hamile hanım, yaşlı… demeden yarım milyona yakın Kırımlıyı vatanlarından kazıyıp hayvan vagonlarına doldurarak Türkistan ve Sibirya’ya sürdü. Binlerce insan, bu berbat vagonlarda can verdi. Sürgün, Ahıska Türklerinde olduğu gibi yarım asra yakın sürdü. Kırımlılar, 1991’de Sovyetler dağıldıktan sonra vatanlarına dönmeye başladılar. Yeni yapılanmaya göre Kırım, Ukrayna Cumhuriyeti içinde kalmıştı. Kiev, Kırımlılara muhtariyet ve kendi meclislerini teşkilden başka millî mecliste de temsilci bulundurma hakkı verdi.
 
Kırım, daha yeni kendine gelmeye çalışıyorken 2014’te bu defa da Rusya Federasyonu, bazı Ukrayna bölgeleri gibi Kırım’ı da ilhak etti. Ankara, olaya “işgal” dedi. Ukrayna’nın güvenliği tehlike altındaydı. SSCB’nin bizden Kars, Ardahan ve Boğazları, istemesi üzerine Ankara’nın NATO’yu kendine kalkan edinme ihtiyacına düştüğü gibi Kiev de NATO ve AB’ye girme teşebbüsüne girişti. Bu hamle, 24 Şubat 2022’de Ukrayna-Rusya savaşına yol açtı. Taraflar, ağır kayıplar verdi.
 
Ukrayna, bugün, ABD ve Rusya arasında kalmış bulunuyor. Yaşanan kör dövüşünün kazananı öyle görülüyor ki nihâî noktada Çin olacaktır. Bu da yeni çatışmalara sebep olabilir.
 
Harp devam ederken görüşme ve müzakereler de devam ediyor ama Moskova, Kırım’dan yana taviz vermediği gibi Washington’un da Kırım diye bir derdi yok.
 
Kırım diye bir derdi olan biziz.

Kırım’a biz çâre olmak zorundayız.
 
Bu mümkün mü?
 
Mümkün!
 
Rusya, 1867’de Alaska’yı ABD’ye satmıştı. Trump-Putin görüşmesi bu eski Rus toprağında yapıldı. Aynı Rusya, SSCB dağıldıktan sonra da Doğu Almanya’yı Batı Almanya’ya sattı.
 
O hâlde Ankara, Moskova’ya Kırım’ı Türkiye’ye satması için teklifte bulunabilir. Kiev de buna râzı ve ikna edilir.
 
Bu fikrin geliştirilmesi diplomatlarımıza vazifedir:
 
Nelere dikkat edilmeli?
 
Kırım’ın aslî sahibi olan Kırım Türklerinin hakkı korunur. Ukrayna için tehlike olacak bir ihtimale imkân verilmez. Rusya’nın Karadeniz’e çıkış yolu kapatılmaz. Kırım, böylece Türkiye-Ukrayna- Rusya garantörlüğünde iç işlerinde serbest, dış işlerinde Türkiye’ye bağlı müstakil bir devlet hâline getirilebilir. Kırım’ın Türkiye’ye satış bedeli, Rusya ve Ukrayna’ya ödenir. Ödeme, 25 yılda eşit taksitler hâlinde olur. Tabiî 1783 ve 2014’teki işgal ve ilhak benzerleri yaşanmasın diye andlaşmayı ihlal eden devlet aleyhine satış meblağının 10 katı tazminat bedeli madde olarak mukaveleye dercedilir.
 
Coğrafya, kader olduğuna ve biz de Asya ve Avrupa’nın kesişme noktasında bulunduğumuza ve mazlum ve masumların koruyucusu olduğumuzu Topkapı Sarayının duvarına nakşettiğimiz yazıyla asırlar öncesinde ilân ettiğimize göre bu yaraya bu çerçevede çâre üretmeye mecburuz.
 



İlgili Makaleler

Kafkasya-Kırım
AZERBAYCAN’IN İLK TÜRKİYE SEFİRİ
Ç
arlık Rusya’sının yıkılmasından sonra 28 Mayıs 1918’de Azerbaycan Halk Cumhuriyeti kuruldu. Yeni cumhuriyeti ilk tanıyan da Osmanlı Devleti oldu. İbrahim Abilof ilk sefir olarak Türkiye’ye geldi. Maalesef bu cumhuriyetin ömrü uzun olmadı. 28 Nisan 1920’de Sovyetlerin Bakü'yü işgali ile ortadan kaldırıldı. O…
Kafkasya-Kırım
Seyyahlara Göre Kırım’da Sosyal Ve Kültürel Hayat
A
raştırmamıza konu olan seyyahlar, yabancı bir müşahit olarak Tatarların sosyal, kültürel ve iktisadi durumu hakkında dikkate değer bilgiler kaydetmişler.. Şehirlerde gördüklerini not alan seyyahlar bu coğrafyada yaşayan insanları inceleme fırsatı bulmuşlardır. 

Seyyahların Tatarlar arasında özellikle dikkat çektikleri…
Kafkasya-Kırım
Seyahatnamelerde Kırım
K
aradeniz’in kuzeyinde yer alan ve jeopolitik açıdan oldukça önemli bir yerde bulunan Kırım, tarih boyunca Rusya’nın genişleme politikasının kilit noktasını oluşturmuştur. Altın Orda devletinin dağılmasından sonra bu bölgede kurulan Kırım Hanlığı, Osmanlı Devletinin himayesiyle birlikte Rus işgaline kadar olan süreçte…
Seyahatnamelerde Kırım
Kafkasya-Kırım
Kırım, Türkiye’nin Parçasıdır…
A

kdeniz’deki Kıbrıs adası, bizim için ne anlama geliyorsa Osmanlı ceddimizin "Siyahdeniz" dediği Karadeniz’e bakan Kırım yarımadası da aynı değerdedir.

Ecdadımız, yüksek devlet adamı idrakiyle hem Akdeniz ve hem de Karadeniz’e büyük ehemmiyet vermişlerdi. "Akdeniz" derken yaptığımız tarifi, bugünkü Akdeniz’den ibaret…
Kırım, Türkiye’nin Parçasıdır…
Kafkasya-Kırım
Kırım'ın Hazin Günü
T

arihin en karanlık sayfalarından biri, 18 Mayıs 1944 gecesi Kırım’da yazıldı. Kırım Tatar halkı, Sovyet lider Josef Stalin’in gizli kararnamesiyle, sadece 15 dakikalık bir hazırlık süresiyle evlerinden koparıldı.

250 Bin İnsanın Yarısı Yollarda Can Verdi 

Kadın, çocuk, yaşlı demeden binlerce insan hayvan…
Kırım'ın Hazin Günü
Kafkasya-Kırım
Kırım'ın Kara Günleri
K

ırım Türkleri, asırlar boyunca yaşadığı Kırım topraklarının stratejik öneme sahip olmasından dolayı sürekli olarak Rusların baskısı altında kalmıştı. Kırım’ın Küçük Kaynarca Anlaşması (1774) sonrasında Osmanlı himayesinden çıkıp, ardından Rus Çarlığı tarafından ilhak edilmesiyle (1783) baskının şiddeti ve…

Kırım'ın Kara Günleri
Kafkasya-Kırım
Kırımlı Âlim Seyyid Ahmed Efendi
A
slen Kırımlı olan bu bu zat, Osmanlı devri âlimlerindendir. İsmi, Ahmed olup, babası Abdullah Efendi’dir.. Kırımî nisbesiyle meşhûr olmuştur. Ahmed Efendi’nin doğum târihi bilinmemektedir.

Kırım’da doğup büyüyen Ahmed Efendi, o beldenin meşhûr âlimlerinden “Fetvâ-i Bezzâziye” sahibi Hâfızüddîn Muhammed Bezzâzî’den ve…
Kafkasya-Kırım
Azerbaycan: Galip Halk Galip Devlet
Y
az tatilimizin 1 aylık kısmını, hanımımın aile büyüklerini ziyarete geldiğimiz Bakü’de geçirdik. Kardeş vatandaki müşahedelerimi aktarmak istiyorum. Azerbaycan, kararlı, cesur liderliği; güçlü, kahraman ordusu ve Türkiye’nin desteğiyle 2020 yılında Karabağ zaferini kazandı. 2023 Eylül'ündeki antiterör emeliyatı…
Azerbaycan: Galip Halk Galip Devlet
Kafkasya-Kırım
Çerkeslerin Muhacereti
Ç

erkeslerin Abigo vadisinde son mukavemet teşebbüsleri, Kafkas tarihinde asla unutulmayacak olan bir hadisedir. 7 - 11 Mayıs 1864’de kadar dört gün içinde Ruslar, bir avuç Çerkes tarafından yenilgiye uğratılmışlardır. Nihayet Rusların kuvvetli bataryalarının ateşi altında bu Çerkeslerin hemen hemen tamamı şehit…

Çerkeslerin Muhacereti
Kafkasya-Kırım
Azerbaycan Türk'ünün Hassasiyeti
G
ünler, talihin bize küstüğü zamanlardan biridir. Türk yurdu Azerbaycan, İngiliz, Rus ve Ermeni işgali altındadır. Yapılmayan kötülük yoktur. Osmanlı zor vaktindedir. Fakat yüreğinin bir yarısı Yemen'se diğer yarısı Bakı'dır. Bu işgal böyle devam edemez. Onun için Nuri Paşa komutasındaki İslam Türk Kafkas Ordusu,…
Azerbaycan Türk'ünün Hassasiyeti
Kafkasya-Kırım
Başkurdistan Neden Karıştı?
B
aşkurdistan Cumhuriyetinde yaklaşık bir haftadır büyük gerginlik var.

Başkurdistan neresi? Rusya Federasyonu’na bağlı bu özerk devlette neler oluyor? Rusya’nın, ülke dışındaki fiilî -özellikle Ukrayna- kabili atakları olduğunda Başkurdistan’daki tepki hareketlerin sebepleri ne olabilir?

Başkurdistan Rusya Federasyonu’na…
Başkurdistan Neden Karıştı?
Kafkasya-Kırım
Azerbaycanlı Kız
G
eçtiğimiz gün YHT ile Ankara’dan dönüyordum.

Yanıma 20 yaşlarında bir genç kız gelip oturdu. Birkaç dakika sonra telefonu çalınca şivesinden genç kızın Azerbaycan Türklerinden olduğunu anladım. Uzun uzadıya Azerbaycan’daki ailesine bir şeyler anlattıktan sonra merhabalaştık.
 
Gence yakınlarındaki Yevlak’tan olduğunu…