Anadilde Eğitim Hakkı

Ayşe Göktürk Tunceroğlu 17.10.2012 3044
Y
eni ders yılıyla birlikte anadilde eğitim talebiyle bazı yerlerde okullar boykot ediliyor. Anadil meselesinde iki farklı durum vardır: Anadil eğitimi ve anadilde eğitim. Bu ikisi sanırım kasten karıştırılıyor. 

Bu ayırım aslında resmî dilin dışındaki her dil için vardır. “Yabancı dilde eğitim” yanlıştır meselâ. “Yabancı dil eğitimi” yaparsınız; öğrencilere İngilizce, Fransızca, Almanca, İspanyolca, Arapça, Çince, Rusça.... öğretirsiniz. Elimizden geliyorsa her öğrenciye iki yabancı dil öğretelim. Ama bir okulun müfredatını bir yabancı dil üzerine oturtmak yanlıştır. 

Kürtçe için de durum böyledir. Kürtçe Türkiye’de yabancı bir dil değildir ama resmî dilin dışında bir dildir. Kürt nüfus olan bölgelerde Kürtçe seçmeli ders olarak konabilir. Konmalıdır. Üniversitelerde Kürt Dili ve Edebiyatı bölümleri olabilir. Olmalıdır. Arap Fars Dilleri ve Edebiyatı, İngiliz Dili ve Edebiyatı, İtalyan Dili ve Edebiyatı... filan olduğu gibi. İsteyen öğrenci ötekilere nasıl giriyorsa Kürt Dili ve Edebiyatı’na da girer, okur. 

Amerika çok kültürlü olmakla övünen bir ülke. Herkes ana dilini öğrenmekte, öğretmekte serbesttir ama okullarda eğitim dili şeksiz şüphesiz Amerikan İngilizcesi’dir. 

Fransız filozof Alain’in bir sözü var: Çocuk okula gittiği zaman vatandaş olur. Yani okuldaki eğitim insanlara vatandaşlık şuuru aşılar. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığına itirazı olan var mı? Yok! Yok diyorlar! Öyleyse, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşının dili Türkçe’dir ve bu dil okullardaki eğitimin dilidir. Bunun dışında bir dilde eğitim hakkından söz etmek TC vatandaşlığına rıza göstermediğini, art niyetler taşıdığını beyandır. Eğitim dilinin Kürtçe olmasını isteyip “özerklik, bölünme talebimiz yok” demek samimiyetsizliktir. Okulda Kürtçe eğitim gören çocuk bir Kürt devletinin vatandaşı olmaya namzettir. 

Dil sözlük ve gramer kitabından ibaret değildir. Kelimelerin ardında bir kültür dünyası vardır. Ortak dil ortak kültür meydana getirir. Dil ortak olmazsa duygular, düşünceler, sevinçler, tasalar, zevkler, dertler farklılaşır. Dil ayrılırsa zaten sınır ayırmaya gerek kalmaz! 
Barışın dilini bulmaktan söz ediyoruz, barışın dili Türkiye’yi iki dilli hale getirerek bulunmaz. “İki” dilli “bir” Türkiye olmaz!

İlgili Makaleler

Türk Dili
Türkçe'nin Cilveleri
Z
ihnim boşaldıkça, daha doğrusu rahat zamanlarımda Türkçe’nin güzelliklerini, orijinal cilvelerini düşünürüm. Mesela hırsız kelimesinin manâsı mâlûmdur “hır” sözü herhalde iyi bir vasıf olmamalı ki, başkasının malını çalana hırsız demişlerdir. Ama bunun müsbet şekli de kullanılır. Birinden olumsuz şekilde bahsederken:

—…
Türk Dili
Dil Öğretiminde Paradigma Değişimi Şart
M
illi Eğitim Bakanı Yusuf Tekin'in şu sözleri, aslında uzun yıllardır göz ardı edilen bir eğitim açmazını berrak bir şekilde ortaya koyuyor:

"Her imtihanda yani ortalama bir İngiliz vatandaşının bilmediği gramatik kaideleri çocuklara test imtihanında sorduk. Bu şekilde dil öğrettiğimizi varsaydık, bu mantığı…
Türk Dili
Uydurukca Türkçe'nin Felsefi Dili
K

İm demiş “Türkçe’nin şu andaki mevcut kelimeleri ile felsefe yapılamaz” diye?

Yapılır efendim, yapılır; bal gibi yapılır!

Meselâ, Hegel’in “Tinin Görüngübilimi”ni Türkçe mi okumak istediniz, işte buyurun:

“...İyi tikel özne ile onun istencinin özsel yanı olarak ilişkilidir ve böylelikle istenç yükümlülüğünü tam…

Türk Dili
Türkçe Medeniyet Dili İdi
L
isanın da bir matematiği vardır. İnsan, konuşur veya yazarken o matematik yahut lisanın kanunlarına riayet etmek zorundadır. 2 çarpı 2’nin kaç yaptığı bellidir. O gerçeği, kimse değiştiremez. Bunun gibi dilin de asırlar içinde oluşmuş kaidelerine riayet şarttır.
 
Pekâlâ; niçin “soru” değil de “sual” derdik?
 
Çünkü; Söz…
Türk Dili
Yunus Emre’nin Dili Hakiki Türkçedir
Y
unus Emre’nin kullandığı dil, zamanında herkesin kullandığı, konuştuğu dildir. İnancı, dünya görüşü ve bütün yaşayışıyla halkın, Anadolu insanının bir parçası olan Yunus’un dilde onlardan ayrılması zaten düşünülemezdi. Sanatının, belki de en büyük ve değerli tarafı da, Türkçeyi iyi kullanmış olmasıdır. “Yunus’un…
Türk Dili
RİT (Resmî İkâmeli Türkçe) Nedir?

Türkçe konuşan insanlar (millet, kavim, halk, topluluk vd.) tarafından dilin tabiî seyri içinde benimsenip kullanılan dil unsurlarının (ek, kelime, kelime grubu vd.) yerine geçmek üzere -dilin tabiî yapısına ve kānunlarına aykırı olarak- devletin karârı, kuvveti ve faâliyetiyle ikāme edilmiş unsurlarla şekil verilen…

Türk Dili
Gerçekleştirememek (!)
A

na dilimiz Türkçe, her gün büyük bir hızla bozulmaya, yıpranmaya devam ediyor. Dilin aslî yapısını bozmak, yeni kelime uydurmak çok tehlikelidir. Dünyada, Türkiye’den başka dili tahrip edilen bir millet yoktur.

Son zamanlarda öyle bir kelime peyda oldu ki; artık, gazeteci, sunucu, siyasetçi, akademisyen… hemen…

Türk Dili
Önce Osmanlı Türkçesi Sonra Ortak Alfabe
1
1 Eylül 2024’te medyada yer alan bir habere göre Türk Devletleri Teşkilatı, Türk Akademisi, Ortak Alfabe Komisyonu 34 harften oluşan Latin asıllı bir alfabe üzerinde anlaştı. Bu, uzun yol daha ne kadar sürer ve nasıl bir netice verir bunu zaman gösterecek.

Bu haberin yayılması ile bir kısım akademisyen, gazeteci,…
Türk Dili
Dil Bayramı Gelmiş, Neyime?
Aynaya baktığınızda sadece yüzünüzü değil, bir müze de görürsünüz. Yüzünüz bir anlamda size aitse de ebeveynlerinizden, büyükanne ve büyükbabalarınızdan, onların ana-babasından ve daha kadim atalarınızdan miras aldığınız özelliklerin bir birleşiminden oluyor. Sizi rahatsız eden ya da hoşnut olduğunuz dudaklarınız ve…
Türk Dili
Uyduruk Bir Dile Hapsedildik
İ
talyanlar "Traduttore traditore" derler. Yani, "Mütercim haindir." Tepeden tırnağa haklılar. Çünkü hiçbir dil diğerine tam aktarılamaz. Hele büyük diller; sanatta, edebiyatta zirvelerden seslenmiş abide lisanlar. Türkçemiz de bir zamanlar öyleydi. Fuzûlî, Bâkî, Nedim, Nâbî, işte o haşmetli dönemlerin eser adamlarıdır.

Türk Dili
Olanak Cumhuriyeti
T
anınmış Alman Türkolog Otto Jastrow üzülerek şöyle demişti: "Türk dili kültürel çok katlılığını ve nüans zenginliğini geniş ölçüde kaybederek tekrar, o ilk çıktığı tek boyutlu bozkır dili tipine yaklaşıyor."

Ve, dediği oldu. Dilimizin canına okudular. Artık, sıra üstü şiirler, hikâyeler, derinlikli fikir yazıları,…
Türk Dili
Bir Zamanlar “Büyük ve Derin Türkçe” Halkın Dili İdi
D
il ve kültür meseleleri ülkemizde müşterisiz metâdır. Ama hâlâ merâklı ve hassâs insanlarımızı görmekten mutlu oluyoruz. Yeni bakanların açıklanmasından bu tarafa -bilhâssa Millî Eğitim Bakanımız görür, işitir ve müspet bir şeyler yapabilir ümîdiyle- dil meselemizle alâkalı bir hayli yazı yazdım. Bu müşterisiz metâ…