İlk tahsilini köyünde tamamladı. Çiftçilik mesleğiyle iştigal ederken, 1916 yılında Çarlık Rusya’sı tarafından çıkarılan seferberlik ile cephe gerisinde çalıştırılmak üzere Polonya’ya gönderildi. 1917 yılında Ferganaya dönen Şir Muhammed Bek Rus askerlerinin Türkistanlı’lara uyguladığı mezalime tahammül edemeyip arkadaşları ile Ruslara karşı isyan bayrağı açdı. Fergana bölgesinde Ruslara karşı çeşitli muhabereler girmiş ağır zayiatlar verdirerek zaferler elde etdi. Bu zaferler onun kısa sürede Fergana’da tanınmasını sağladı. İlerleyen dönemlerde Korbaşı yardımcılığı ve Korbaşılık yapan Şir Muhammed Bek'in ölümü üzerine Müminlerin Emiri sıfatı ile mücadelesini sürdürmüştür. Buhara Emirliğine elçi göndererek yardım talebinde bulundu ancak istediği yardımı alamadığı gibi, gönderdiği elçiler tutuklanarak hapse atıldı.
Nisan 1920’de Gerbaba köyünde Muvakkat- Müstakil Türkistan Hükümeti ilan edildi, hükümet başkanlığına seçildi. Hükümet ilanından sonra Afganistan’ın ve bölgedeki Osmanlı subaylarının desteğini almıştır. 1920-1922 yılları içinde bir çok muharebeye katılıp Ruslara karşı üstünlük elde etti. Nisan 1922’de Semerkant’da Türkistan Müslümanlarının II. Kurultayında Türkistan Türk Müstakil İslam Cumhuriyeti adı altında yeni bir hükümet kurulmuş ve başkanlığına Şir Muhammed Bek seçilmiştir. Bu dönemde Ruslar takviye kuvvetler ile güçlenirken bazı Korbaşı grupların teslim olması istiklal mücadelesi zayıflatmıştır.
Bu tarihten itibaren bolşevikler Fergana ve çevresinde korbaşıları yenilgiye uğratmaya başladı. Şir Muhammed Bek birlikleriyle beraber Temmuz 1922’de Afganistan’a çekilmek zorunda kaldı. İstiklal mücadelesi 1940 yılların başlarına kadar silahlı şekilde devam etdi.
Şir Muhammed Bek 1953 yılında Türkiye’ye hicret etdi. Dönemin başbakanı Adnan Menderes Adana ziyaretinde Erciyes Palas adlı otelde kendisi ile görüşmüştür. Adana’ya yerleşmiş, 1970 yılında burada vefat etmiştir. Vefat ettiği tarihe kadar Türkistan’a yeniden gitme umudunu hep kalbinde taşımıştır.
Kaynak: Yarımoğlu Emin, Korbaşı Şir Muhammed Bek, TÜRKSOY Yayınları, Şubat 2026
