Abdullah Sermest

15.05.2014 3091

S

oyu bugün Doğu Türkistan Uygur Özerk Bölgesinde bulunan Tomanay aşiretine dayanmaktadır. 1819’da Kilis’te doğdu. Tomanay aşiretinin nüfusu artınca geniş bir aile Tazabay aşiretini oluşturdu. Bu aşiretten bir grup 16. yüzyılda Özbekistan, Kazakistan, Türkmenistan ve Azerbeycan’a göç etti. Abdullah Sermest’in dedesi Süleyman Akif Bey 18. yüzyılda Taşkent’ten Irak üzerinden Kilis’e geldi ve buraya yerleşti.

Abdullah Efendi altı yaşında iken babası hoca Mehmed Efendi hacca gitti ve orada vefat etti. İki sene sonra da annesi vefat etti.

Abdullah Sermest Efendi babasının bir talebesinin himayesinde büyüdü. İlk tahsiline Kilis’te Akcarun Camii müderrisi Hacı Hafız Efendinin yanında başladı. Kavalalı İbrahim Paşa’nın Kilis’i işgal ettiği sırada yaptırdığı kışla inşaatında zorla çalıştırıldı ve bir süre tahsiline ara verdi. İbrahim Paşa Kilis’de eli silah ve kalem tutan herkesi zorla asker kaydetti. Zorla asker kayd edilen Abullah Sermest, İbrahim Paşa tarafından Mısır’a götürüldü. Mısır’da on yıl kaldı. Bu on yılın kaç yılı askerlikle geçtiği bilinmemektedir.

Askerden terhis olunca Kahire’ye yerleşti. Geçimini hattatlık ve hakkaklık ile sağlamaya çalıştı.  1846’da Mekke’ye gitti. Orada Nakşi şeyhlerinden Muhammed Can ile tanıştı ve ona bağlandı. Bombay ve Bağdat’a gidip geldi. 12 yıl Mekke’de kaldı. Bundan sonra hocasının emri ile 1858’de Kilis’e gelerek Muhammed Bedevi zaviyesine yerleşti. Bir müddet burada kalıp kendisi için bir tekke inşa ettirdi. Yirmi yıl bu tekkede insanlara İslamiyetin emir ve yasaklarını anlattı.

Vefatından önce bir vakıf kurarak bütün malını mülkünü bir vakfa bağışladı. Bu vakıf halen faaliyettedir.

26 Mart 1882’de vefat etti. Kilis’in Bölük mahallesinde Kurtağa Caddesindeki Çekmeceli Camii karşısında bulunan tekkesinin bahçesine defn edildi. Kabri üzerine bir türbe inşa edilmiş olup günümüzde ziyaret edilmektedir.

Abdullah Sermest, Muhammed Can ve Abdullah Dehlevi vasıtasıyla Müceddidiyye yoluna ulaşır. Kendisi de Antepli Akif ve Elbistanlı Ahmed Hamdi’ye icazet vermiştir. Oğlu Mehmed Vakıf Tazebay ise tasavvufi eğitimini Ahmed Hamdi Efendinin yanında yapmıştır. Babasının tekkesini tekkeler kapanıncaya kadar idare etmiştir.

Abdullah Sermest efendinin Türkçe Arapça ve Farsça şiirleri vardır. 118 şiirden meydana gelen divanının çoğu Türkçe gazellerden oluşur.

İlgili Makaleler

Türkiye’deki Türk Dünyası
ABDÜLKERİM MAHDUM
H alife Kızılayak Hazretlerinin torunu, Milletvekili, Siyasetçi… 1942 yılında Afganistan’ın Cevizcan vilayeti Kızılayak kasabasında doğdu. İlk ve Orta tahsilini, Kızılayak’ta tamamladı. 26 yaşında…
ABDÜLKERİM MAHDUM
Türkiye’deki Türk Dünyası
HACI PARPİ BEY
G azi Mücahid, Korbaşı… 1886 yılında Kırgızistan’ın Fergana bölgesinde yer alan Özgen köyünde doğdu. 3 yaşında babasını 12 yaşında annesini kaybeden Hacı Parpi nüfuzlu bir kimse olan Mati Binbaşının…
HACI PARPİ BEY
Türkiye’deki Türk Dünyası
ŞİR MUHAMMED BEK (ŞİRMET BEG)
G azi Mücahid, Korbaşı… 1893 yılında Fergana bölgesinde bulunan Gerbaba köyünde dünyaya geldi. Babası Hacı Koşak Bek annesi Tofahan Hanımdır. Hacı Koşak 1913 yılında hac dönüşünde Kırım’da vefat…
ŞİR MUHAMMED BEK (ŞİRMET BEG)
Türkiye’deki Türk Dünyası
MUHAMMED AZİZ TÜLEYKAN (METES KÂRİ)
M ücahid Gazi ve Alim. Kırgızistan’ın Fergana vadisinde bulunan Oş şehrinde dünyaya geldi (1888). İlk tahsilini Oş medresesinde tamamladı. Yüksek tahsilini Mir Arab, ve Kökeldaş medreselerinde yaptı.…
MUHAMMED AZİZ TÜLEYKAN (METES KÂRİ)
Türkiye’deki Türk Dünyası
Prof. Dr. Abit Nazar Mahdum
I Temmuz 1965 tarihinde Afganistan'ın Şıbırgan Şehrinde doğdu. Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nden mezun oldu. İstanbul Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları…
Prof. Dr. Abit Nazar Mahdum
Türkiye’deki Türk Dünyası
Ahmed Sadık Efendi
Ş
eyh Ahmed Sadık Hüseynî Efendi 953'de (1546-47) Buhara'da vefat eden Mehmed Abdüssemi'nin oğludur. O beldede tahsilini tamamladı. Nakşibendî tarikatının ulularından irade alarak tarikata girdi. 

980'de (1572-73) hacdan sonra İstanbul'a geldi. Şeyhülislâm Ebussuud Efendi meclisine kabul olunup ev ve maaş ihsan…
Türkiye’deki Türk Dünyası
Prof. Dr. Abdulhamit Avşar
D
oğu Türkistan'ın Yarkent şehrinde 1964 yılında doğdu. İlk ve orta öğretimi Kayseri’de dereceyle bitirdi. 1986 yılında Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi (Basın-Yayın Yüksek Okulu) Radyo-Televizyon Bölümünden birincilikle mezun oldu. 

İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Siyaset Bilimi Anabilim Dalında…
Prof. Dr.  Abdulhamit Avşar
Türkiye’deki Türk Dünyası
Prof. Dr. Ahmet Temir
P
rof. Dr. Ahmet Temir, İmamı Rabbani Hazretlerinin ‘‘Mektubat’’ kitabını Farisi’den Arabi’ye tercüme eden, Muhammed Muradi Kazani Hazretleri’nin doğduğu Tataristan’ın Elmet köyünde 1912 tarihinde dünyaya geldi. Çocukluk dönemi Çarlık Rusya’sında, gençlik dönemi Sovyet Dönemi’nde geçti. Sovyetler döneminde…
Prof. Dr. Ahmet Temir
Türkiye’deki Türk Dünyası
Ebussü'üd Efendi
O
smanlı âlimlerinin en meşhûrlarından. Onüçüncü Osmanlı Şeyhülislâmı olup, tefsîr, fıkıh ilimlerinde ve diğer ilimlerde büyük âlim idi. 898 (m. 1413) senesinde doğdu. 982 (m. 1584) senesinde İstanbul’da vefât etti. Kabri Eyyûb Sultan’da kendi yaptırdığı medresenin yanında, Eyyûb Câmii karşısındadır.

Ebüssü’ûd Efendi, âl…
Ebussü'üd Efendi
Türkiye’deki Türk Dünyası
Ahmed Davutoğlu

S
on devirde yetişen din adamlarından. Fakir bir çiftçi ailesinin çocuğudur. Babası Hasan Efendidir. 1912 senesinde Bulgaristan’ın Şumnu vilayetine bağlı Kalaycı köyünde doğdu. 

İlk tahsilini doğduğu yerde, rüşdiye yani orta tahsilini köyüne yakın Ekizce köyünde bitirdi. Babası dini ilimlere ve alimlere…

Ahmed Davutoğlu
Türkiye’deki Türk Dünyası
Muhammed Semerkandî Hazretleri
1
116 [m. 1704] de vefat edip, Karaca Ahmed kabristânında defn edilen Muhammed Semerkandi, Ahmed Yekdest Cüryaninin, bu da, Urvet-ül-vüska Muhammed Ma'sûm-ı müceddidî Serhendinin talebesidir. 

Muhammed Semerkandi Hazretleri vefatlarına kadar, Üsküdar Şemsi Paşa'daki tekkelerinde, doğru iman bilgilerini, islâmiyetin…
Türkiye’deki Türk Dünyası
Esseyyid Muhterem Taşkendi
S
eyyid, alîm ve nakşibendi tarikatı büyüklerindendir. Türkistan’ın Taşkent şehrinde doğdu. Yüksek dini ilimleri beldesinde bulunan medreselerde okudu. Hac vazifesini ifa ettikten sonra Hicaz’dan hilafet merkezi olan İstanbul’a geldi. 

Devrin padişahı Kanuni Sultan Süleyman Han tarafından burada kendilerine…
Esseyyid Muhterem Taşkendi