u
cami Sultan Abdlmecid tarafından “Hırka-i
Şerf”in muhafazası ve ziyaret edilmesi gayesiyle 1851 yılında
yaptırılmıştır.
İstanbul’a
getirilmiş olan Hırka-i Şerif, Üveysi sülalesince, önce ikametgahlarında sonra
da 18. Yüzyıldan itibaren Çorlulu Ali Paşa’nın inşa ettiği hücrede, Ramazan
aylarında ziyarete açılıyordu. Bugünkü cami yapılana kadar böyle devam
etmiştir.
Sultan
Abdülmecid cami yaptırmaya karar verirce çevredeki bir çok bina yıktırılmış,
1847’de inşaat başlamış, 1851’de sona ermiştir. Üveysi sülalesi için bir konak,
Hırka-i Şerif’i korumak için bir jandarma bölüğüne kışla ve diğer görevliler
için çeşitli odalar tasarlanarak bir külliye meydana getirilmiştir.
Cami,
doğuda Akseki Caddesi, güneyde Köşk Sokağı, batıda Keçeciler Caddesi ile
sınırlıdır. Kuzey avlusuna közey ve güney yönlerinde iki kapı vardır. Bahçeye üçüncü
bir kapı daha açılır. Avluda eski Hırka-i Şerif odası ve bunun arkasında
görevlilere mahsus odalar vardır. Meşruta olarak kullanılan konak arsanın
kuzeyindedir. Jandarma karakolu (bugün İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü olarak
kullanılıyor) ise kıble yönünde Kadı Sokağı’nın karşı yakasındadır.
Caminin
abidevi avlu girişleri köfeki taşı ile örülmüştür. Akseki Caddesi girişindeki
kapının alınlığında “kâle aleyhi’s-selam”
yazılı madalyon, celi sülüsle “Kim
namazın kendi üzerinde farz olduğunu bilirse cennete girer” mealindeki
hadisin metni yazılmıştır.
Keçeciler
Caddesi’ne açılan batı kapısı akuntus yapraklı toksan başlıklarla
donatılmıştır. Alınlıktaki madolyonda “kâle’llâhu
tebâreke ve teâlâ” ibaresi, kemerin üzerinde celi sülüs hatla “Mektup Süleyman’dadır ve o Rahman ve Rahim
olan Allah’ın adıyla başlamaktadır.” (en-Neml, 27/30) mealindeki bir ayet
yer alır.
Kadı
Sokağı’na açılan güneydoğu kapısının tasarımı diğer kapılara benzemektedir.
Alınlığın ortasında beyzi madalyonda celi sülüs istifde “kâle aleyhi’s-selam”, kemerinde “Bismillahirrahmanirrahim her kapının anahtarıdır” mealindeki
hadis-i şerif metni yazılıdır.
Avlu
kapılarındaki üç kitâbeden hiç birinde imza (ketebe) olmamakla beraber,
bunların camideki diğer yazıların hattatı olan Kazasker Mustafa İzzet Efendi
tarafından yazıldığı bilinmektedir.
Bütün
kapılarda burmalı girland biçiminde tunç kulplar ve dökümden yapılmış fanus
aplikleri dikkati çeker.
Cami:
11,5 m çapındaki kubbenin örttüğü sekizgen prizma biçimindedir. Zemin katı
Hırka-i Şerif-in muhafazasına, üst katı ziyaret edilmesine mahsustur. İslam
mimarisinin en erken tarihli yapılarından olan Kudüs’teki “Kubbetü’s-sahra”nın (681), sekizgen planı ve merkezdeki mukaddes
mahalli kuşatan ziyaret galerileriyle Hırka-i Şerif Camii’ni tesirine aldığı
görülmektedir.
