B
ursa’da Sultan Çelebi Mehmed’in kabrinin bulunduğu meşhur yeşil türbe, sekizgen plânlı ve kubbeli bir yapıdır. Çelebi Sultan Mehmed’den başka kızı Selçuk Hâtun, kardeşleri Hafsa Hâtun, Ayşe Hâtun, Mahmûd, Yûsuf, Mustafa, ebesi Daya Hatun’un sandukaları mevcuttur. Türbenin bahçesinde ise; Hoca Sâdeddîn Efendinin babası Hasan Can ile Aziz Ahmed Paşa medfundur.
Türbeye dışarıya taşan portaldeki kapıdan girilir. Girişin iki yanında çiçekli çinilerin süslediği iki mihrap vardır. Ceviz ağacından ve hendesi tezyinatla süslü kapıyı Tebrizli Ali bin Hacı Ahmed isimli bir usta yapmıştır.
Yeşil Türbenin iç duvarları, yerden üç metreye kadar yükselen, altıgen yeşil çinilerle süslenmiştir. Zamanla yerinden düşen bu çinilerin yerine 19. asırda firûze renkli çiniler konulmuştur. Türbenin dış cephesi de firûze renkli çinilerle süslüdür. Pencerelerin çerçevelerinde kıvrık dal ve çiçek motifleri bulunur. Pencere alınlıklarında ise firûze renkli dallarla süslü, kenarları mâvi konturlu celî sülüs yazılar bulunan kitâbeler mevcuttur.
Türbeye girince iki basamaklı sekizgen bir setin üzerinde, Sultan Çelebi Mehmed’in sandukası bulunur. Kitâbesi altın yaldızla yazılmış olan sanduka yeşil çinilerle bezenmiştir.
Türbe’de Çelebi Mehmet’in sandukası, Türk Çini sanatının harika bir örneğidir. Sandukanın üzerinde: “Bu muhteşem mezar, güzel kokularla dolu bu mekân; yüce Sultan ve Hükümdarların en talihlisi Cihan Sultanlarının gururu, Hak Hizmetkârı’nın yardımcısı, ülkeyi yeniden zenginliğe kavuşturan, zulmü yok eden haksızlık ve rüşvetle mücadele eden Sultan Mehmet’in kabridir. Allah rahmet eylesin, mekânı cennet olsun.” mealinde bir yazı vardır.
Yine türbenin içinde bulunan mihrab bir sanat şaheseridir. Kenarları küçük sütuncuklarla süslü olup, mihrap bir mukarnasla tamamlanmaktadır. Mihrap beşli bir süs kemeriyle çerçevelenir. Bunun da üzerinde kûfî hatla yazılmış bir kitâbe bulunur. Mihrap üç çerçeve ile çevrilidir ve burada mâvi renkli kabartma nesih hatla bir âyet-i kerîme bulunmaktadır. Mihrap çinilerini Yeşil Caminin çini ustası Mehmed Mecnun yapmıştır.
Türbenin iç duvarlarında ve pencere üstlüklerinde bulunan hadis-i şeriflerden bazı örnekler:
“İnsanların hayırlısı, insanlara faydalı olandır.”
“Kalplerin şifası kur’an okumaktır.”
“Dünyanın izzet ve şerefi mal ile ahirette izzet ise amel iledir.”
“Hayra delalet eden o hayrı işlemiş gibidir.”
Türbenin iç kısmında ise “Her nefs mutlaka ölümü tadacaktır. Hepiniz bize döndürüleceksiniz ayeti yazılıdır.”
Mihrabın tam ortasında mavi çinilerden meydana getirilmiş mavi bir vazo içinde “Muvaffakiyet Allah’tandır.” yazısı vardır.
Türbenin hakkında Evliya Çelebi şöyle diyor:
“Yeşil Türbenin ve Caminin kubbeleri, kasnakları ve türbenin dış cephesi yemyeşil çinilerle kaplıydı. Güneş vurduğu zaman zümrüt gibi parlıyordu. Periler Sarayı gibiydi.”
